Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku zakupu budowli

MAŁGORZATA GORZKOWSKA

aplikant radcowski w Auxilium

Zgodnie z art. 6 o podatkach i opłatach lokalnych zasadą jest, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W ust. 2 powyższego artykułu ustanowiono wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym, jeżeli istnienie budowli albo budynku lub jego części stanowi okoliczność, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, obowiązek ten powstaje 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Jak wynika z powyższego, odsunięcie w czasie momentu powstania obowiązku podatkowego możliwe jest w dwóch przypadkach, dla których kluczowe są chwile zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem. Obydwie sytuacje dotyczą nowo wybudowanego budynku lub budowli.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniu NSA z 19 stycznia 1998 r. oraz w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 1997 r. (sygn. akt FPK 3/97), zgodnie z którą przepis art. 6 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje swoim zakresem istniejących budynków, które zostały poddane remontowi kapitalnemu; obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w odniesieniu do tych budynków w chwili określonej w art. 6 ust. 1 tej ustawy.

Powyższy przepis dotyczy obowiązku podatkowego, który powstaje od nowo wybudowanych budynków lub budowli. Świadczy o tym wyraźne nawiązanie w przepisie do istnienia budynku (budowli) oraz do zakończenia budowy, względnie rozpoczęcia użytkowania.

Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Z przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego nie wynika jednoznacznie, czy firma chce nabyć nowo wybudowany budynek czy budynek już wcześniej istniejący. O powstaniu obowiązku podatkowego z chwilą rozpoczęcia użytkowania budynku (budowli) można mówić jedynie w przypadku rozpoczęcia użytkowania budynku, budowli przed jego ostatecznym wykończeniem lub zakończeniem budowy, a więc okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w momencie rozpoczęcia użytkowania jest wybudowanie, wzniesienie nowego budynku (budowli).

A zatem momentem powstania obowiązku podatkowego w przypadku budynku (budowli) już istniejącej jest chwila jej nabycia przez dany podmiot.

Następna kwestia dotyczy powstania obowiązku podatkowego w związku z wykorzystaniem istniejącej budowli na cele działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności przez dany podmiot, w którego władaniu znajdowały się budowle, będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego od tych budowli w chwili rozpoczęcia działalności. W przypadku gdy dana spółka w ramach swojej działalności nabywa budynek (budowle), zawsze będzie miała obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości z momentem ich nabycia.

W świetle powyższych rozważań o powstaniu obowiązku podatkowego w przedstawionym stanie faktycznym, decydować będzie moment nabycia przez firmę budynku (budowli).