Czy remont mieszkania można ująć w kosztach podatkowych

Wydatki ponoszone przez podatników przed formalnym rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej stanowią koszt uzyskania przychodów. Takie stanowisko podzielają też organy podatkowe.

Ogólna zasada rozpoznawania kosztów podatkowych określa, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik rozpoznając takie koszty, powinien wydzielić i oszacować, jaka część wydatków została faktycznie poniesiona na remont tych pomieszczeń, które podatnik będzie faktycznie wykorzystywał w prowadzonej działalności.

Oznacza to, że do kosztów powinno się zaliczyć te wydatki wykazane na fakturze usługi remontowej i zakupu materiałów remontowych, które proporcjonalnie przypadają na pomieszczenie, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Najlepiej, jeśli wydatki na remont pokoju - faktycznej siedziby firmy - byłyby udokumentowane osobną fakturą.

Dla celów poprawnego rozliczenia wydatków poniesionych przed rozpoczęciem działalności przedsiębiorca rozliczający się na zasadach ogólnych powinien ująć je w księdze przychodów i rozchodów. Z reguły wydatki na remonty wykazuje się w części dotyczącej pozostałych wydatków (kolumna 13. "pozostałe wydatki"). Księga przychodów i rozchodów wymaga jednak dokonywania zapisów w postaci chronologicznej. Dlatego wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności i założeniem księgi powinny zostać szczególnie opisane (kolumna 16. "uwagi").

Do typowych kosztów ponoszonych przed rozpoczęciem działalności można zaliczyć udokumentowane wydatki na zakup maszyn, mebli, komputerów, wyposażenia biura oraz koszty i opłaty administracyjne związane ze zgłoszeniem działalności.

Art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Organy podatkowe podzielają stanowisko, że podatnicy mogą odliczać podatek naliczony od zakupów (wydatków) dokonywanych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej (przed formalnym zarejestrowaniem jako podatnik VAT czynny).

Podatnik VAT czynny ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych.

Przepisy określają wprawdzie, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Zgodnie jednak z korzystnymi stanowiskami organów podatkowych prawo do odliczenia VAT powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że określone zakupy związane były z bieżącym lub planowanym wykonywaniem czynności opodatkowanych. Warunek rejestracji, tj. uzyskanie formalnego statusu podatnika VAT czynnego, jest niezbędny do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego realizowanego poprzez złożenie deklaracji podatkowej.

Art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 86 ust. 1; art. 88 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Wydatki na remont lokalu, w którym podatnik wykonuje działalność gospodarczą, może zaliczyć do kosztów podatkowych w pełnej wysokości. Warunkiem jest tylko wykorzystywanie lokalu na potrzeby działalności gospodarczej.

Przepisy nie uzależniają możliwości odliczenia tych wydatków od statusu lokalu, ale od jego faktycznego przeznaczenia. Lokal wykorzystywany do prowadzenia działalności nie musi mieć też statusu lokalu użytkowego. Podatnik nie ma obowiązku przekształcać własnego lokalu mieszkalnego, w którym będzie prowadził działalność, w lokal użytkowy.

Przedsiębiorca nie musi zatem występować do gminy o zmianę statusu lokalu z mieszkalnego na użytkowy.

Art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Umowa użyczenia jest umową regulowaną przez kodeks cywilny. Podstawową cechą tej umowy jest nieodpłatny charakter. Użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, używanie oddanej mu w tym celu rzeczy bezpłatnie. Jednocześnie biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.

Dla podatników, w tym osób prowadzących działalność gospodarczą, oznacza to, że na podstawie umowy użyczenia mogą zaliczyć do kosztów podatkowych poniesione wydatki na utrzymanie konieczne do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym oraz wydatki związane z bieżącą eksploatacją.

Przepisy podatkowe wymieniają wprost wydatki, które nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Wydatki poniesione przez przedsiębiorcę na utrzymanie użyczonego lokalu, który nie jest jego własnością, nie są wyłączone z katalogu kosztów podatkowych. Koszty remontu lokalu użyczonego jak najbardziej spełniają warunek poniesienia w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki te są kosztem w dacie ich poniesienia.

Art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 713 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Podatnicy często mają problem z prawidłowym zakwalifikowaniem przeprowadzonych prac remontowych. Przepisy podatkowe nie określają bowiem, jakie czynności wchodzą w zakres remontu. Określają jedynie, co oznacza ulepszenie środka trwałego. Dla rozliczenia podatkowego jest to istotne o tyle, że wydatki na remont stają się kosztem uzyskania przychodu bezpośrednio, natomiast w przypadku ulepszenia będą rozliczane poprzez odpisy amortyzacyjne naliczane od podwyższonej wartości początkowej tego środka trwałego.

W praktyce problem między podatnikami a organami podatkowymi polega na interpretacji pojęć: remont i modernizacja. Dla celów rozliczeń podatkowych przyjęło się, że cechą remontu jest dążenie do przywrócenia pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego (np. konserwacja, naprawy). Natomiast wydatki, które mają charakter ulepszeń, powodują istotną zmianę cech użytkowych danego składnika majątku (np. przebudowa, rozbudowa).

W przypadku wymiany dachu uznać można, że podatnik dokonuje remontu. Prace te są konieczne z punktu widzenia konserwacji, aby możliwe było dalsze i bezpieczne korzystanie z tego budynku na cele działalności gospodarczej. Czynności te nie powodują podwyższenia wartości początkowej budynku, a zatem można je ująć bezpośrednio w kosztach.

Art. 22g ust. 17; art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ocieplenie budynku od strony elewacji, jeśli budynek ten wcześniej nie miał takiego ocieplenia, należy uznać jako jego ulepszenie. W praktyce przeprowadzenie prac mających na celu izolację termiczną budynku będzie oznaczać jego modernizację i podwyższenie standardu użytkowego takiego budynku. Przedsiębiorca po dokonaniu ocieplenia zmniejszy koszty eksploatacji tego budynku, tj. wydatki na jego ogrzewanie, dzięki lepszej izolacji termicznej.

W efekcie wartość użytkowa tego budynku zostanie podwyższona w porównaniu z wartością ustaloną w dniu przyjęcia tego środka trwałego do używania. Dla rozliczenia podatkowego wydatki na ocieplenie budynku nie będą więc stanowić kosztu podatkowego w momencie jego poniesienia, ale będą one powiększały wartość początkową tego obiektu będącą podstawą do obliczenia odpisów amortyzacyjnych.

Gdyby ocieplenie budynku polegało na odtworzeniu czy naprawie istniejącego wcześniej, starego ocieplenia, to takie wydatki mogłyby zostać uznane za koszty remontu i rozliczane bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów.

Art. 22 ust. 1; art. 22g ust. 17; art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wydatki na utwardzenie wjazdu przez zastosowanie materiału typu kostka brukowa, w miejscu gdzie wcześniej wjazd nie był utwardzony, należy uznać za modernizację i dla celów podatkowych rozliczać w sposób właściwy dla ulepszenia.

Gdyby położeniu kostki brukowej (choćby na nowo) wiązało się z przywróceniem jedynie pierwotnego stanu technicznego, tj. takiego, jaki przedsiębiorca zastał, to taki wydatek można byłoby uznać za remont.

Art. 22g ust. 17; art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl