Korekty VAT powinien dokonać kupujący

Spółka cywilna utworzona została w celu prowadzenia działalności gastronomiczno-hotelowej. Wspólnicy wnieśli do spółki nieruchomość - działkę gruntu wraz z budynkami gospodarczymi. Proces inwestycyjny, tj. budowa hotelu oraz restauracji, dobiega końca i w ciągu 2-3 miesięcy budynki zostaną oddane do używania. Wspólnicy rozważają jednak zbycie biznesu. Zamierzają sprzedać działkę gruntu, budynki i nakłady inwestycyjne, wszystkie środki trwałe, plany, pozwolenia, nazwę i zakończyć działalność. Spółka nie uzyskała jeszcze przychodu z planowanej działalności gospodarczej. Podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup materiałów i robót do inwestycji został odliczony i zwrócony bezpośrednio na rachunek bankowy spółki. Czy dojdzie do niepodlegającego opodatkowaniu VAT zbycia przedsiębiorstwa, a jeśli tak, to czy spółka powinna dokonać korekty podatku naliczonego od zakupów inwestycyjnych?

W przypadku gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej ustawa o VAT). Zbycie obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej. Ponieważ przepisy ustawy o VAT nie zawierają definicji przedsiębiorstwa, należy rozumieć to pojęcie zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Zbywane składniki materialne i niematerialne, wchodzące w skład przedsiębiorstwa, powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki między poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Obowiązek skorygowania podatku naliczonego od wcześniej nabytych towarów lub środków trwałych wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, które są następnie przedmiotem zbycia przedsiębiorstwa, reguluje art. 91 ust. 9 ustawy o VAT. Stanowi on, że w przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta podatku naliczonego - określona w ust. 1-8 tego przepisu - jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa, będącego następcą prawnym (beneficjentem praw i obowiązków zbywcy). W konsekwencji zbywca nie będzie zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego od zakupów inwestycyjnych.

Korekta, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, dotyczy podatku naliczonego od zakupów związanych jednocześnie z czynnościami, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, oraz z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, jeżeli podatnik nie jest w stanie wyodrębnić całości lub części kwot podatku, które posłużyłyby tylko czynnościom opodatkowanym oraz gdy zmianie uległo przeznaczenie towaru, od którego podatek został odliczony lub nieodliczony w całości.

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 12 października 2010 r., nr IPTPP2/443-647/12-2/JS

Oprac. Magdalena Majkowska