JPK: połowa mikrofirm może mieć problem. A biura rachunkowe podnoszą ceny

Ewidencje wciąż są robione na piechotę

Od 1 stycznia 2018 r. (a w praktyce - do 25 lutego) najmniejsi podatnicy VAT, w tym osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, muszą prowadzić ewidencję VAT w formie elektronicznej (rejestr sprzedaży i zakupów) oraz być gotowi do wysyłania jej w formie jednolitego pliku kontrolnego (JPK_VAT) do urzędu skarbowego. Przy czym nowe obowiązki dotyczą wyłącznie podatników, którzy składają deklaracje VAT-7 lub VAT-7K, a ich obroty z działalności nie przekroczyły 2 mln euro i zatrudniają mniej niż 10 osób (JPK nie dotyczy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia ewidencji VAT - patrz s. C13 Papier odchodzi do lamusa ).

Ale jak wynika z szacunków Tax Care oraz badania Idea Banku nawet ponad połowa z ok. 1,6 mln mikrofirm w Polsce może nie być przygotowana na taką zmianę. Z zestawienia Tax Care dowiadujemy się, że spośród ponad 23 tys. klientów tej firmy zaledwie 40 proc. wystawia faktury poprzez system księgowości online. Odsetek takich przedsiębiorców jest jeszcze niższy w badaniu Grupy Idea Banku (na grupie 440 przedsiębiorców) - z platformy do faktur online korzystało tylko 15 proc. badanych firm.

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.801.jpg@RY2@

Sposób wystawiania faktur w firmach

- Wymóg comiesięcznego składania JPK zmusza mikrofirmy do zmian, które wiążą się ze stresującym, a czasami też kosztownym dostosowaniem - wskazuje Magdalena Flis, doradca podatkowy współpracujący z Tax Care. Ekspertka dodaje jednak, że tzw. digitalizacja księgowości nie tylko ułatwia kontrolowanie firm przez urzędy skarbowe, ale przynosi korzyści też samym przedsiębiorcom. - Narzędzia internetowe oszczędzają czas, ułatwiają dostęp do danych, przyspieszają tworzenie dokumentów rozrachunkowych i analiz. Nie mamy jednak wątpliwości, że na rynku jest nadal wielu mikroprzedsiębiorców, którzy wolą pozostać analogowi - podkreśla Magdalena Flis.

I niewykluczone, że właśnie oni skorzystają z oferty biur rachunkowych. A księgowi nie ukrywają, że w związku z tym liczą na dodatkowy zarobek. Wiedzą, że część mikroprzedsiębiorców nie poradzi sobie sama z JPK i prędzej czy później trafi do nich. Wprost też mówią, że ze względu na ofertę poszerzoną o JPK podniosą ceny.

Mariola Koziatka z KoMa Tax Usługi Księgowe przyznaje, że biuro wprowadza obecnie dodatkową płatność za wysyłkę JPK_VAT. Cena jest uzależniona od wielkości zapisów. - Oczywiście namawiamy też klientów do wysyłania dokumentów (faktur) do biura w formie elektronicznej - przyznaje właścicielka biura.

Z kolei Arkadiusz Szwak z biura rachunkowego Szwak & Spółka dodaje, że biura będą podnosiły ceny wyceniając nie tylko dodatkową pracę (jeśli ktoś wykorzystuje nowoczesne technologie, musi zadbać w sumie tylko lub aż o aktualizację oprogramowania, wdrożenie dodatkowych procedur, szkolenie pracowników i podwyższenie polisy ubezpieczenia), ale również koszt oprogramowania, jakie branża IT narzuciła biurom ze względu na wprowadzone zmiany prawne. Chodzi nie tylko o obowiązek wysyłki JPK przez mikroprzedsiębiorców, ale też nowe struktury JPK dla pozostałych podatników (małych, średnich, dużych przedsiębiorców) i bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji podatkowych i księgowych w formie elektronicznej. Ekspert przyznaje, że producenci oprogramowania już od 1 grudnia zmienili cenniki. Przykładowo, jedna z firm podniosła o ok. 20 proc. ceny za coroczną aktualizację oprogramowania dla biura, które jest niezbędne, aby można było w imieniu podatników wysyłać JPK. - Poinformowałem o tym już klientów, a w pierwszym kwartale 2018 r. przedstawię klientom propozycję podwyżek. Zamierzam na fakturze za usługi księgowe wykazywać osobno koszt oprogramowania - mówi Arkadiusz Szwak. Liczy on na to, że klienci zrozumieją, z czego wynika podwyżka.

