Zaliczka otrzymana w 2010 r. z 7-proc. stawką VAT

Prowadzę firmę budowlaną. W grudniu 2010 r. otrzymałem zaliczkę na poczet robót wykończeniowych, które zostaną wykonane w lutym 2011 r. Całkowita zapłata nastąpi po zakończeniu prac. Jak opodatkować zaliczkę i zapłatę?

Zagadnienie to należy rozważyć w dwóch aspektach, od strony podatku dochodowego i VAT. Obydwie ustawy o podatkach dochodowych w analogiczny sposób traktują przedpłaty pobrane na poczet usług, które zostaną wykonane w przyszłości, niezależnie od tego, czy podatnikiem jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, czy spółka kapitałowa. Otrzymane zaliczki na poczet przyszłych usług są, co do zasady, wyłączone z przychodów podatkowych. Jeżeli roboty zostaną wykonane w lutym 2011 r., zarówno zaliczka otrzymana w 2010 r., jak i zapłata całościowa otrzymana w 2011 r. będą opodatkowane zgodnie z zasadą ogólną, czyli w dniu wykonania usługi, nie później jednak niż w dniu wystawienia faktury bądź uregulowania należności.

Natomiast ustawa o VAT zawiera szczególną regulację dotyczącą robót budowlanych. Zgodnie z nią obowiązek podatkowy powstanie w momencie otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia od wykonania usługi. W konsekwencji obowiązek podatkowy w stosunku do zaliczki powstanie w momencie jej otrzymania, już w grudniu 2010 r., a w stosunku do reszty zapłaty - w chwili jej otrzymania, najpóźniej 30. dnia, licząc od dnia zakończenia robót.

Odmienny moment powstania obowiązku podatkowego w stosunku do zaliczki i do reszty zapłaty będzie nastręczał szczególnych problemów w związku z przyporządkowaniem tym płatnościom właściwych stawek VAT. Wynika to z podwyżki tych stawek od 1 stycznia 2011 r. Nowelizacja nie obejmuje jednak przedpłat i zaliczek, wobec których obowiązek podatkowy powstał przed końcem 2010 r.

Sprawę komplikuje to, że w odniesieniu do robót budowlanych funkcjonują dwie stawki podatku. Stawka obniżona wynosi 8 proc. (do końca 2010 r. - 7 proc.) i odnosi się do budownictwa objętego tzw. społecznym programem mieszkaniowym. Ustawodawca limituje jej wykorzystanie, ograniczając ją do lokali mieszkalnych nieprzekraczających 150 mkw. i budynków jednorodzinnych o powierzchni do 300 mkw.

Podsumowując, zaliczka zapłacona w 2010 r. będzie podlegała stawce 7-proc., jeżeli jest związana z budownictwem mieszkaniowym, bądź 22-proc., jeżeli dotyczy innych robót budowlanych. Z kolei zapłata pozostałej części ceny dokonana w 2011 r. będzie podlegała stawce 23-proc., chyba że będzie się odnosiła do robót związanych z budownictwem objętym społecznym programem mieszkaniowym, wówczas właściwa będzie stawka 8-proc.

SF

Art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d), art. 41 ust. 12 ustawy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).