Trzeba uprawdopodobnić, że decyzja nie zostanie wykonana

Dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć jedna z przesłanek określonych w art. 239b par. 1 Ordynacji podatkowej. Po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Postanowieniem z grudnia 2009 r. naczelnik urzędu skarbowego nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wydanej przez ten organ w grudniu 2009 r., na mocy której określono skarżącej spółce kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za niektóre miesiące 2004 r., kwotę do zwrotu za luty 2004 r. oraz kwoty zobowiązania podlegające wpłacie za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2004 r. Naczelnik US wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane zostało spełnieniem przesłanki sformułowanej w art. 239b par. 1 pkt 1 i pkt 4 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Naczelnik zwrócił uwagę, że wobec spółki toczy się postępowanie egzekucyjne w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. Co więcej, spółka nie dokonywała w ustawowych terminach wpłat z tytułu zobowiązań w VAT. Organ uznał więc, że niewykonanie decyzji zostało uprawdopodobnione.

Sąd oddalił skargę podatnika. Wskazał, że zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei zgodnie z art. 239b par. 1 Ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Ponadto, zgodnie z art. 239b par. 2 Ordynacji podatkowej, przepis par. 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Zdaniem sądu każdy z powodów wymienionych w art. 239b par. 1 Ordynacji podatkowej stanowi samodzielną i dostateczną przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z przepisów wynika też, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest zaistnienie co najmniej jednej z czterech okoliczności opisanych w art. 239b par. 1 Ordynacji podatkowej, a drugą jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Sąd dodał, że o uprawdopodobnieniu wystąpienia danej okoliczności można mówić, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - że ta okoliczność wystąpi.

Opr. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/045/i02.2011.045.086.003a.001.jpg@RY2@

Mirosław Siwiński doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Witold Modzelewski

W wyroku WSA w Warszawie zajął się kwestią wykonalności decyzji podatkowych, a w szczególności tym, co należy rozumieć przez "uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane". Zdaniem sądu sytuacja taka występuje, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. WSA przy tym poparł dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie, że w takim wypadku ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane i nie jest wymagane dowodzenie. Jako przykład takiej sytuacji sąd wskazał nieterminowe uiszczanie podatków.

Innymi słowy, sąd zaakceptował powszechną wśród organów praktykę jakiegokolwiek uzasadniania postanowień o natychmiastowej wykonalności, co wbrew wypowiedziom autorów tych przepisów czyni nieautomatyczną wykonalność decyzji podatkowych zupełnie fikcyjną.