Sprzedaż gruntu nie zawsze jest opodatkowaną dostawą

Dostawą towaru jest ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz kolejnych użytkowników wieczystych. Z tą chwilą podmiot ten otrzymał już prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością, jak gdyby był jej właścicielem. Sprzedaż nieruchomości, będąca tylko przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, nie może być traktowana jako ponowna dostawa tego samego towaru między tymi samymi stronami. Dlatego sprzedaż nieruchomości dotychczasowemu wieczystemu użytkownikowi jest dostawą towaru i nie podlega opodatkowaniu VAT.

Starostwo powiatowe planuje dokonanie sprzedaży nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami i innymi urządzeniami, stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Nabywcami będą dotychczasowi użytkownicy wieczyści. Sprzedaż nastąpi w drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Wartość nieruchomości i prawa użytkowania wieczystego została określona przez rzeczoznawcę operatem szacunkowym, ale bez VAT.

Starostwo zapytało, czy sprzedaż prawa własności nieruchomości gruntowej na rzecz dotychczasowych użytkowników wieczystych podlega VAT? Organ interpretacyjny odpowiedział, że sprzedaż prawa własności gruntów objętych prawem użytkowania wieczystego należy traktować jako dostawę towarów, gdyż grunty są towarami w rozumieniu przepisów tej ustawy.

W ocenie fiskusa dokonanie sprzedaży prawa własności zabudowanych nieruchomości gruntowych na rzecz ich dotychczasowych użytkowników wieczystych będzie podlegało opodatkowaniu VAT według podstawowej stawki VAT.

Starostwo nie zgodziło się z taką wykładnią przepisów i wniosło skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za zasadną. Zdaniem sądu dostawą towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT było ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz kolejnych podmiotów - użytkowników wieczystych. Z tą bowiem chwilą podmiot ten otrzymał już prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością, jak gdyby był jej właścicielem. Zatem sprzedaż nieruchomości, będąca w istocie przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, nie może być traktowana jako ponowna dostawa tego samego towaru między tymi samymi stronami.

W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że sprzedaż nieruchomości w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi w istocie jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości. Nie ma wpływu na "władztwo do rzeczy", które podatnik uzyskał już w dacie ustanowienia użytkowania wieczystego. Dlatego w ocenie sądu fiskus bezpodstawnie uznał, że sprzedaż nieruchomości dotychczasowemu wieczystemu użytkownikowi jest dostawą towaru i podlega opodatkowaniu VAT.

Oprac. Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2011/035/i02.2011.035.086.003a.001.jpg@RY2@

Mariusz Zając, ekspert podatkowy w Kancelarii Adwokackiej Dębowski i Wspólnicy

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy przyjąć z aprobatą. Omawiany wyrok dotyczy opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży nieruchomości na rzecz jej dotychczasowego użytkownika wieczystego. Kwestia ta była dotychczas w różny sposób rozstrzygana przez organy podatkowe, z których część stała na stanowisku, że także sprzedaż nieruchomości na rzecz jej użytkownika wieczystego stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Moim zdaniem słuszne jest stanowisko WSA w Warszawie, który trafnie dostrzegł, iż w istocie dostawa towaru nastąpiła już w chwili ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i nie można mówić o ponownej dostawie tej samej rzeczy w chwili zmiany tytułu prawnego z użytkowania wieczystego na prawo własności. Warto także pamiętać, iż podobne stanowisko zajęły już wcześniej także inne wojewódzkie sądy administracyjne, co daje nadzieję na ukształtowanie się stabilnej linii orzeczniczej.