Wkłady do spółki z daniną od czynności cywilnoprawnych

Polskie przepisy nakładające podatek od wpłat na kapitał zakładowy nie są sprzeczne z prawem unijnym - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch wyrokach.

Oba orzeczenia dotyczą akcjonariuszy tej samej spółki akcyjnej, którzy w 2008 r. wnieśli wkłady pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego. Notariusz pobrał wówczas, jako płatnik, podatek od czynności cywilnoprawnych. Spółka uznała, że niesłusznie, bo - jak twierdziła - polskie przepisy były w tym zakresie sprzeczne z art. 7 ówczesnej dyrektywy 69/335 EWG.

Przepis ten nakładał na Polskę obowiązek zwolnienia od podatków kapitałowych czynności, które na dzień 1 lipca 1984 r. były zwolnione z opodatkowania lub opodatkowane stawką równą bądź niższą niż 0,5 proc. Spółka twierdziła, że wniesienie wkładów do spółki akcyjnej nie podlegało opłacie skarbowej - pełniącej w 1984 r. funkcję podatku kapitałowego. Słowem, Polska powinna była od dnia wejścia do Unii Europejskiej (czyli od 1 maja 2004 r.) zwolnić z PCC wkłady do spółek akcyjnych.

Z tego powodu spółka złożyła wniosek o indywidualną interpretację, a zaraz potem - o stwierdzenie nadpłaty w PCC. W obydwu przypadkach organy podatkowe odrzuciły jednak jej argumentację. Spółka złożyła więc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Nie tylko powtórzyła w nich dotychczasową argumentację, ale też zarzuciła organom podatkowym naruszenie zasady stand-still. Zgodnie z tą regułą raz zniesiony podatek od danej czynności nie może zostać wprowadzony ponownie. Polska nie mogła więc najpierw obniżyć, a następnie podwyższyć poziomu opodatkowania - twierdziła spółka, wskazując, że przed przystąpieniem naszego kraju do UE umowa spółki i jej zmiany były opodatkowane za pomocą stawek regresywnych 1 proc., 0,5 proc. i 0,1 proc., a po przystąpieniu - jednolitą stawką 0,5 proc.

Orzeczenia WSA w tych sprawach nie były jednakowe. Skład orzekający w sprawie stwierdzenia nadpłaty odrzucił argumenty spółki dotyczące złamania reguły stand-still i niezgodności polskich przepisów z regulacjami unijnymi. Natomiast drugi skład WSA, w odpowiedzi na skargę dotyczącą interpretacji indywidualnej, zgodził się ze stanowiskiem podatnika. Stwierdził, że polski ustawodawca, wprowadzając do ustawy o opłacie skarbowej definicję kapitału zakładowego, celowo pominął wzmiankę o kapitale zakładowym w spółce akcyjnej. W rezultacie 1 lipca 1984 r. - gdy obowiązywała ta ustawa - wkłady na kapitał zakładowy spółki akcyjnej nie były opodatkowane. Dlatego - zgodnie z regulacjami unijnymi - powinny być od 1 maja 2004 r. zwolnione od podatku kapitałowego, czyli z PCC.

Ostatecznie obydwa wyroki WSA trafiły do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten orzekł, że przepisy ustawy o PCC, nakładające podatek od wpłat na kapitał zakładowy spółki akcyjnej, nie są sprzeczne z prawem unijnym. Zdaniem NSA w okresie od 1 lipca 1984 r. do 1 maja 2004 r. nie było sytuacji, w której czynność ta nie byłaby opodatkowana. Dlatego bezzasadne jest powołanie się przez spółkę na klauzulę stand-still.

NSA zwrócił uwagę, że w stanie prawnym z 1 lipca 1984 r. wkłady do spółek kapitałowych były opodatkowane. Dlatego nadal mogą one podlegać PCC bez kolizji z prawem unijnym.

Krzysztof Antosik

krzysztof.antosik@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyroki NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 2593/13, II FSK 1444/12.