Papier odchodzi do lamusa

Nie wystartujemy z JPK, dopóki nie będziemy mieć ewidencji elektronicznej. Ale spokojnie, nie trzeba od razu inwestować w programy komercyjne. Fiskus nadal będzie dopuszczał prowadzenie rejestrów w komputerowym arkuszu kalkulacyjnym, np. w Excelu. A dodatkowo oferuje swoją aplikację. Ostateczna wersja e-mikrofirmy ma ruszyć na początku stycznia

Ewidencja VAT to odrębny obowiązek np. od prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg rachunkowych. Od 1 stycznia 2018 r. trzeba ją będzie prowadzić wyłącznie w formie elektronicznej. Jak wyjaśnia Izba Administracji Skarbowej w Krakowie, obowiązek ten nakłada art. 109 ust. 8a ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.). Zgodnie z nim ewidencja prowadzona jest w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych. Z kolei jak wynika z art. 109 ust. 3 ustawy, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9, muszą prowadzić ewidencję zawierającą dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowującej.

Małgorzata Brzoza, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, tłumaczy że w ewidencji w szczególności muszą się znaleźć dane niezbędne do określenia:

● przedmiotu i podstawy opodatkowania,

● wysokości kwoty podatku należnego,

● korekt podatku należnego,

● kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego,

● korekt podatku naliczonego,

● kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także

● inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby VAT (lub podatku od wartości dodanej).

Jak dodaje Wiesława Dróżdż z Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, ewidencja prowadzona w Excelu jest uważana za ewidencję prowadzoną w formie elektronicznej, zatem osoby prowadzące dotychczas rejestry w Excelu nie muszą nic zmieniać. - Natomiast osoby, które dotychczas prowadziły ewidencję w formie papierowej muszą od 1 stycznia 2018 r. zacząć ją prowadzić w formie elektronicznej i mogą do tego wykorzystać wspomniany już arkusz kalkulacyjny Excel lub zakupić którykolwiek program komercyjny, zlecić prowadzenie ewidencji do biura rachunkowego lub skorzystać z darmowej aplikacji oferowanej przez Ministerstwo Finansów e-mikrofirma - wskazuje Wiesława Dróżdż. Aplikacja resortu zostanie jednak udostępniona podatnikom dopiero w styczniu 2018 r.

!Podatnicy mogą przerzucić obowiązek wysyłki JPK np. na biura rachunkowe, ale muszą pamiętać o właściwym umocowaniu biura do takiej czynności. Chodzi o złożenie w urzędzie formularza UPL-1.

Zdaniem Magdaleny Flis, doradcy podatkowego współpracującego z Tax Care, najprostszym sposobem jest założenie ewidencji księgowych w formie elektronicznej z początkiem nowego roku, przy czym w takiej sytuacji przedsiębiorca będzie miał niewiele czasu na testowanie zarówno nowego sposobu prowadzenia ewidencji, jak i samego generowania JPK_VAT, dlatego też nie warto zwlekać do ostatniego momentu z nabyciem oprogramowania, instalacją i wprowadzaniem danych. - Przy zmianie ewidencji księgowych z formy papierowej na formę elektroniczną z początkiem roku, przedsiębiorca będzie potrzebował w zasadzie tylko sporządzić remanent początkowy i wpisać go do nowej ewidencji księgowej. Remanent wymagany jest na potrzeby rozliczania podatku dochodowego - tłumaczy ekspertka Tax Care.

Od 1 stycznia 2018 r. wszyscy przedsiębiorcy będą mieli obowiązek składania deklaracji VAT (VAT-7,VAT-7K) również wyłącznie w formie elektronicznej (wynika to z art. 99 ust. 11b ustawy o VAT). Osoby fizyczne będą mogły składać deklaracje za pomocą np. aplikacji e-Deklaracje Desktop, którą udostępnia Ministerstwo Finansów (można ją pobrać ze strony www.e-deklaracje.gov.pl). Mimo że JPK składa się co miesiąc, to deklaracje nadal będzie można składać też kwartalnie. Nie będzie natomiast obowiązku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w formie elektronicznej. Tak jak dziś, będzie można ją prowadzić w tradycyjny sposób, a więc na papierze.

