Zapis windykacyjny zostanie opodatkowany

Zapis windykacyjny to nowa instytucja prawa spadkowego regulowana przepisami kodeksu cywilnego.

Zapis windykacyjny, tak jak inne formy nabycia majątku objęte przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, będzie w pełni zwolniony z podatku, jeśli przeznaczony zostanie dla członka najbliższej rodziny, tj. małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma lub macochy. Warunkiem zwolnienia będzie zawiadomienie urzędu skarbowego o nabyciu w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia).

W pozostałych wypadkach zapis będzie polegał opodatkowaniu. Podatek płaci się według skali podatkowej, przy czym ustawa wyróżnia trzy takie skale (w każdej po 3 stawki podatkowe) stosowane w zależności od osoby nabywcy. Stawki podatku wynoszą od 3 proc. (w przypadku bliskiej rodziny) do aż 20 proc. w przypadku nabywców spoza rodziny.

Dla zapisu windykacyjnego obowiązek podatkowy powstanie z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia). Od tego dnia będzie liczył się miesięczny termin na złożenie zeznania podatkowego na druku SD-3. Obowiązek podatkowy przy zwykłym zapisie powstaje natomiast dopiero z chwilą jego wykonania, co wynika z różnic między oboma zapisami w zakresie momentu nabycia własności przedmiotu zapisu.

Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn zostały uzupełnione o zapis windykacyjny także w pozostałym zakresie. Dotyczy to po pierwsze wyłączenia z opodatkowania nabycia w drodze zapisu windykacyjnego praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw.

Po drugie zwolnień szczególnych, w tym nabycia przez rodzinę (jeśli nie korzysta z pełnego zwolnienia) określonych w ustawie przedmiotów m.in. przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym, dzieł sztuki czy zabytków.

Przy nabyciu w drodze zapisu windykacyjnego domu lub mieszkania będzie miała również zastosowanie specjalna ulga regulowana w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dzięki niej nabywcy, którzy nie dysponują własnym lokalem mieszkalnym lub przekażą go na rzecz np. dzieci lub Skarbu Państwa, mogą nie płacić podatku od nabycia nieruchomości, której powierzchnia użytkowa nie przekracza 110 mkw.

polega na tym, że spadkodawca zobowiązuje w testamencie spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby.

który będzie można zamieścić wyłącznie w testamencie notarialnym, umożliwi przekazanie danej osobie konkretnego składnika majątku spadkodawcy, np. domu, samochodu czy przedsiębiorstwa. Nabycie to nastąpi automatycznie z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 5 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 85, poz. 458 z późn. zm.).