Czy każdy podatnik może otrzymać zwrot zapłaconej akcyzy

@RY1@i02/2011/181/i02.2011.181.086.0016.001.jpg@RY2@

Tomasz Stanek, doradca podatkowy w Zespole Podatku Akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W rzeczywistości zwrot ten może się okazać utrudniony lub wręcz niemożliwy. Podstawą zwrotu akcyzy zapłaconej w kraju od wyrobów objętych dostawą wewnątrzwspólnotową i eksportem jest art. 82 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Przepis ten określa krąg podmiotów, które mogą się ubiegać o zwrot podatku. W pierwszej grupie są podatnicy, którzy dokonali dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu wyrobów akcyzowych, w drugiej - podmioty, które nabyły wyroby od podatnika i dokonały ich dostawy wewnątrzwspólnotowej bądź eksportu.

Z literalnej wykładni przepisu można wyciągnąć wniosek, że podmiot, który jest drugim lub dalszym w kolejności nabywcą wyrobów akcyzowych, nie otrzyma już zwrotu, chociażby dokonał ich wywozu poza terytorium kraju, zachowując wszystkie procedury wymagane prawem. Zwrot przysługuje bowiem, jeżeli wyroby nabyto tylko od podatnika. Takie niekorzystne stanowisko prezentują niektóre organy podatkowe (np. pismo MF z 23 grudnia 2010 r. w sprawie zmiany interpretacji indywidualnej, nr AE8/8012/1/JAR/10/89).

Generalna odmowa zwrotu akcyzy kolejnym nabywcom budzi jednak zastrzeżenia, zwłaszcza gdy obrót wyrobami ma miejsce między wiarygodnymi podmiotami gospodarczymi zidentyfikowanymi dla celów podatkowych. Wyłączenie prawa do zwrotu w tych sytuacjach nie wydaje się uzasadnione nawet argumentami podnoszonymi przez MF o niezgodnym z prawem wykorzystaniu instytucji zwrotu przez niektóre podmioty i ryzyku powstania nadużyć podatkowych.

Pod rządami ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. brak było takiego podmiotowego ograniczenia. Uprawniony do zwrotu był podmiot, który wywiózł wyroby akcyzowe poza obszar kraju i wykazał, że akcyza od tych wyrobów została uiszczona w kraju. Obecna regulacja nieprzewidująca żadnych możliwości udowodnienia rzetelności transakcji nie jest proporcjonalna do celów, które ma realizować.

Zawężenie kręgu podmiotów uprawnionych do zwrotu budzi także istotne wątpliwości co do zgodności z dyrektywą Rady 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego. Dyrektywa przewiduje, że podatek akcyzowy podlega zwrotowi, jeżeli po opodatkowaniu określonych wyrobów w danym kraju w wyniku ich wywozu zmieni się kraj konsumpcji. Zmiana taka powinna uprawniać do otrzymania zwrotu akcyzy zapłaconej w tym pierwszym państwie. Obecna krajowa regulacja podatkowa może zatem prowadzić do podwójnego opodatkowania tych samych wyrobów, co jest sprzeczne z zasadą jednofazowości akcyzy.

Należy zauważyć, że podmiot, który ubiega się o zwrot akcyzy, musi przedstawić organom podatkowym dokument potwierdzający zapłatę akcyzy lub złożenie deklaracji w państwie członkowskim Unii Europejskiej, lub złożenie zabezpieczenia albo dokument potwierdzający, że akcyza w tym państwie nie jest wymagana. Wydaje się zatem, że jest to dostateczny dowód potwierdzający, że nie mamy do czynienia z oszustwem podatkowym, a podatek zostanie zadeklarowany i uiszczony w należnej wysokości.

EM