Nowy obowiązek nie obejmuje zwolnionych z VAT

MAREK NICZYPORUK: Niewątpliwym plusem zwolnienia podmiotowego jest brak obowiązku składania deklaracji podatkowych dla potrzeb rozliczania VAT. Nie oznacza to jednak, że nie trzeba ewidencjonować obrotu

JPK nie muszą składać m.in. osoby, które korzystają ze zwolnienia podmiotowego w VAT (a więc których sprzedaż w poprzednim roku nie przekroczyła 200 tys. zł). Czy osoba, która w tym roku nie korzystała z takiego zwolnienia podmiotowego, może z niego skorzystać od 1 stycznia 2018 r.?

Zwolnienie podmiotowe VAT zostało uregulowane w art. 113 ustawy o VAT. Obowiązujące przepisy przewidują zarówno zasady utraty prawa do zwolnienia podmiotowego, jak i powrotu do zwolnienia. Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia z podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może ponownie z niego skorzystać, ale nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia. Zgodnie z ustawą o VAT zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł. Warunkiem powrotu do zwolnienia podmiotowego od 2018 r. będzie zatem posiadanie obrotu ze sprzedaży za 2017 r. niższego niż 200 tys. zł.

Warto zaznaczyć, że niektóre branże w ogóle nie mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego - np. świadczący usługi doradcze, prawnicy, sprzedający alkohol czy wyroby tytoniowe.

Jakie są plusy, a jakie minusy zwolnienia podmiotowego?

Niewątpliwym plusem zwolnienia podmiotowego jest brak obowiązku składania deklaracji podatkowych dla potrzeb rozliczania VAT. Nie oznacza to jednak, że nie trzeba ewidencjonować obrotu. Podmiot korzystający ze zwolnienia musi bowiem prowadzić ewidencję sprzedaży, która pozwoli mu uchwycić aktualną wartość obrotu oraz moment ewentualnego przekroczenia limitu zwolnienia podmiotowego, obligującego do zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny. Korzystanie ze zwolnienia podmiotowego wiąże się również z brakiem obowiązku składania JPK (w strukturze JPK_VAT).

Wielu przedsiębiorców opisane korzyści mogą jednak nie usatysfakcjonować, biorąc pod uwagę zwłaszcza fakt, że podmioty korzystające ze zwolnienia podmiotowego nie mogą odliczać podatku naliczonego od dokonywanych zakupów. To jest często argument nie tylko przemawiający za podjęciem decyzji o braku powrotu do zwolnienia, ale wręcz nakłaniający podatników do rezygnacji ze zwolnienia od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli teoretycznie spełniają przesłanki do korzystania z niego.

Jeśli podatnik sprzedaje towary konsumentom i musi stosować kasę fiskalną, to czy może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego?

Tak, może. Artykuł 113 ustawy o VAT, określający zasady zwolnienia podmiotowego, nie wyłącza z prawa do zwolnienia podatników ewidencjonujących obrót za pomocą kas fiskalnych. Innymi słowy, można mieć kasę fiskalną i korzystać ze zwolnienia podmiotowego. Niemniej analiza rozporządzenia ministra rozwoju i finansów z 16 grudnia 2016 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. poz. 2177) prowadzi do wniosku, że przesłanki dotyczące obowiązku posiadania kasy fiskalnej od pierwszej sprzedaży są bardzo często zbieżne z przesłankami wyłączającymi możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego.

Na marginesie warto dodać, że w Ministerstwie Finansów wciąż trwają prace nad ostatecznym kształtem rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących na 2018. Dostępny na stronach RCL projekt rozporządzenia daje podstawy, by twierdzić, że istotnych zmian w 2018 r. nie będzie. Ministerstwo zapowiada jednak rewolucyjne zmiany w dalszej perspektywie czasowej, polegające m.in. na wprowadzeniu kas wysyłających online dane o sprzedaży do organów podatkowych czy umożliwiających wskazywanie na paragonie numeru NIP nabywcy.

Co trzeba zrobić w praktyce, aby od 1 stycznia 2018 r. być zwolnionym z VAT?

Jeśli podatnik stwierdzi, że spełnia warunki do objęcia zwolnieniem podmiotowym od 2018 r., powinien złożyć do właściwego dla potrzeb rozliczania tego podatku urzędu zgłoszenie VAT-R, zaznaczając w części C, że będzie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy oraz wskazać datę 1 stycznia 2018 r.

