Skład celny umożliwia efektywne zarządzanie kosztami firmy

Instytucja składu celnego związana jest z przechowywaniem materiałów przeznaczonych do produkcji lub towarów handlowych do dalszej odsprzedaży, importowanych z kraju trzeciego, spoza Wspólnoty. [schemat] Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT przez import towarów należy rozumieć przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego (np. z Ukrainy) na terytorium Unii Europejskiej (np. do Polski).

Definicja

Składem celnym jest każde miejsce uznane przez organy celne i podlegające ich kontroli, w którym towary mogą być składowane zgodnie z ustalonymi warunkami (art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. UE L 302 z 19 października 1992, s. 1 ze zm.; dalej: WKC). Procedura składu celnego pozwala na składowanie w nim (art. 98 ust. 1 WKC) towarów:

wniewspólnotowych, które w czasie tego składowania nie podlegają należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej,

wwspólnotowych, którym odrębne przepisy wspólnotowe dają możliwość korzystania, w związku z ich umieszczeniem w składzie celnym, ze środków zwykle stosowanych przy wywozie tego rodzaju towarów.

Skład celny może prowadzić w Polsce eksporter (zagraniczny przedsiębiorca). Przyjmuje on wówczas postać składu prywatnego (przepisy wspólnotowe wyróżniają także skład publiczny, z którego może korzystać każda osoba w celu składowania towarów), a prowadzący go jest równocześnie korzystającym z tego składu (art. 99 WKC). Prowadzić skład celny może również inny podmiot mający pozwolenie izby celnej na jego prowadzenie (np. pośrednik lub importer - odbiorca towaru).

Pozwolenie udzielane jest osobom mającym swoją siedzibę we Wspólnocie, na ich wniosek, zawierający niezbędne do otrzymania pozwolenia informacje, a w szczególności informacje uzasadniające gospodarczą potrzebę składowania. Pozwolenie określa warunki prowadzenia składu (art. 100 ust. 2 i 3 WKC). Do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie składu celnego należy dołączyć następujące dokumenty:

wdokumenty potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej (zaświadczenie z ewidencji podmiotów gospodarczych bądź odpis z KRS); dokumentów tych nie dołącza się każdorazowo do wniosku, jeżeli zostały wcześniej złożone organowi celnemu, który przyjmuje wniosek i dane w nich zawarte są aktualne w chwili złożenia wniosku,

wzaświadczenie właściwego dla wnioskodawcy urzędu skarbowego o niezaleganiu przez wnioskodawcę z podatkami stanowiącymi dochód budżetu państwa (dokument powinien być sporządzony nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku),

wpozytywną opinię o sytuacji finansowej, wydaną przez bank prowadzący rachunek rozliczeniowy wnioskodawcy,

winformację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności osób kierujących działalnością wnioskodawcy za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, przestępstwo gospodarcze lub za przestępstwo skarbowe,

woświadczenie, że wobec wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, likwidacyjne, upadłościowe,

wplan składu celnego, w którym zostaną złożone towary objęte procedurą składu celnego wraz z określeniem powierzchni oraz opisem sposobu odgrodzenia i zabezpieczenia składu celnego,

wupoważnienie, jeżeli w imieniu wnioskodawcy występuje przedstawiciel,

winne dokumenty, które wnioskodawca uważa za istotne dla udzielenia pozwolenia lub wynikające z przepisów odrębnych.

Odpowiedzialność

Prowadzący skład celny odpowiedzialny jest za zapewnienie, aby towary złożone w składzie celnym nie zostały usunięte spod dozoru celnego, za wykonywanie obowiązków wynikających ze składowania towarów objętych procedurą składu celnego oraz przestrzeganie szczególnych warunków określonych w pozwoleniu (art. 101 WKC).

Organy celne mogą zażądać od prowadzącego skład złożenia gwarancji związanej z odpowiedzialnością określoną w art. 101 (art. 104 WKC). Okres pozostawania towarów w składzie celnym jest co do zasady nieograniczony (art. 108 ust. 1 WKC). W składzie dozwolona jest każda działalność przemysłowa, handlowa lub usługowa, ale o jej prowadzeniu należy uprzednio powiadomić organ celny (art. 172 ust. 1 WKC). Każda osoba prowadząca skład celny, a w nim działalność polegającą na składowaniu, sprzedaży lub zakupie towarów, zobowiązana jest do prowadzenia ich szczegółowej ewidencji, pozwalającej na identyfikację towarów oraz wykazanie obrotu nim (art. 176 ust. 1 WKC).

Podatnicy

Podatnikami VAT z tytułu importu towarów są podmioty, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, a więc podmioty sprowadzające towar spoza obszaru UE na terytorium kraju (do Polski). Importer określa kwotę VAT w składanym do urzędu celnego zgłoszeniu celnym. Zapłata należności celnych, w tym VAT, spoczywa na dłużniku. Może nim być - po pierwsze - osoba dokonująca zgłoszenia celnego we własnym imieniu i na własną rzecz (importer), po drugie - osoba, w której imieniu i na której rzecz dokonano zgłoszenia celnego (przedstawiciel bezpośredni), i po trzecie - osoba działająca we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby (przedstawiciel pośredni).

Zapłata

Przechowywanie towarów w składzie celnym pozwala przesunąć w czasie moment powstania obowiązku zapłaty cła i VAT od zaimportowanego towaru do chwili znalezienia na niego odbiorcy. Skład celny nie jest wyłączony z terytorium Polski, zatem składowanie w nim towarów powoduje, że znajdują się one na polskim obszarze celnym. Obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje zasadniczo z chwilą powstania długu celnego. Jeżeli import towarów objęty jest procedurą celną składu celnego, a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wymagalności tych opłat (art. 19a ust. 9 i 11 ustawy o VAT). Dług celny z tytułu importu powstaje z chwilą dopuszczenia (oddania) towarów podlegających należnościom celnym do obrotu gospodarczego na obszarze celnym Wspólnoty (w Polsce), w związku z uprzednio przyjętym zgłoszeniem celnym (art. 201 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 WKC). Dług celny, a w konsekwencji obowiązek zapłaty VAT, powstaje więc w momencie pobrania (wyprowadzenia) towarów ze składu celnego.

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.07100080a.803.jpg@RY2@

Przebieg transakcji

Cechy szczególne

Cel utworzenia pomieszczenia konsygnacyjnego	Odroczenie momentu zapłaty podatku i cła
Pozwolenie na prowadzenie pomieszczenia	Wymagane
Czas składowania	Nieograniczony
Przedmiot składowania	Materiały, produkty, towary handlowe
Prawo własności przedmiotu składowania	Należy do składającego
Podmiot prowadzący skład	Dostawca towarów (eksporter) lub osoba (fizyczna, prawna) mająca pozwolenie na prowadzenie składu (odbiorca towarów - importer lub pośrednik)
Charakter obrotu	Import (także reeksport)
Podmioty uczestniczące w transakcji	Składający, prowadzący skład (może być równocześnie składającym), odbiorca/odbiorcy towarów
Organ podatkowy właściwy do rozliczenia transakcji	Urząd celny
Liczba odbiorców	Wielu nieoznaczonych

Marek Barowicz

ekspert podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).