Poradnia podatkowa

● Czy przychód z warunkowego umorzenia pożyczki podlega CIT

● W jakim miejscu świadczenia usług sprzedawca musi zainstalować kasę fiskalną

● Jaką stawkę VAT powinna stosować firma turystyczna do usług przewozu klientów

● Podatniczka rozlicza się wspólnie z mężem. Małżonkowie mają jedno dziecko i zamierzają skorzystać z ulgi prorodzinnej. Czy składając PIT-37, powinni brać pod uwagę przy sprawdzaniu prawa do ulgi dochód po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne?

Prawo do ulgi prorodzinnej ma podatnik, który uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej (a na takie wskazuje składanie przez małżonków formularza PIT-37). Przysługuje ono m.in. na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym podatnik wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, lub sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

W celu ustalenia wysokości dochodu małżonków należy zsumować dochody z poz. 103 (podatnika) i poz. 104 (małżonka) formularza PIT-37.

Warto przypomnieć, że w rozliczeniu za 2013 rok warunkiem skorzystania z ulgi na jedno dziecko przez rodziców pozostających w związku małżeńskim przez cały rok jest kryterium dochodowe. Otóż łączne dochody rodziców nie mogą przekroczyć 112 000 zł. Natomiast w przypadku rodzica pozostającego w związku małżeńskim przez część roku podatkowego jego dochód nie może przekroczyć kwoty 56 000 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

● W 2003 roku spółka z o.o. otrzymała z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pożyczkę na modernizację kotłowni. Sfinansowano z niej m.in. zakup nowych kotłów, pomp oraz wykonanie nowych linii technologicznych, które amortyzowano. Po spłacie 90 proc. pożyczki Fundusz umorzył warunkowo pozostałe 10 proc. kwoty pożyczki. Jednym z warunków umorzenia było przeznaczenie całości umorzonej kwoty na budowę środka trwałego (oczyszczalni ścieków). Czy przychód z tytułu umorzenia jest zwolniony od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT?

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych zalicza się wartość umorzonych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów (z nieistotnym w omawianej sytuacji wyjątkiem dotyczącym umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy; nie ma również w przedstawionej sytuacji zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT, którego przepisy wyłączają powstawanie przychodów z tytułu umarzania niektórych zobowiązań, w tym z tytułu pożyczek i kredytów). W konsekwencji w związku z częściowym umorzeniem pożyczek przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) spółka uzyskała podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przychód (w wysokości umorzonej kwoty pożyczki).

Wyjaśnić w związku z tym należy, że przychody z umorzenia albo częściowego umorzania pożyczek zaciągniętych na zakup środków trwałych nie korzystają ze zwolnienia od podatku. Dotyczy to również sytuacji, gdy warunkiem umorzenia jest przeznaczenie umorzonej kwoty na nabycie lub wytworzenie środka trwałego albo wartości niematerialnej lub prawnej.

W przeszłości kwestia ta budziła wątpliwości, tj. występowały przypadki, że przychód korzystał ze zwolnienia od podatku obejmującego dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych (zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT). Stanowisko takie zajął, przykładowo, dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 23 lutego 2011 r. (nr ILPB3/423-925/10-2/GC).

Obecnie jednak organy podatkowe słusznie uznają, że zwolnienie powyższe nie ma w sytuacjach podobnych do omawianej zastosowania. Tytułem przykładu wskazać można interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 maja 2012 r. (nr IPTPB3/423-102/12-2/PM), interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 19 czerwca 2012 r. (nr ILPB3/423-106/12-2/JG) czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 17 grudnia 2012 r. (nr ITPB3/423-612/12/AW). W ostatniej ze wskazanych interpretacji czytamy, że "kwota umorzonej pożyczki przeznaczona na wytworzenie nowych środków trwałych nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym przychód związany z tym umorzeniem nie jest wolny od CIT na podstawie tego przepisu. Wartość umorzonej pożyczki stanowi na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu".

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

● Przedsiębiorca prowadzi szwalnię, a ponadto zamierza wynajmować lokal na dom weselny. W siedzibie firmy, która znajduje się w innej miejscowości niż dom weselny, będzie zawierał umowy dotyczące wynajmu sali weselnej. Obroty z tytułu najmu i przyjmowanych zadatków zamierza ewidencjonować za pomocą kasy fiskalnej zainstalowanej na stałe w siedzibie firmy, tzn. tam, gdzie mieści się szwalnia. Przedsiębiorca zastanawia się jednak, czy nie powinien zainstalować kasy w domu weselnym.

Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych muszą prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Przepisy nie precyzują jednak, w jaki sposób podatnicy powinni dokonywać rejestracji takiego obrotu. Należy więc przywołać regulacje zawarte w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie kas fiskalnych. I tak w par. 8 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wskazano, że paragon fiskalny musi zawierać co najmniej imię i nazwisko lub nazwę podatnika dokonującego sprzedaży, adres punktu sprzedaży, a dla sprzedaży prowadzonej w miejscach niestałych - adres siedziby lub miejsca zamieszkania podatnika.

Kasa rejestrująca powinna być zainstalowana w każdym punkcie, w którym dokonuje się sprzedaży. Pojęcie punktu sprzedaży nie jest zdefiniowane w przepisach podatkowych. W języku potocznym miejsce sprzedaży to takie, w którym sprzedaż jest dokonywana, gdzie klienci płacą za towar czy usługę.

Ponieważ w miejscu, gdzie znajduje się wynajmowana klientom sala, nie są przyjmowane pieniądze ani zawierane umowy, to nie można mówić, że przedsiębiorca dokonuje w tym miejscu sprzedaży. Nie ma zatem obowiązku instalowania tam kasy rejestrującej. Podobne stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 24 września 2013 r., nr IPTPP4/443-481/13-2/UNR).

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. poz. 363).

● Biuro podróży świadczy dla swoich klientów usługi przewozu jako element składowy usługi kompleksowej. Czy usługi te powinno rozliczać przy wykorzystaniu procedury VAT-marża, czy na zasadach ogólnych z zastosowaniem 8-proc. stawki?

Zgodnie z ustawą o VAT usługi turystyczne podlegają co do zasady szczególnej procedurze rozliczania VAT. Ustawa rozróżnia jednak usługi własne oraz usługi świadczone dla bezpośredniej korzyści turysty, tzw. usługi obce.

Omawiając kwestię opodatkowania usług przewozu turystów przez biuro podróży, należy się odnieść do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 25 października 2012 r. w sprawie C-557/11. TSUE orzekł, że art. 306-310 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że własne usługi przewozu stanowiące element składowy usługi turystycznej świadczonej przez biuro podróży za cenę ryczałtową, opodatkowanej zgodnie ze wskazanymi przepisami, podlegają ogólnym zasadom opodatkowania podatkiem od wartości dodanej, w szczególności w odniesieniu do stawki podatku, a nie szczególnej procedurze opodatkowania transakcji dokonywanych przez biura podróży.

Jeśli więc państwo członkowskie wprowadziło obniżoną stawkę podatku od wartości dodanej dla usług przewozu, to należy ją zastosować do świadczonych usług własnych. Polska skorzystała z tej możliwości i wprowadziła wobec usług własnych 8-proc. stawkę VAT.

Zatem w rozpatrywanym przypadku biuro podróży może wobec usług własnych przewozu zastosować 8-proc. stawkę podatku.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Jerzy Tramski

Ewa Ciechanowska