ⒸⓅ

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.802.jpg@RY2@

fot. Materiały prasowe

Marek Niczyporuk radca prawny i doradca podatkowy w MSDS LEGAL Szczotka Szczygieł oraz MSDS TAX

Rozmawiał Łukasz Zalewski

Tak potwierdzimy tożsamość i prześlemy JPK

Do wysyłania plików JPK_VAT potrzebny będzie albo e-podpis z kwalifikowanym certyfikatem albo profil zaufany (eGO)

To kolejny wymóg, jaki muszą spełnić mikroprzedsiębiorcy. Jak tłumaczy Małgorzata Brzoza z IAS w Szczecinie, zarówno e-podpis, jak i profil zaufany (eGO) pozwalają potwierdzić tożsamość podatnika. Dzięki nim każda osoba jest wiarygodna, bo nikt nie może się pod nią podszyć. Profil zaufany, w odróżnieniu do certyfikatu kwalifikowanego, jest bezpłatny. - Można go założyć przez internet, bez wychodzenia z domu lub w punktach potwierdzających, którymi mogą być różne urzędy i banki - mówi rzecznik IAS w Szczecinie.

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.803.jpg@RY2@

Jak wysłać JPK z aplikacji MF - krok po kroku

Skarbówka wyjaśnia

Kolejnym krokiem ważnym dla podatnika będzie wysyłka JPK_VAT. Jak mówi Wiesława Dróżdż, podatnik będzie mógł to zrobić:

● samodzielnie,

● korzystając z usług profesjonalnego pełnomocnika (biuro rachunkowe),

● wykorzystując komercyjny program, który przeprowadzi proces wysyłki.

Jeśli zdecyduje się na ten pierwszy sposób, to po uzyskaniu profilu zaufanego (eGO) powinien pobrać arkusz kalkulacyjny z rozszerzeniem (csv) oraz aplikację Klient JPK 2.0. Aplikację i arkusz Ministerstwo Finansów udostępnia na swojej stronie internetowej (www.jpk.mf.gov.pl). Jak tłumaczy Izba Administracji Skarbowej w Krakowie, administracja wychodzi w ten sposób naprzeciw oczekiwaniom podatników i chce ułatwić im wypełnienie obowiązków podatkowych bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat.

W plikach do pobrania na stronie Ministerstwa Finansów można znaleźć:

● aplikację Klient JPK 2.0,

● aplikację Klient JPK 2.0 Demo,

● instrukcję instalacji i obsługi aplikacji,

● przykładowy plik w formacie xml przekonwertowany z pliku csv oraz

● inne pliki.

Wiesława Dróżdż wyjaśnia, że w pobranym arkuszu kalkulacyjnym csv (wcześniej zapisanym na dysku komputera) należy wpisać wszystkie faktury sprzedaży dokonanej w danym miesiącu i faktury dotyczące zakupów (nabyć) dokonanych w danym miesiącu. Następnie taki arkusz trzeba zaimportować (czyli przenieść) do aplikacji klient 2.0, która odpowiednio przetworzy dane i umożliwi wysyłkę pliku JPK_VAT. Rzecznik tłumaczy, że arkusz kalkulacyjny należy tworzyć dla każdego miesiąca odrębnie - nie wpisuje się danych narastająco. Izby nie polecają też tworzenia własnych tabel w Excelu z uwagi na to, że taka własna tabelka może mieć nieodpowiednie struktury (wymagane dla celów JPK), co w efekcie utrudni bądź uniemożliwi wysyłkę JPK. Izby zalecają raczej skorzystanie z gotowych arkuszy udostępnionych przez MF.

Dodatkowo na stronie resortu (www.jpk.mf.gov.pl) można pobrać podręcznik użytkownika przeznaczony dla osób, które chcą skorzystać z darmowej aplikacji Klient JPK 2.0.

Na tej samej stronie internetowej umieszczono demo aplikacji Klient 2.0, by każdy przedsiębiorca mógł nauczyć się obsługi tej aplikacji i zidentyfikować problemy, jakie ewentualnie mogą się pojawić w jego przypadku. - Demo posiada "zaślepienia", które uniemożliwiają wysyłkę próbnie stworzonego JPK, więc można korzystać z niego bez obaw - zachęca Wiesława Dróżdż. Również inne izby administracji skarbowej twierdzą, że podatnicy powinni poćwiczyć wysyłanie JPK-VAT.

Oprócz udostępnionych przez Ministerstwo Finansów narzędzi podatnicy mogą oczywiście wysyłać JPK_VAT z innych, komercyjnych programów. - Jeśli podatnik nie będzie korzystał z aplikacji Klient JPK 2.0, należy zapoznać się z informacjami na temat opracowanej przez Ministerstwo Finansów "Specyfikacji interfejsów usług Jednolitego Pliku Kontrolnego wersja 2.3." - tłumaczy IAS w Krakowie.

