Jak rozliczamy PIT i VAT od sprzedaży rzeczy przyjętej w komis

Umowa komisu jest umową nazwaną uregulowaną przepisami kodeksu cywilnego.

Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym (art. 765 kodeksu cywilnego).

Komisant powinien wydać komitentowi wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, w szczególności powinien przelać na niego wierzytelności, które nabył na jego rachunek. Powyższe uprawnienia komitenta są skuteczne także względem wierzycieli komisanta (art. 766 kodeksu cywilnego).

Komisant nabywa roszczenie o zapłatę prowizji z chwilą gdy komitent otrzymał rzecz albo cenę. Jeżeli umowa ma być wykonywana częściami, komisant nabywa roszczenie o prowizję w miarę wykonywania umowy (art. 772 par. 1 kodeksu cywilnego). Komisant może żądać prowizji także wtedy, gdy umowa nie została wykonana z przyczyn dotyczących komitenta (art. 772 par. 2 kodeksu cywilnego).

VAT

Na gruncie podatku VAT zarówno wydanie towaru komisantowi przez komitenta, jak i sprzedaż rzeczy przez komisanta, stanowi odpłatną dostawę towarów.

Przez odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy komisu między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej (zob. art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT).

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega tylko odpłatna dostawa towarów dokonywana przez podatnika VAT (i dodatkowo występującego w takim charakterze).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że komitent to osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i niebędąca podatnikiem VAT, a zatem wydanie towaru na podstawie umowy komisu przez komitenta (Jana K.) komisantowi (przedsiębiorca) nie podlega VAT. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że przyjęcie przedmiotowego samochodu w komis nie stanowi nabycia towaru na gruncie podatku VAT i nie generuje dla przedsiębiorcy podatku naliczonego.

Natomiast komisant jest podatnikiem VAT czynnym i sprzedaż przyjętego w komis pojazdu jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej. Sprzedaż ta stanowi zatem dla przedsiębiorcy odpłatną dostawę towaru.

Z tytułu sprzedaży pojazdu przez komisanta firmie X. obowiązek podatkowy stosownie do art. 19a ust. 1 ustawy o VAT powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów, tj. 22 czerwca 2016 r.

Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (zob. art. 29a ust. 1 ustawy o VAT). Stosownie do art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Dla naszego przedsiębiorcy podstawą opodatkowania będzie ustalona kwota netto, tj. 20 000 zł.

Dla sprzedaży samochodu właściwa będzie podstawowa, 23-proc. stawka podatku VAT.

Podatek należny VAT wyniesie zatem 4600 zł (20 000 zł x 23 proc.).

Dostawa towaru pomiędzy podatnikami VAT, a takimi są przedsiębiorca i firma X., powinna być udokumentowana fakturą wystawioną najpóźniej do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy towaru (zob. art. 106b ust. 1 pkt 1 i art. 106e ust. 1 ustawy o VAT). Zatem przedsiębiorca prawidłowo wystawił 22 czerwca 2016 r. fakturę potwierdzającą dokonanie dostawy przedmiotowego samochodu osobowego firmie X.

PIT

Na gruncie podatku PIT nasz przedsiębiorca, w przeciwieństwie do podatku VAT, nie dokona dostawy towaru, lecz wykona usługę.

Uzyskane z tytułu wykonania usługi komisowej przychody przedsiębiorca powinien zaliczyć do źródła przychodów, jakim jest wymieniona w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT pozarolnicza działalność gospodarcza.

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (zob. art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT).

Przychodem dla przedsiębiorcy będzie prowizja za wykonanie usługi komisowej w wysokości 10 proc. kwoty netto uzyskanej ze sprzedaży pojazdu firmie X, tj. kwota 2000 zł.

Z uwagi na fakt, że opodatkowaniu podatkiem VAT u naszego przedsiębiorcy podlega dostawa towaru, tj. wydanie przedmiotu komisu (samochodu osobowego) firmie X, a nie usługa komisowa świadczona na rzecz komitenta (Jana K.), ustalona kwota prowizji (2000 zł) stanowi w całości przychód. Nie pomniejsza się tego wynagrodzenia o należny podatek VAT.

Za datę powstania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, stosownie do zasady wyrażonej w art. 14 ust. 1c ustawy o PIT, uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1) wystawienia faktury, albo

2) uregulowania należności.

Roszczenie o zapłatę prowizji powstaje z chwilą definitywnego wykonania zlecenia komisowego. Z tą chwilą powstanie u komisanta przychód. W komisie sprzedaży, z jakim mamy do czynienia w przedstawionym stanie faktycznym, jest to chwila, w której komitent otrzyma cenę za powierzone komisantowi rzeczy. Przychód przedsiębiorcy powstanie zatem 30 czerwca 2016 r., kiedy to komitent (Jan K.) otrzymał należne wynagrodzenie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że przedsiębiorca rozlicza podatek metodą liniową. Podatek PIT od usługi komisowej wykonanej na rzecz komitenta (Jana K.) wyniesie zatem 380 zł (2000 zł x 19 proc.).

Przyjęcie pojazdu w komis w celu jego sprzedaży nie wiąże się z powstaniem po stronie komisanta (przedsiębiorcy) kosztów uzyskania przychodów z tytułu nabycia pojazdu.

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT).

SCHEMAT

Schemat rozliczenia podatku *

(do zapłaty): 4600zł

4600 zł (20 000 zł x 23 proc.)

brak

380 zł (2000 zł x 19 proc.)

● 2000 zł

● brak

● 2000 zł

- podstawa opodatkowania: 20 000 zł

- dochód: 2000 zł

- 23 proc.

- 19 proc.

4600 zł (20 000 zł x 23 proc.)

380 zł (2000 zł x 19 proc.)

- nie (czynności są opodatkowane podstawowa stawką VAT)

- deklaracja VAT-7 za czerwiec 2016 r. (w poz. 19 podstawa opodatkowania: 20 000 zł, a w poz. 20 podatek należny: 4600 zł)

- nie ma obowiązku składać deklaracji zaliczkowej, przedsiębiorca powinien jednak uwzględnić przedmiotowe przychody (2000 zł) przy obliczeniu zaliczki na podatek dochodowy (za czerwiec 2016 r.) podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić go w zeznaniu rocznym PIT-36L

25 lipca 2016 r.

do 2 maja 2017 r. (30 kwietnia 2017 r. to niedziela, a 1 maja 2017 r. - święto)

* w schemacie rozliczenia zostały pominięte inne zdarzenia/czynności

@RY1@i02/2016/107/i02.2016.107.071000700.802.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. nr 710).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.).