Podróżnym przysługuje zwrot VAT

Przepisy unijne nakładają na państwa członkowskie obowiązek określenia systemu zwrotu VAT podróżnym. Polska wypełniła ten obowiązek poprzez art. 126-129 ustawy o VAT.

Warunki i zasady

Zwrot w ramach systemu zwrotu podatku podróżnym jest możliwy, jeżeli łącznie spełnionych jest 5 warunków:

1) nabywcą jest osoba fizyczna niemająca stałego miejsca zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej (stałe miejsce zamieszkania ustala się na podstawie paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość - zob. art. 126 ust. 2 ustawy o VAT);

2) przedmiotem zakupu są towary (z wyłączeniem paliwa silnikowego), które w określonym przepisami terminie w stanie nienaruszonym zostały wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej w bagażu osobistym podróżnego (jak wyjaśnił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 5 lipca 2012 r.; nr IPPP2/443-434/12-2/MM: "bagaż osobisty, o którym mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o VAT to cały bagaż, który podróżny przedstawia organom celnym w trakcie swojego wyjazdu, jak również taki bagaż, który został zarejestrowany jako bagaż towarzyszący w trakcie wyjazdu takiej osoby, przez przedsiębiorcę odpowiedzialnego za jego przetransportowanie"); wywóz poza terytorium Unii Europejskiej może nastąpić zarówno z Polski, jak przez inne państwo członkowskie (zob. przykładowo interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 października 2013 r.; nr IBPP4/443-302/13/EK);

3) towary zostały zakupione u uprawnionego sprzedawcy, tj. podatnika uprawnionego do zwrotu VAT podróżnym lub u podatnika mającego podpisaną umowę z przynajmniej jednym podmiotem, którego przedmiotem działalności jest dokonywanie zwrotu (warunki, jakie muszą spełniać uprawnieni sprzedawcy, określają przepisy art. 127 ustawy o VAT);

4) łączna wartość brutto zakupów wynikająca z imiennego dokumentu wystawionego przez sprzedawcę wynosi co najmniej 200 zł (kwota ta musi wynikać z jednego dokumentu Tax Free);

5) podróżny przedstawił sprzedawcy dokument, na którym urząd celny potwierdził stemplem zaopatrzonym w numerator wywóz towarów.

Dokument wystawiany przez sprzedawcę to tzw. dokument Tax Free (nie jest to jednak oficjalna nazwa tego dokumentu). W przeszłości określony był obowiązujący wzór tego dokumentu, lecz obecnie taki wzór nie obowiązuje. Określone są jedynie dane, które powinien zawierać taki dokument (określa je par. 4 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie określenia wzorów: znaku informującego podróżnych o możliwości zakupu w punktach sprzedaży towarów, od których przysługuje zwrot podatku od towarów i usług, oraz stempla potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej, a także określenia niezbędnych danych, które powinien zawierać dokument będący podstawą do dokonania zwrotu podatku podróżnym, Dz.U. nr 68, poz. 361 ze zm.).

Dokument Tax Free może zawierać dowolną liczbę pozycji dotyczących towarów. Jak czytamy w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 15 lipca 2011 r. (nr IPTPP2/443-180/11-2/BM), "skoro ww. przepisy nie określają wzoru dokumentu, jaki należy sporządzić dla podróżnego, wskazują jedynie, jakie elementy powinien zawierać, spółka ma prawo opracować własny dokument z odpowiednią ilością pozycji dotyczących sprzedawanego towaru, zawierający co najmniej dane określone w par. 4 powołanego rozporządzenia". Możliwość zawarcia większej liczby pozycji dotyczących towarów w jednym dokumencie to nie tylko ułatwienie dla sprzedawców, ale w niektórych przypadkach szansa na przekroczenie minimalnej wartości zakupów uprawniających do zwrotu (wynoszącej 200 zł).

Konieczne potwierdzenie

Dokument Tax Free musi być, co do zasady, potwierdzony przez urząd celny stemplem zaopatrzonym w numerator (wzór tego stempla stanowi załącznik nr 2 do wskazanego powyżej rozporządzenia). Nie dotyczy to sytuacji, gdy podróżny opuszcza terytorium Unii Europejskiej z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Wówczas dokument, o którym mowa, musi zostać potwierdzony przez urząd celny państwa członkowskiego wywozu (zob. art. 128 ust. 5 ustawy o VAT) w sposób obowiązujący w tym państwie członkowskim (zob. przykładowo interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 października 2013 r.; nr IBPP4/443-302/13/EK).

Zauważyć przy tym należy, że z art. 128 ust. 6 ustawy o VAT wynika, iż faktyczna kwota zwrotu podatku może być niższa niż kwota zapłaconego przez podróżnego podatku. Sprzedawcy dokonujący zwrotu podatku podróżnemu są bowiem uprawnieni do pobrania prowizji od zwracanej kwoty podatku (minister finansów jak dotąd - mimo że jest do tego uprawniony - nie określił maksymalnej wysokości takiej prowizji).

Dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnym, podatnicy mogą opodatkować stawką 0-proc. (na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy o VAT). Dostawy takie wykazywane są w poz. 13 oraz w poz. 14 deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D. Stawka 0-proc. ma w omawianym zakresie zastosowanie, jeżeli łącznie spełnione są - zależnie od formy zwrotu - dwa albo trzy warunki. [ramka]

Nieotrzymanie dokumentu Tax Free zawierającego potwierdzenie wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towarów powoduje, że dostawę towarów dokonaną na rzecz podróżnego należy wykazać w ewidencji oraz deklaracji VAT jako opodatkowaną stawką krajową właściwą dla tych towarów.

Późniejsze otrzymanie tego dokumentu upoważnia podatnika do dokonania korekty podatku należnego od tej dostawy. Aby korekta była jednak możliwa, otrzymanie dokumentu Tax Free musi nastąpić nie później niż przed upływem 10 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dokonano dostawy towaru podróżnemu (zob. art. 129 ust. 2 ustawy o VAT). Po upływie tego terminu korekta nie jest możliwa. [przykład]

Należyta staranność

Zdarza się, że podróżni przedstawiają sprzedawcom sfałszowane dokumenty Tax Free. Nie odbiera to sprzedawcom prawa do zastosowania stawki 0-proc., jeżeli nie mogli oni tego stwierdzić przy dołożeniu należytej staranności. Potwierdza to zarówno orzecznictwo unijne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-271/06), jak i orzecznictwo polskich sądów administracyjnych (zob. przykładowo wyrok WSA w Białymstoku z 24 czerwca 2009 r.; sygn. akt I SA/Bk 209/09 czy wyrok NSA z 29 września 2010 r.; sygn. akt I FSK 1699/09).

Jeżeli jednak sprzedawca takiej należytej staranności nie dochowa, musi liczyć się z utratą prawa do stawki 0-proc. Jak bowiem orzekł WSA w Lublinie w wyroku z 18 czerwca 2010 r. (sygn. akt I SA/Lu 130/10), "gdy ujawnione okoliczności potwierdzają, że dostawca nie przedsięwziął wszystkich środków, których zastosowania można było od niego zasadnie i racjonalnie oczekiwać i żądać w celu zagwarantowania, by dokonana przez niego czynność nie prowadziła do udziału w oszustwie podatkowym, a więc innymi słowy, gdy mógł on sobie zdawać sprawę z braku podstaw do stosowania stawki 0-proc., istnieją przesłanki do pozbawienia go uprawnienia do jej stosowania".

Kiedy zerowe oprocentowanie

Stawkę 0-proc. do dostaw towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnym, można zastosować, jeśli sprzedawca:

1) spełnił warunki, o których mowa w art. 127 ust. 4 pkt 1 i 4 ustawy o VAT, a więc dopełnił obowiązków związanych z informacjami, które sprzedawca jest obowiązany przekazywać naczelnikowi urzędu skarbowego;

2) przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy (tj. okres rozliczeniowy powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towarów) otrzymał dokument Tax Free zawierający potwierdzenie wywozu tych towarów poza terytorium Unii Europejskiej;

3) posiada dokumenty potwierdzające dokonanie zwrotu kwoty tego podatku (warunek ten obowiązuje tylko, jeżeli zwrot podatku został dokonany w formie polecenia przelewu, czeku rozrachunkowego lub karty płatniczej).

PRZYKŁAD

Dwa scenariusze

10 maja 2014 r. podatnik (uprawniony do zwrotu VAT podróżnym) dokonał sprzedaży towaru nabywcy, który zapowiedział przedstawienie dokumentu Tax Free. Do 25 czerwca 2014 r. podatnik nie otrzymał jednak takiego dokumentu. W tej sytuacji powinien wykazać dostawę tego towaru w deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. ze stawką krajową.

Scenariusz A: Podatnik otrzyma dokument Tax Free w lipcu 2014 r. W takim przypadku podatnik będzie mógł dokonać korekty podatku (ze stawki krajowej na stawkę 0-proc.) w ramach deklaracji VAT-7 za lipiec 2014 r.

Scenariusz B: Podatnik otrzyma dokument Tax Free w maju 2015 r. W takim przypadku podatnik nie będzie mógł dokonać korekty podatku (nawet jeżeli zwróci podróżnemu VAT) ze względu na upływ 10-miesięcznego terminu.

Podsumowanie

Podstawą do otrzymania zwrotu przez podróżnego jest przedstawienie sprzedawcy dokumentu Tax Free, na którym urząd celny potwierdził stemplem zaopatrzonym w numerator wywóz towarów. Do dokumentu powinien być przymocowany wystawiony przez sprzedawcę paragon z kasy rejestrującej.

Jerzy Tramski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 126-129 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

/ 1 września 2014 /

/ 8 września 2014 /