Gdzie szukać dodatkowych informacji

Podatnicy, którzy mają pytania i wątpliwości dotyczące JPK_VAT, mogą się skontaktować ze swoim urzędem skarbowym. W grudniu trwają jeszcze szkolenia dla mikroprzedsiębiorców pt. "Wtorki z JPK". W tym czasie można się dowiedzieć, jak przygotować się do nowego obowiązku i zadać urzędnikom pytania.

Można także zadzwonić na infolinię Krajowej Informacji Skarbowej pod numery 801 055 055 lub 22 330 03 30 lub zadać pytanie mailowo, korzystając z formularza na stronie: https://ppuslugi.mf.gov.pl/_/

ⒸⓅ

Na koniec trzeba pamiętać o tym, że potwierdzeniem skutecznego wysłania JPK_VAT jest UPO, czyli urzędowe poświadczenie odbioru.

Na co zwrócić uwagę, wypełniając plik

Dane przesyłane w JPK muszą się zgadzać z danymi z ewidencji i faktur. Jeśli w pliku JPK podatnik popełni błędy, będzie musiał je skorygować

Mikroprzedsiębiorca, który będzie wysyłać JPK_VAT, musi przede wszystkim rzetelnie i starannie wpisywać dane z faktur sprzedaży i zakupu. Wiesława Dróżdż z IAS w Warszawie wskazuje, że szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowość wpisywania numerów faktur - musi ona być wiernie odwzorowana w JPK, bez skrótów i pomijania znaków znajdujących się w numerach faktur. Trzeba też pamiętać, aby prawidłowo wpisywać NIP kontrahentów. - Musi to być dokładnie ten NIP, który znajduje się na fakturze. W przypadku kontrahentów zagranicznych należy podać również identyfikator kraju - wyjaśnia Wiesława Dróżdż.

Przedsiębiorcy, którzy do tej pory prowadzili kilka rejestrów VAT (np. odrębnie do sprzedaży krajowej, odrębnie do zagranicznej, odrębnie do środków trwałych), muszą wziąć pod uwagę to, że dla celów JPK istnieje tylko jeden rejestr, więc wszystkie dane po stronie sprzedaży i po stronie zakupów będą znajdowały się w jednym pliku.

Trzeba też pamiętać, że wypełnianie i przesyłanie JPK nie zwalnia z obowiązku składania deklaracji VAT-7 lub VAT-7K. - Należy więc zawsze zweryfikować, czy podsumowania w rejestrach prowadzonych elektronicznie (które będą stanowiły podstawę do utworzenia JPK) są zgodne z danymi wykazanymi w deklaracjach VAT - radzi nasza rozmówczyni. Chodzi o to, aby ogólna wartość sprzedaży i podatku należnego oraz ogólna wartość nabyć i podatku naliczonego w obu dokumentach były ze sobą zgodne. Przy czym, uwaga, w rejestrach nie wykazujemy żadnych danych dotyczących kwoty do przeniesienia wynikającej z poprzedniego okresu rozliczeniowego, kwota ta będzie ujęta tylko w deklaracji VAT.

Izby zachęcają też, aby przedsiębiorcy korzystali z informacji znajdujących się na stronie www.jpk.mf.gov.pl, ponieważ są tam m.in. wyjaśnienia dotyczące najczęstszych problemów, z jakimi spotkać się mogą przedsiębiorcy przy tworzeniu rejestrów dla celów JPK, oraz problemów technicznych mogących się pojawić przy przesyłce JPK. Baza informacji i pomocniczych rad jest aktualizowana na bieżąco. Przemysław Grzanka, doradca podatkowy i starszy konsultant w PwC, zwraca też uwagę, że obecnie mikroprzedsiębiorcy mogą testować wysyłanie JPK_VAT (2), czyli w wersji 2. - Od 1 stycznia 2018 r. podatnicy będą musieli składać JPK_VAT (3), czyli w wersji 3. To oznacza, że przedsiębiorcy będą musieli przestawić się na tę nową wersję - zaznacza ekspert.

