0-procentowa stawka VAT interpretacyjną kością niezgody

Dokumenty uprawniające do stosowania 0-proc. stawki VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) stanowią nadal kość niezgody między podatnikami a władzami skarbowymi. Nie jest to temat ani nowy, ani specjalnie wysublimowany, jednakże ze względu na dość kategoryczne literalne brzmienie przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) organom podatkowym stosunkowo łatwo przychodziły próby kwestionowania prawa podatników do stosowania stawki 0-proc. VAT przy WDT.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, aby zastosować 0-proc. stawkę VAT w omawianym przypadku, podatnik powinien posiadać kopię faktury sprzedaży, specyfikację sztuk ładunku oraz dokumenty przewozowe otrzymane od spedytora lub przewoźnika, z których wynika, że towar dojechał i został odebrany w miejscu przeznaczenia w innym kraju Unii Europejskiej niż Polska. O ile pierwsze dwa warunki są łatwe do spełnienia, o tyle ostatni, interpretowany przez niektóre organy podatkowe w sposób ortodoksyjny, budzi kontrowersje.

Kopia faktury i specyfikacja ładunku to dokumenty, których stworzenie leży w gestii podatnika, stąd nie stanowi problemu przedstawienie ich organowi podatkowemu. Tym bardziej że w dość krótkim czasie po wprowadzeniu tych przepisów praktyka poszła w tym kierunku, że sama specyfikacja nie musi być oddzielnym dokumentem, o ile tylko faktura VAT może stanowić taką specyfikację. W przypadku trzeciego dokumentu - dokumentu przewozowego - sprawa nieco się komplikuje, gdyż jest to dokument podmiotu trzeciego, bardzo często niebędącego nawet w bezpośrednim związku gospodarczym ze zbywcą, na którego zbywca ma ograniczone możliwości wpływania. Tak dzieje się zawsze, gdy transport nie jest organizowany przez sprzedawcę, np. gdy dostawa ma charakter tzw. dostawy łańcuchowej - czyli kilka podmiotów sprzedaje ten sam towar, a jest on fizycznie dostarczany od pierwszego do ostatniego podmiotu w łańcuchu - lub kiedy transport organizuje nabywca.

Ustawa o VAT w art. 42 ust. 11 wprowadzała co prawda przepis, zgodnie z którym podatnik może próbować udowodnić wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, posługując się innymi dokumentami, np. korespondencją handlową z klientem, ale formułuje go w sposób kontrowersyjny - "w przypadku gdy dokumenty (wspomniane wyżej) nie potwierdzają jednoznacznie", że nastąpiło WDT. Z tego organy wnosiły, iż muszą one istnieć i być w posiadaniu sprzedawcy. Taka interpretacja zupełnie traci z oczu sens przepisu. Zasadniczo chodzi bowiem o to, aby udowodnić, że transakcja miała miejsce między dwoma podatnikami VAT w różnych krajach UE i towar z jednego kraju UE został przemieszczony do drugiego. W tym sensie wykazanie przez dostawcę, że towar fizycznie opuścił kraj dostawcy (np. Polskę), jest niezbędne do zastosowania 0-proc. stawki VAT z tego względu, że okoliczność wysyłki towaru i przemieszczenia go do innego państwa członkowskiego stanowi obiektywne kryterium, na którym opierają się pojęcia definiujące czynność wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Inną kwestią są natomiast dokumenty, za pomocą których podatnik może udowodnić to dokonanie transakcji. Moim zdaniem obok wymienionych w przepisach ustawy o VAT mogą być również inne dokumenty, łącznie i jednoznacznie potwierdzające przemieszczenie towarów do odbiorcy z innego państwa członkowskiego.

W kierunku celowościowego rozumienia tych przepisów poszła także uchwała NSA z 11 października 2010 r. (sygn. akt I FPS 1/10). Wydaje się, że odniosła ona skutek, czego dowodem może być niedawna interpretacja indywidualna z 11 kwietnia 2012 r. (nr IBPP4/443-19/12/LG) w której dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, że kwestią kluczową w ocenie, czy spółka może skorzystać z preferencyjnej stawki VAT z tytułu WDT, jest wykazanie, że transakcja została wykonana, zaś towary przemieszczone poza terytorium kraju do odbiorcy z innego państwa członkowskiego UE.

Kluczowe jest wykazanie, że transakcja została wykonana, a towary przemieszczone poza terytorium kraju

@RY1@i02/2012/084/i02.2012.084.07100020b.802.jpg@RY2@

Marcin Chomiuk, partner w dziale prawnopodatkowym PwC

Marcin Chomiuk

partner w dziale prawnopodatkowym PwC