Po stronie najemcy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury

XYZ spółka z o.o. (podatnik VAT czynny) wynajęła od spółki ABC (podatnik VAT czynny) mały budynek biurowy. W wynajętym budynku mieszczą się siedziba i biuro spółki XYZ. Zgodnie z umową wynajmującemu (spółka ABC) należy się miesięczny czynsz w wysokości 10 000 zł plus VAT, płatny z góry w terminie do 15. dnia danego miesiąca. Umowa została zawarta na 5 lat i zgodnie z nią najemca (spółka XYZ) samodzielnie ma podpisać umowy z dostawcami mediów (wody, energii cieplnej, prądu). 12 lutego 2015 r. spółka ABC wystawiła i doręczyła fakturę za czynsz za luty 2015 r. Spółka XYZ zapłaty dokonała 13 lutego 2015 r. Jak spółka XYZ powinna rozliczyć VAT i CIT od tej umowy? VAT i zaliczki na CIT spółka XYZ rozlicza za okresy miesięczne. Spółka XYZ wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane VAT.

@RY1@i02/2015/031/i02.2015.031.071000700.804.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Nabycie usług najmu budynku biurowego od wynajmującego będącego podatnikiem VAT czynnym generuje podatek naliczony. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT).

Prawo do odliczenia

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spółka XYZ wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane VAT, zatem wynajęty budynek biurowy (na siedzibę i biuro spółki) służyć będzie tylko czynnościom opodatkowanym. Nie zajdzie zatem potrzeba stosowania przepisów o częściowym lub proporcjonalnym odliczeniu VAT (zob. art. 90 i art. 91 ustawy o VAT), a prawo do odliczenia wynikać będzie z reguły ogólnej, zawartej w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 1 in principio ustawy o VAT).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spółka XYZ jest podatnikiem VAT czynnym - odliczeniu nie sprzeciwi się zatem art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, a jak rozumiem, nie zajdą i inne okoliczności, wskazane w art. 88 ustawy o VAT, wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Zatem spółka XYZ ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z otrzymanej od wynajmującego faktury, w wysokości 2300 zł (w całości). Pozostaje tylko ustalić, kiedy z prawa tego spółka XYZ może skorzystać.

W rozpatrywanym przypadku zarówno wynajmujący (spółka ABC), jak i spółka XYZ rozliczają się z VAT za okresy miesięczne. Ustalenia, kiedy spółka XYZ może odliczyć podatek naliczony z faktury dokumentującej czynsz najmu za luty 2015 r., dokonujemy zatem na zasadach ogólnych.

W myśl reguły zawartej w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Kiedy można odliczyć

W stosunku do nabytych usług najmu budynku biurowego obowiązek podatkowy powstał z chwilą wystawienia faktury, tj. 12 lutego 2015 r. stosownie do art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b tiret trzecie, ust. 7 w zw. z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy o VAT (faktura ta była wystawiona przed upływem terminu płatności, przypadającym na 15 lutego 2015 r.).

Samo ustalenie, kiedy w stosunku do nabytej usługi powstał obowiązek podatkowy, choć konieczne, nie pozwala na ustalenie w pełni, kiedy można odliczyć podatek naliczony. Konieczne jest sięgnięcie do przepisu art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a ustawy o VAT, powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Przedmiotową fakturę spółka XYZ otrzymała w dniu jej wystawienia (i powstania obowiązku podatkowego), tj. 12 lutego 2015 r. Oznacza to, że art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT nie przesuwa nam terminu realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z tej faktury, ustalonego zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT i spółka XYZ może przedmiotowy podatek naliczony odliczyć w rozliczeniu za luty 2015 r.

Uwaga! Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w art. 86 ust. 10, 10d i 10e ustawy o VAT, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT). Oznacza to, że z prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury spółka XYZ może skorzystać wedle swego wyboru w rozliczeniu za luty, marzec albo kwiecień 2015 r. Na potrzeby schematu rozliczenia zakładam jednak, że z prawa tego spółka skorzysta w pierwszym możliwym terminie, tj. już w lutym 2015 r., jak to ma miejsce najczęściej w praktyce firm.

Podsumowując, spółka XYZ w deklaracji VAT-7 za luty 2015 r. może odliczyć podatek naliczony z tytułu nabytych usług najmu budynku biurowego w kwocie 2300 zł.

Koszty uzyskania przychodów

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT (art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o CIT).

Zatem aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

- zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

- być definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- zostać poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

- zostać właściwie udokumentowany,

- nie może się znajdować w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spółka XYZ w wynajętym budynku ma swą siedzibę oraz biuro - poniesiony wydatek ma zatem związek z prowadzoną działalnością i uzyskiwanymi przychodami. Jest przy tym należycie udokumentowany - umową i fakturą, wystawioną przez wynajmującą spółkę ABC.

Spełnione są zatem warunki, aby wydatek na zapłatę czynszu najmu za luty 2015 r. w kwocie netto 10 000 zł spółka XYZ zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów.

VAT w wysokości 2300 zł może być przez spółkę XYZ odliczony w deklaracji VAT-7, nie stanowi on zatem kosztu uzyskania przychodów stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o CIT.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów: podatek naliczony:

- jeżeli podatnik zwolniony jest z VAT lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych z VAT,

- w tej części, w której zgodnie z przepisami o VAT podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Wydatek za czynsz najmu budynku wynajmowanego na siedzibę i biuro podatnika należy zakwalifikować jako koszt pośredni.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 4a i 4f-4h ustawy o CIT, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e ustawy o CIT).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wynajmujący fakturę za czynsz za luty 2015 r. wystawił i doręczył spółce XYZ 12 lutego 2015 r.; a spółka XYZ zapłaty tej faktury dokonała 13 lutego 2015 r.

Należy zatem uznać, że spółka XYZ powinna zaliczyć ten wydatek do kosztów uzyskania przychodów w dacie jego poniesienia, tj. 12 lutego 2015 r.

Podsumowując, z tytułu przedmiotowego czynszu spółka XYZ w lutym 2015 r. do kosztów podatkowych powinna zaliczyć czynsz najmu za luty 2015 r. w kwocie netto 10 000 zł.

WAŻNE

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub

Schemat rozliczenia najemcy (spółka XYZ)*

VAT - podatek należny nie wystąpi

VAT - podatek naliczony w wysokości 2300 zł

CIT (przychody) - nie wystąpią

CIT (koszty uzyskania przychodów) w wysokości 10 000 zł

VAT - deklaracja VAT-7 (podatek naliczony: poz. 41 "wartość netto w zł" - 10 000 zł i w poz. 42 "Podatek naliczony w zł" - 2300 zł)

CIT - nie ma obowiązku składać deklaracji zaliczkowej. Spółka powinna jednak uwzględnić wydatki poniesione w lutym 2015 r. w kwocie 10 000 zł w związku z umową najmu jako koszt uzyskania przychodów przy obliczeniu zaliczki na CIT, podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić go w zeznaniu rocznym CIT-8.

VAT-7 - 25 marca 2015 r.

CIT-8 - do 31 marca 2016 r., przy założeniu, że rokiem podatkowym spółki XYZ jest rok kalendarzowy

* W schemacie rozliczenia pominięte zostały inne zdarzenia/czynności.

importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

O rozliczeniu u wynajmującego pisaliśmy:

9 lutego 2015/nr 26/C12