W razie błędów korekta

Oczywiście po złożeniu pliku JPK_VAT mogą się pojawić zdarzenia gospodarcze, które wymagają zmian w ewidencji VAT. Przykładowo, podatnik może otrzymać fakturę korygującą od kontrahenta albo sam może taką fakturę wystawić. - W takich przypadkach należy złożyć korektę JPK_VAT - wyjaśnia Małgorzata Brzoza z IAS w Szczecinie. Dodaje, że przy składaniu korekty JPK_VAT trzeba wskazać cel jej złożenia i wpisać kolejny numer dokumentu, np. 2 (lub 3, jeśli jest to druga już korekta). Korekta musi też objąć wszystkie zmiany w JPK.

E-mail lub sms od fiskusa

Administracja skarbowa dane przesyłane w formie JPK będzie analizować m.in. pod kątem niezgodności informacji wskazanych przez podatnika w JPK oraz w deklaracji. - Jeśli w przesłanym pliku JPK_VAT wystąpią niezgodności, podatnicy otrzymają powiadomienie drogą e-mailową z adresu ckap.automat@ds.mofnet.gov.pl lub jako wiadomość tekstową SMS - na numer telefonu, który został wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym - tłumaczy Małgorzata Brzoza. Zaznacza, że powiadomienia będą wysyłane z podpisem "Ministerstwo Finansów, Departament Poboru Podatków" i będą zawierać prośbę o sprawdzenie składanych plików JPK_VAT oraz kontakt z właściwym urzędem skarbowym, aby wyjaśnić stwierdzone niezgodności i ewentualnie skorygować złożoną deklarację VAT lub plik JPK_VAT. - Co ważne, takie powiadomienia nie zawierają żadnych wezwań do zapłaty podatku, a w treści e-maila i wiadomości SMS nie umieszczamy żadnych odnośników zewnętrznych (linków) ani załączników w formie plików - uczula podatników rzeczniczka.

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.804(c).jpg@RY2@

Obowiązki mikroprzedsiębiorców

Konsekwencje niezłożenia JPK

W przypadku niezłożenia JPK w obowiązujących terminach urząd może nałożyć na podatnika sankcje karne skarbowe, identyczne jak w przypadku niezłożenia informacji podatkowej (art. 80 ustawy o KKS). Przemysław Grzanka zwraca uwagę, że z tego powodu nie warto czekać ze złożeniem JPK na ostatnią chwilę. Ekspert wyjaśnia, że odpowiedzialność za spóźnienie JPK_VAT może być szeroka. W przypadku osób prawnych może ją ponieść osoba odpowiedzialna za przesłanie pliku do urzędu czy za rozliczenia VAT, natomiast w przypadku osób fizycznych - ta osoba, czyli podatnik. - Przepisy kodeksu karnego skarbowego przewidują też, że można powierzyć obowiązki w jakimś zakresie i wtedy ta osoba może zostać pociągnięta do odpowiedzialności - stwierdza ekspert.

Dodaje jednak, że dotychczas administracja skarbowa w stosunku do małych, średnich i dużych przedsiębiorstw nałożyła tylko jeden mandat za niezłożenie JPK_VAT oraz dwie kary porządkowe za nieprzedłożenie innych struktur JPK na żądanie organów. Można się więc spodziewać, że fiskus będzie łagodnie podchodził do mikroprzedsiębiorców.

- Jeśli ktoś będzie wiedział przed terminem, że nie zdąży, powinien złożyć wniosek o przedłużenie terminu na złożenie JPK_VAT - radzi Przemysław Grzanka.

Przypomnijmy, że JPK_VAT trzeba składać bez wezwania do 25. dnia po zakończeniu danego miesiąca (pierwszy JPK - za styczeń 2018 r. wysyłamy do 25 lutego). ⒸⓅ

