Zasiedzenie majątku najbliższej rodziny będzie z podatkiem

Zmiana przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, która zacznie obowiązywać od 1 stycznia przyszłego roku, przewiduje likwidację zwolnienia z daniny w przypadku nabycia w drodze zasiedzenia majątku małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy. Obecnie nabycie przez zasiedzenie np. domu po najbliższej rodzinie jest zwolnione podobnie jak spadek i darowizna - po spełnieniu określonych w przepisach warunków. Wystarczy zgłosić takie nabycie naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, który powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie.

Wbrew stanowisku sądów

Resort administracji i cyfryzacji, który był autorem projektu nowelizacji (była to część nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym), uzasadniał tę zmianę orzecznictwem sądów, które objęło zwolnieniem w podatku od spadków i darowizn - oprócz nabycia spadku lub darowizny - również zasiedzenie. Potwierdził to np. WSA w Poznaniu w jedynym z wyroków (sygn. akt III SA/Po 518/11). Zdaniem resortu takie stanowisko sądów, a także doktryny, jest niezgodne z ideą wprowadzenia zwolnienia z podatku spadków i darowizn od najbliższej rodziny.

- Stosowanie do zasiedzenia tego zwolnienia jest niezasadne z uwagi na fakt, że zasiedzenie ma charakter pierwotny - nie jest nabyciem "po" lub "od" określonej osoby - czytamy w uzasadnieniu.

Z taką oceną nie zgadza się Rafał Dąbrowski, doradca podatkowy i menedżer w departamencie doradztwa podatkowego w Russell Bedford Poland. - Uzasadnienie jest mało przekonujące - komentuje. Uważa on, że bezzasadne jest różnicowanie sytuacji podatników nabywających majątek od członków najbliższej rodziny ze względu na tytuł prawny, na podstawie którego nastąpiło nabycie. - Stoi to w sprzeczności z ideą, która przyświecała ustawodawcy, kiedy wprowadzał zwolnienie w podatku od spadków i darowizn do art. 4a ustawy - stwierdza Rafał Dąbrowski.

Idea była taka, aby zdjąć z członków najbliższej rodziny ciężar podatkowy, bez względu na tytuł prawny nabycia. Obecna nowelizacja, zdaniem eksperta, została więc podyktowana jedynie chęcią zwiększenia wpływów podatkowych do budżetu państwa.

- Myślę, że podatnicy nie znajdą logicznego uzasadnienia dla konieczności zapłaty podatku od majątku nabytego od najbliższej rodziny - ocenia. Gdyby bowiem nabycie od tych samych osób było z innego tytułu niż zasiedzenie, to mogliby skorzystać z nielimitowanego (bez względu na wartość darowizny lub spadku) zwolnienia podatkowego.

Zrównanie podatników

Z taką oceną nie zgadza się jednak Zbigniew Błaszczyk. Jego zdaniem zmiana zrównuje w prawach podatkowych wszystkie osoby, które pozyskały majątek na zasadzie zasiedzenia, przez co porządkuje ten sposób nabycia. Przyznaje jednak, że nie jest to sytuacja korzystna dla nabywców.

- Z całą pewnością osoby, którym przyjdzie ten podatek zapłacić, zmiany takiej nie pochwalą - mówi. Zwraca jednakże uwagę na fakt, że gdyby wolą małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma czy wreszcie macochy było przekazanie ich majątku nieodpłatnie (darowizna czy w niektórych przypadkach spadek), to zasiedzenie byłoby zbędne dla przejęcia tego majątku.

- Należy je zatem traktować jako przejęcie wrogie, wbrew woli pierwotnego właściciela - tłumaczy Zbigniew Błaszczyk.

Zgodnie z nowelizacją podatek od zasiedzenia wyniesie co najmniej 3 proc. Stawka zależeć będzie od wartości zasiedzianego majątku.

@RY1@i02/2015/222/i02.2015.222.18300010a.802.jpg@RY2@

Tyle trzeba będzie płacić

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl