Kłopoty z akcyzą na przełomie lat 2011/2012

Po nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym podmioty zużywające węgiel zarówno na cele zwolnione z podatku, jak i na cele opodatkowane doświadczą nowych trudności.

Myli się ten, kto sądzi, że jeżeli kupił węgiel jeszcze w 2011 r., uniknie nowej akcyzy. Jest to spowodowane szerokim określeniem przez przepisy ustawy pojęcia czynności opodatkowanej, czyli sprzedaży, która obejmuje też wiele innych czynności faktycznych i prawnych, takich jak przekazanie czy darowiznę, ale przede wszystkim zużycie węgla na potrzeby prowadzonej działalności. Mimo bowiem faktycznego dokonania sprzedaży węgla przez dostawcę, w świetle ustawy może dojść do ponownej sprzedaży, tym razem opodatkowanej (bo dokonanej po 2 stycznia 2012 r.), przez zużycie wyrobów węglowych na cele działalności. W takim wypadku, jeżeli zużycie następuje na cele niezwolnione, należy uiścić akcyzę.

Podmioty zobowiązane do zapłacenia akcyzy powinny zarejestrować się w urzędzie celnym jako podatnicy. Firma posiadająca węgiel na składzie, która zamierza go zużyć częściowo na cele zwolnione, a częściowo opodatkowane, powinna dokonać inwentaryzacji w celu jak najdokładniejszego oszacowania ilości posiadanych na 1 stycznia wyrobów węglowych. Następnie podmiot upoważniony do zapłaty akcyzy ma dwie opcje w zakresie sposobu zapłaty podatku. Pierwsza, bardziej uciążliwa z formalnoprawnego punktu widzenia dla przedsiębiorcy, polega na bieżącym prowadzeniu ewidencji zużycia węgla na cele zwolnione oraz na cele opodatkowane i wykazywaniu podatku w kolejnych deklaracjach. Drugą, prostszą opcją jest jednorazowe opodatkowanie całej ilości przetrzymywanego węgla, który zostanie zużyty na cele niekorzystające ze zwolnienia z akcyzy. W takim wypadku nie trzeba prowadzić ewidencji, trzeba jednak jednorazowo uiścić akcyzę od całości posiadanego na stanie węgla.

Podmiot prowadzący działalność, który część węgla przeznacza na cele zwolnione z akcyzy, a część na cele nieobjęte zwolnieniem, oprócz prowadzenia ewidencji wyrobów węglowych zużytych na cele zwolnione i na cele opodatkowane oraz dokonania rejestracji jako podatnik akcyzy powinien też zgłosić do naczelnika urzędu celnego zamiar wykonywania działalności jako pośredniczący podmiot węglowy. Powodem nałożenia takich obowiązków jest wspomniane wcześniej uznanie zużycia węgla na potrzeby prowadzonej działalności za sprzedaż. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami podmiot dokonujący sprzedaży wyrobów węglowych zwolnionych z akcyzy staje się pośredniczącym podmiotem węglowym zobowiązanym - jeszcze przed podjęciem pierwszej czynności opodatkowanej - do złożenia pisemnego zgłoszenia zamiaru sprzedaży węgla objętego zwolnieniem.

W analizowanej sytuacji najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest prowadzenie dwóch ewidencji - jednej dla węgla zwolnionego z akcyzy i drugiej dla węgla zużywanego na cele akcyzowe. Ewidencja dla węgla zużywanego do celów zwolnionych może przybrać formę elektroniczną lub papierową. O formie prowadzonej ewidencji należy poinformować urząd celny. Należy też pamiętać, by zawierała wszystkie informacje wymienione w znowelizowanych przepisach. To nie koniec nowych obowiązków. Pozostaje jeszcze ustalenie z urzędem celnym maksymalnych norm ubytków węgla zwolnionego z akcyzy.

Podsumowując, mimo szerokiego katalogu zwolnień nowa ustawa nakłada wiele uciążliwych obowiązków na firmy handlujące węglem i zużywające go. Będzie to prowadziło do wzrostu kosztów działalności, a także spowoduje znaczne zwiększenie ryzyka podatkowego w zakresie akcyzy; każde bowiem najmniejsze uchybienie skończy się zapewne obowiązkiem zapłaty akcyzy (mimo pierwotnego zwolnienia).

@RY1@i02/2012/001/i02.2012.001.07100020a.802.jpg@RY2@

Paweł Bębenek doradca podatkowy, menedżer w zespole podatku akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

EM