OPINIA EKSPERTA

Ostatni moment na przygotowania

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.101(c).jpg@RY2@

Maciej Kordalewski konsultant podatkowy w Kancelarii Martini i Wspólnicy

Już sam charakter i liczba pytań zadawanych przez podatników podczas szkoleń organizowanych przez urzędy skarbowe pokazuje, z iloma problemami spotykają się mikroprzedsiębiorcy, jeszcze przed datą wejścia w życie nowych obowiązków. I chociaż wiele ze zgłaszanych wątpliwości dotyczy zagadnień stricte technicznych (jak np. postulowanego wsparcia dla starszych systemów operacyjnych), to zdecydowanie najwięcej znaków zapytania wciąż pojawia się przy - niekiedy najbardziej podstawowych - kwestiach, czyli kto i kiedy musi przekazywać JPK_VAT. Wątpliwości zgłaszali podczas szkoleń m.in. podatnicy, którzy zajmują się wyłącznie najmem nieruchomości, a także ci, którzy składają wyłącznie deklaracje VAT-9M. Warto więc wyjaśnić, że nie istnieje obowiązek przesyłania plików JPK_VAT, jeżeli podatnik zwolniony z VAT składa tylko deklarację VAT-9M lub jest osobą, która zgłosiła wyłącznie najem nieruchomości spełniający przesłanki do objęcia zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT (tj. podatnik świadczy usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe). Co do zasady, do wysyłania plików nie są bowiem zobowiązani ci podatnicy, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Obowiązek nie dotyczy również podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT. Z kolei mikroprzedsiębiorcy korzystający z usług zewnętrznych firm księgowych powinni zorientować się, czy obsługujące ich podmioty są przygotowane do składania JPK_VAT. Jeśli nie korzystają z takiego wsparcia, muszą odpowiednio wcześnie upewnić się, że są odpowiednio przyszykowani do samodzielnego wypełniania tego nowego obowiązku. Podatnicy nie mogą bowiem zapominać, że system księgowy czy arkusz kalkulacyjny, do którego wprowadzono błędne dane, może wygenerować prawidłowy od strony matematycznej (formalnej) plik JPK_VAT, jednakże samo rozliczenie podatku za dany okres będzie nieprawidłowe. ⒸⓅ

Ministerstwo Finansów przygotowuje do JPK

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.806.jpg@RY2@

Co najmniej 40 tys. mikroprzedsiębiorców skorzystało w listopadzie z bezpłatnych szkoleń organizowanych przez KAS. Postanowiliśmy spytać urzędników, z jakimi wątpliwościami i problemami najczęściej zgłaszali się do nich podatnicy. A także, jaka była frekwencja.

Z naszych ustaleń wynika, że choć w wielu izbach skarbowych zainteresowanie szkoleniami rozczarowało samych urzędników, to już pytań do nich nie brakowało.

- Najczęściej poruszane były zagadnienia związane z ujęciem transakcji w rejestrach dostaw i nabyć VAT dla potrzeb JPK. Czy np. faktury, które są wystawione na rzecz podmiotów prowadzących działalność, muszą być uwidocznione w rejestrze dostaw także w sytuacji, gdy sprzedaż została już zaewidencjonowana za pośrednictwem kasy fiskalnej - informuje nas Ewa Szkodzińska z biura promocji i komunikacji KAS. Wymienia też, że wątpliwości podatników dotyczyły m.in. tego, w jaki sposób ujmować duplikaty faktur lub kto winien być wykazany jako kontrahent przy transakcjach związanych z importem czy odwróconym obciążeniem.

Poprosiliśmy Ministerstwo Finansów, by ustosunkowało się do części pytań i rozwiało na naszych łamach zgłaszane przez podatników wątpliwości. Odpowiedzi prezentujemy obok.

Przypominamy, że przedsiębiorcom, którzy nie zdążyli na bezpłatne szkolenia, a są zainteresowani pogłębieniem wiedzy dotyczącej nowych obowiązków sprawozdawczych, został obecnie już tylko jeden termin - 19 grudnia.

ⒸⓅ

O co firmy pytają na szkoleniach?

PROBLEM

Czy należy składać pliki JPK_VAT, gdy podatnik ma zawieszoną działalność gospodarczą?

ODPOWIEDŹ

Jeżeli podatnik z uwagi na zawieszoną działalność gospodarczą nie dokonuje zapisów w ewidencji VAT, nie ma obowiązku przesyłania JPK_VAT za okresy zawieszenia.

Od tej zasady istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 99 ust. 7b ustawy o VAT zwolnienie z obowiązku składania deklaracji VAT nie dotyczy:

● podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,

● podatników dokonujących importu usług lub nabywających towary - w zakresie których są podatnikami,

● okresów rozliczeniowych, w których zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego,

● okresów rozliczeniowych, za które podatnik jest obowiązany do rozliczenia podatku z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu oraz za które jest obowiązany dokonać korekty podatku naliczonego.

W takich sytuacjach, pomimo zawieszenia działalności gospodarczej, należy ująć we właściwy sposób wykonane czynności lub zaistniałe zdarzenia w ewidencji VAT, złożyć deklarację VAT i jednocześnie przesłać plik JPK_VAT.

PROBLEM

Czy korektę JPK_VAT wysyłamy tylko z danymi nieuwzględnionymi w pierwotnej wersji, czy też należy wygenerować i wysłać cały JPK zawierający wszystkie prawidłowe dane?

