Jak uniknąć podwójnego opodatkowania emerytur otrzymywanych z różnych państw

@RY1@i02/2010/198/i02.2010.198.086.006b.001.jpg@RY2@

Joanna Narkiewicz-Tarłowska, starszy menedżer w dziale doradztwa prawno-podatkowego PricewaterhouseCoopers

Tylko niektóre umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania definiują pojęcie emerytury czy renty. Umowa między Polską a Łotwą w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 17 listopada 1993 r. takiej definicji nie zawiera. W przypadku braku takich definicji w umowie należy sięgnąć do ustawodawstwa wewnętrznego.

Tym niemniej umowa w art. 18 ust. 1 dotyczącym emerytur i rent mówi, że emerytury, renty i inne podobne świadczenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie (np. w Polsce) z tytułu wcześniejszej pracy najemnej (na Łotwie), podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie (czyli tylko w Polsce). Zatem państwo rezydencji podatnika posiada wyłączne prawo do opodatkowania takich wypłat, nawet jeśli praca była wykonywana w innym kraju (wskazuje na to użycie słowa,"tylko"). W związku z tym wypłaty te są wyłączone z opodatkowania w kraju źródła (Łotwa), mimo że to właśnie w nim osoba ta pracowała.

Dzięki takiemu rozwiązaniu przyjętemu w umowie odbiorca emerytury unika również konieczności wypełniania określonych obowiązków podatkowych w innych państwach, co niewątpliwie byłoby dla niego dodatkowym obciążeniem, w przypadku Łotwy ze względu chociażby na barierę językową. Mogłoby to być szczególnie uciążliwe dla osób, które wykonywały pracę w wielu krajach. O ile bowiem opłacanie podatków w danym kraju w czasie wykonywania tam pracy nie jest bardzo problematyczne, o tyle konieczność rozliczania się z władzami podatkowymi innych krajów niejednokrotnie już długo po zakończeniu zatrudnienia i powrocie do kraju rezydencji podatkowej może nastręczać znacznych trudności.

Umowa zawiera jednak zastrzeżenie (wyrażone w ust. 2), że bez względu na postanowienia ust. 1 (zgodnie, z którym emerytury i podobne świadczenia podlegają opodatkowaniu tylko w kraju rezydencji), emerytury i inne świadczenia otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym umawiającym się państwie na podstawie ustawodawstwa o ubezpieczeniach społecznych drugiego umawiającego się państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim państwie. Ten przepis przyznaje wyłączne prawo do opodatkowania emerytur, rent i innych podobnych świadczeń państwu wypłacającemu te świadczenia w ramach obowiązkowego systemu zabezpieczeń socjalnych (czyli np. Łotwie), nawet jeśli ich odbiorcą jest osoba mająca miejsce zamieszkania w drugim umawiającym się państwie (np. w Polsce). Zatem Polacy otrzymujący emerytury lub podobne świadczenia z Łotwy z obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych muszą pamiętać o opodatkowaniu takowych wypłat na Łotwie.

Ponadto art. 18 stosuje się wyłącznie do emerytur i podobnych świadczeń wypłacanych z tytułu wcześniejszego zatrudnienia, czyli takiego, które już ustało i nie istnieje w momencie wypłaty emerytury (lub podobnego świadczenia).

em