Darowizna tylko przelewem

Naczelnik urzędu skarbowego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Następnie wydał decyzję, w której ustalił obdarowanemu prawie 13 tys. zł podatku do zapłaty z tytułu darowizny. Zdaniem organu podatkowego skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768). Wyjaśnijmy, że zgodnie z tym przepisem darowizny od członków najbliższej rodziny są zwolnione z podatku, o ile podatnik spełni określone wymogi. Po pierwsze musi zgłosić fakt nabycia darowizny naczelnikowi urzędu skarbowego. Po drugie, w przypadku gdy darowizną są pieniądze, to fakt ich otrzymania trzeba udokumentować dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Naczelnik urzędu wskazał więc, że darczyńca nie przekazał kwoty darowizny bezpośrednio na rachunek skarżącego albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, czyli nie spełnił wymogów ustawowych niezbędnych do zastosowania zwolnienia z podatku. W efekcie sprawa trafiła do sądu.

WSA w Gdańsku orzekł, że wpłata dokonana przez matkę na poczet obligacji spełnia wymogi zawarte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ przelew dokonywany był w związku z umową łączącą emitenta z obdarowanym jako obligatariuszem, a nie emitenta z darczyńcą. Sąd uznał, że dokonanie tej wpłaty przez darczyńcę (zamiast obdarowanego) na konto emitenta, z określeniem tytułu tej wpłaty, stanowi jedynie ominięcie zbędnego pośrednika, przy pełnym zachowaniu celu ustanowionego przepisu.

Sąd zgodził się też z wyrokiem NSA (sygn. akt II FSK 1952/08). Jak orzekł NSA, w przypadku gdy przedmiotem darowizny były środki pieniężne, to podlega zwolnieniu ich nabycie, jeżeli zostało ono zgłoszone organowi podatkowemu we właściwym czasie i udokumentowane dowodem przekazania - nawet na rachunek bankowy prowadzony dla innego niż obdarowany podmiotu, ale na rzecz obdarowanego.

lukasz.zalewski@infor.pl

@RY1@i02/2011/049/i02.2011.049.183.015a.001.jpg@RY2@

Iwona Młynarczyk | konsultant w kancelarii Paczuski & Taudul

Wyrok WSA w Gdańsku wpisuje się w dominującą linię orzeczniczą, zgodnie z którą w przypadku gdy przedmiotem darowizny dokonywanej między osobami najbliższymi są środki pieniężne, nabycie tych środków podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn również wówczas, gdy darczyńca wpłaca je na rachunek bankowy podmiotu innego niż obdarowany. Sąd, dokonując wykładni przywołanego przepisu, zdecydował się na odejście od literalnego brzmienia przepisu na rzecz wykładni celowościowej, co w tym przypadku zasługuje na pełną aprobatę. Za nieuzasadnione należy bowiem uznać różnicowanie sytuacji obdarowanych w zależności od tego, w jaki sposób zostaną im przekazane środki finansowe. Biorąc jednak pod uwagę, że wykładnia zaproponowana przez sądy rozmija się z literalnym brzmieniem przepisu, w dalszej perspektywie trzeba postulować wprowadzenie odpowiednich zmian w art. 4a ustawy.