ODPOWIEDŹ

Korekta powinna polegać na złożeniu nowego, kompletnego i zawierającego prawidłowe dane pliku JPK_VAT. Błędem będzie złożenie pliku JPK_VAT zawierającego jedynie dane korygowane.

PROBLEM

Czy istnieje możliwość, by w zawiadomieniach o nieprawidłowościach w rozliczeniach wysyłanych automatycznie z systemu za pomocą e-maili bądź sms -ów wskazywać dane podatnika, którego dotyczy takie powiadomienie? Chodzi o przypadki, gdy podatnik korzysta z usług biura rachunkowego.

ODPOWIEDŹ

Obecnie w automatycznych powiadomieniach e-mail i sms wskazany jest NIP podatnika, którego dotyczy takie powiadomienie.

PROBLEM

Jak wykazać sprzedaż paragonową?

ODPOWIEDŹ

Wartość sprzedaży udokumentowanej paragonami wpisujemy zbiorczo, a w poszczególnych pozycjach obowiązkowych dotyczących danych nabywcy wpisujemy "sprzedaż paragonowa".

PROBLEM

Jeżeli podatnik rozlicza się w VAT kwartalnie i składa deklaracje VAT-7K, to czy może przesyłać JPK_VAT również kwartalnie?

ODPOWIEDŹ

Nie. JPK_VAT musi być przesyłany za okresy miesięczne, w terminie do 25. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.

PROBLEM

Podatnik nabywa towary na zasadzie odwrotnego obciążenia. Sprzedawca nie wystawił faktury przed datą złożenia JPK_VAT. Czy czekać na fakturę, czy wypełnić JPK_VAT bez danych szczegółowych z faktury?

ODPOWIEDŹ

Obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi (zgodnie z art. 19a ustawy o VAT), zatem podatek należny powinien być wykazany w ewidencji, rozliczony w deklaracji VAT oraz wykazany w JPK_VAT. JPK_VAT należy wypełnić pomimo braku faktury od kontrahenta, wpisując dane kontrahenta bez numeru faktury (w polu Dowód Sprzedaży należy wpisać BRAK lub dokument wewnętrzny).

PROBLEM

W jakim terminie należy złożyć korektę JPK_VAT?

ODPOWIEDŹ

W przypadku podatników obowiązanych do składania deklaracji VAT miesięcznie korektę JPK_VAT należy złożyć niezwłocznie po skorygowaniu deklaracji VAT-7 lub po otrzymaniu informacji o wprowadzeniu błędnych danych kontrahenta.

W przypadku podatników rozliczających VAT kwartalnie korekty za poszczególne miesiące należy złożyć niezwłocznie po zidentyfikowaniu błędów uzasadniających jej dokonanie w pliku.

PROBLEM

Jak należy prawidłowo zaewidencjonować w JPK_VAT fakturę zakupu samochodu osobowego, od którego przysługuje podatnikowi odliczenie 50 proc. podatku naliczonego?

ODPOWIEDŹ

Co do zasady, plik JPK_VAT ma być odzwierciedleniem ewidencji podatku VAT. W przesyłanym pliku JPK_VAT podatnik wykazuje zatem te dokumenty (zapisy), które znajdują się w prowadzonej ewidencji podatkowej, z tym że wykazuje tylko te wartości netto i VAT z dokumentów zakupowych, w jakich przysługuje mu prawo do odliczenia, a więc w takich wartościach, w jakich ujmuje te dane w deklaracji VAT za dany okres.

PROBLEM

Czy w JPK _VAT dokumenty muszą być ułożone według daty ujęcia w ewidencji VAT?

ODPOWIEDŹ

Nie, kolejność zapisu faktur w JPK_VAT nie ma znaczenia. Istotne jest, aby zawartość ewidencji odpowiadała deklaracji lub jej korekcie. Kwestia numeracji należy do decyzji podatnika.

PROBLEM

W związku z miesięcznym obowiązkiem raportowania JPK_VAT, czy przedsiębiorstwo może nadal zachować możliwość składania deklaracji VAT kwartalnie?

ODPOWIEDŹ

Tak, przepisy ustawy o podatku od towarów i usług pozwalają na kwartalne składanie deklaracji VAT.

ⒸⓅ

Oprac. Jakub Pawłowski

@RY1@i02/2017/243/i02.2017.243.18300120a.807.jpg@RY2@

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl