PORADNIA PODATKOWA

● Czy od ubezpieczenia pracownika przebywającego za granicą nie trzeba odprowadzać zaliczki

● Kiedy od przychodu z oddelegowania jest PIT w kraju

● Jak rozliczać transakcje pomiędzy podmiotami z podatkowej grupy kapitałowej

● Jak odliczyć VAT od usług związanych z nabyciem udziałów w zagranicznej spółce

Spółka pokrywa koszty edukacji dzieci pracowników oddelegowanych za granicę. Czy przyznanie takich nieodpłatnych świadczeń będzie stanowić przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu PIT?

agnieszka.pokojska@infor.pl

Nie, jeżeli pokrycie kosztów edukacji dotyczy dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu. Wydatki są bowiem ściśle związane z wykonywaniem przez pracownika obowiązków służbowych. Potwierdzają to interpretacje dyrektora warszawskiej Izby Skarbowej z 26 października 2015 r. (nr IPPB4/4511-1007/15-3/IM), z 22 lutego 2016 r. (nr IPPB4/4511-1513/15-2/IM) i z 1 marca 2016 r. (nr IPPB4/4511-1518/15-2/AK). Przypomniał on, że nauka jest obowiązkowa w przypadku dzieci, które ukończyły 6 lat, a nie ukończyły jeszcze lat 18. W przypadku zaniedbania tego obowiązku może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko rodzicom.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wyjaśnił też, że w związku z oddelegowaniem zagranicznym niezbędne jest zazwyczaj dopełnienie obowiązku szkolnego w odmiennym języku dla dziecka pracownika czy też posłanie dziecka do specjalnej szkoły w celu uniknięcia bariery językowej. W związku z tym wszelkie opłaty czy też koszty powstałe z tego tytułu nie miałyby miejsca i nie byłyby konieczne do pokrycia, gdyby pracownik nie został oddelegowany za granicę na wniosek pracodawcy w celu wykonywania pracy na rzecz spółki. Organ stwierdził też, że dzieci pracowników oddelegowanych za granicę są często zobligowane do realizowania obowiązku szkolnego w specyficznych prywatnych placówkach oświatowych, które zapewniają im naukę w ojczystym języku, co jednocześnie wiąże się z dodatkowymi opłatami.

Organ potwierdził, że w tym przypadku pokrycie kosztów edukacji nie jest spełniane wyłącznie w interesie pracownika. Spółka jako pracodawca, na którego ustawa oraz przepisy kodeksu pracy nakładają obowiązek organizowania pracy i zarządzania nią w sposób jak najmniej uciążliwy dla pracownika, zapewniając mu dodatek na pokrycie kosztów edukacji dziecka towarzyszącego mu w trakcie oddelegowania, działa w swoim interesie.

Pokrycie kosztów edukacji związanych z obowiązkiem edukacyjnym dzieci nie stanowi więc przychodu po stronie pracownika, ponieważ nie stanowi przysporzenia w jego majątku. Nie służy też realizacji jego celów osobistych i nie wynika z indywidualnych potrzeb pracownika.

Podstawa prawna

Art. 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Firma oddelegowała pracownika do pracy za granicę i wykupiła dla niego ubezpieczenie. Nie dla korzyści pracownika, ale taki był wymóg podjęcia pracy. Czy w związku z tym nie musi odprowadzać zaliczek na podatek?

agnieszka.pokojska@infor.pl

Tak, nie musi. Aby świadczenie uznać za przychód do opodatkowania, musi być spełnione na korzyść pracownika, a nie pracodawcy. Tak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. (sygn. akt K 7/13). Ale jeszcze zanim trybunał przedstawił tę wykładnię, zapadł korzystny dla podatników wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1741/11). Sąd orzekł, że w przeciwieństwie do pakietów medycznych polisa ubezpieczeniowa nie daje pracownikowi wyboru - jeśli nie będzie miał wykupionej polisy, nie wyjedzie do pracy za granicę. Sąd przypomniał, że jest to warunek uzyskania wizy i wjazdu na terytorium choćby takich państw jak Białoruś czy Rosja. Sędziowie podkreślili, że sam fakt ubezpieczenia trzeba więc rozpatrywać nie tyle w kategoriach osobistej korzyści oddelegowanego pracownika, co obowiązku pracodawcy zobowiązanego do wykonania określonych usług na rzecz obcego kontrahenta. Zdaniem sądu pracodawca, wykupując ubezpieczenie, nie kieruje się chęcią zapewnienia korzyści swojemu pracownikowi, lecz - co nie podlega dyskusji - potrzebą uniknięcia ewentualnych, nieprzewidywalnych co do wysokości i następstw wydatków w zakresie wykonywania zawartych umów.

Korzystną dla podatników wykładnię, powołując się na orzeczenie TK, przedstawił NSA w wyroku z 30 stycznia 2015 r. (sygn. akt II FSK 3295/12). W tym przypadku chodziło jednak o polisy dla pracowników odbywających zagraniczną podróż służbową. Jedną zawartą w orzeczeniu argumentację można odnieść również do tych oddelegowanych. Sąd bowiem orzekł, że wykupienie ubezpieczenia na rzecz pracowników zapewniającego im ochronę na czas zagranicznej podróży służbowej leży wyłącznie w interesie pracodawcy. W razie wypadku pracownik domagałby się odszkodowania od pracodawcy, zatem to pracodawca, wykupując polisę, minimalizuje niebezpieczeństwo poniesienia wysokich kosztów leczenia pracownika za granicą.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Pracownik będzie oddelegowany na pięć miesięcy do pracy w Niemczech. Czy nadal polski pracodawca będzie płacić PIT w Polsce?

agnieszka.pokojska@infor.pl

Pracodawca co do zasady powinien płacić daninę w Polsce. Zgodnie z polsko-niemiecką umową międzynarodową jest tak, gdy są spełnione określone warunki: pracownik przebywa za granicą krócej niż przez pół roku w ciągu kolejnych 12 miesięcy rozpoczynających się lub kończących w danym roku podatkowym oraz wypłata wynagrodzenia jest dokonywana przez pracodawcę, który nie ma siedziby, miejsca zamieszkania, zakładu ani stałej placówki w Niemczech.

Inaczej byłoby, gdyby przykładowo firma wysłała pracownika do Niemiec w delegację (na podstawie polecenia służbowego) i to kontrahent nadzorowałby jego pracę (wydawał polecenia, kontrolował pracę, zlecał dane czynności, instruował), zapewniał narzędzia do jej wykonywania, ponosił ryzyko lub odpowiedzialność za skutki jego pracy. W takim przypadku niemiecki kontrahent byłby faktycznym pracodawcą. Nie miałoby przy tym znaczenia, że pobyt nie przekracza 183 dni. Wówczas polska spółka jako płatnik nie miałaby obowiązku pobrania zaliczek na PIT. Potwierdził to np. dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 23 lipca 2015 r. (nr IBPB-2-1/4511-72/15/MD).

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 2 i 3, art. 24 umowy z 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. z 2005 r. nr 12, poz. 90).

Art. 3 ust. 1, 1a, 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Czy do transakcji pomiędzy podatnikami tworzącymi podatkową grupę kapitałową mają zastosowanie przepisy o cenach transferowych?

doradca podatkowy

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o CIT, jeżeli:

1) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej podmiot krajowy) bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium RP lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo

2) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium RP, zwana dalej "podmiotem zagranicznym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo

3) ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów

- i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podatnika oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Artykuł 11 ust. 1-3a ustawy o CIT na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o CIT stosuje się odpowiednio, gdy:

1) podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo

2) ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów.

Na podstawie art. 11 ust. 8 pkt 1 ustawy o CIT przepisy art. 11 ust. 4 ustawy o CIT nie mają zastosowania w przypadku świadczeń między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową.

W stosunku do transakcji dokonywanych pomiędzy wszystkimi spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową, w tym do transakcji pomiędzy spółką dominującą oraz spółką zależną, nie będą mieć zastosowania przepisy dotyczące cen transferowych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy o CIT. A zatem nie mają zastosowania przepisy dotyczące szacowania dochodów przez organ podatkowy, w sytuacji gdy ceny pomiędzy podmiotami powiązanymi kształtują się na innym poziomie niż ceny pomiędzy podmiotami niezależnymi.

Artykuł 11 ust. 8 pkt 1 ustawy o CIT stanowi lex specialis względem zasady ogólnej wyrażonej w art. 11 ust. 1-4 ustawy o CIT. Organy wskazują, że ratio legis tego unormowania należy upatrywać w sposobie ustalania dochodu podlegającego opodatkowaniu w podatkowych grupach kapitałowych. Zgodnie bowiem z art. 7a ust. 1 ustawy o CIT w grupach tych przedmiotem opodatkowania CIT jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Jeżeli za rok podatkowy suma strat przekracza sumę dochodów spółek, różnica stanowi stratę podatkowej grupy kapitałowej. Dochody i straty spółek oblicza się przy tym na zasadach określonych w art. 7 ust. 1-3 ustawy o CIT.

Zatem niezależnie od poziomu cen, które będą stosowane przez członków podatkowej grupy kapitałowej w transakcjach, jakich będą dokonywały pomiędzy sobą, w tym dotyczących darowizn, nie będą one podlegały weryfikacji i szacowaniu przez organy podatkowe dla celów CIT. Ustawodawca umożliwił podmiotom tworzącym podatkową grupę kapitałową stosowanie w rozliczeniach dokonywanych między sobą cen odbiegających od cen rynkowych. Pogląd ten podzielają organy (interpretacja indywidualna dyrektora IS w Warszawie z 3  lutego 2016 r., nr IPPB5/4510-1245/15-2/BC).

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Spółka SA (podatnik VAT czynny) nabyła udziały w zagranicznej (unijnej) spółce kapitałowej (większościowy pakiet udziałów). W związku z nabyciem tych udziałów spółka poniosła koszty transakcyjne związane z nabyciem udziałów w tej zagranicznej spółce, takie jak: doradztwo transakcyjne, prawne, podatkowe, księgowe i finansowe (w tym badania due diligence, prace przy przygotowaniu umów). Wydatki te są udokumentowane fakturami. Poniesione koszty transakcyjne mają pośredni związek z wykonywanymi przez spółkę czynnościami opodatkowanymi VAT oraz świadczeniem usług poza terytorium kraju (eksport usług). Poniesienie tych kosztów było konieczne w celu prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia transakcji nabycia udziałów. Nabycie ich w ocenie spółki powinno się przełożyć na osiąganie przez nią większej sprzedaży towarów (sprzedaż własnych produktów do spółki zagranicznej) oraz eksportu usług (odpłatne usługi zarządcze oraz doradcze na rzecz zagranicznej spółki). Czy spółka jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu ww. kosztów transakcyjnych?

doradca podatkowy

Z pytania wynika, że nabyte usługi składające się na ww. koszty transakcyjne związane z nabyciem udziałów w unijnej spółce będą wykorzystywane przez spółkę do czynności opodatkowanych VAT oraz do eksportu usług. Poniesione koszty transakcyjne mają pośredni związek z wykonywanymi przez spółkę czynnościami opodatkowanymi VAT. Poniesienie tych kosztów było konieczne w celu prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia transakcji nabycia udziałów w zagranicznej spółce. Zgodnie z przewidywaniami spółki nabycie to powinno się przełożyć na osiąganie przez nią większej sprzedaży towarów (produktów) oraz eksportu usług.

Poniesione wydatki nie mają bezpośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi VAT, jednak poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie firmy, pośrednio mają związek z uzyskaniem przez nią sprzedaży opodatkowanej VAT.

Skoro nabyte usługi będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, to spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych kosztów transakcyjnych związanych z nabyciem tych udziałów stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje także w przypadku wykorzystywania nabytych usług do świadczenia eksportu stosownie do art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, pod warunkiem że kwota podatku naliczonego od tych zakupów mogłaby być odliczona, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 1 in principio ustawy o VAT). Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami (zob. art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT).

Spółka ma więc prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych kosztów transakcyjnych związanych z nabyciem tych udziałów, takich jak doradztwo transakcyjne, prawne, podatkowe, księgowe i finansowe. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (interpretacja indywidualna dyrektora IS w Łodzi z 12 lutego 2016 r., nr IPTPP2/4512-648/15-4/IR; interpretacja indywidualna dyrektora IS w Katowicach z 4 lipca 2013 r., nr IBPP2/443-338/13/KO; wyrok NSA z 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 967/06; wyrok TSUE z 26 maja 2005 r. w sprawie C 465/03 (Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz).

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).