Jak rozliczyć ulgę na dzieci

Rzeczywiście, począwszy od zeznań podatkowych za ubiegły rok, nie ma już możliwości odliczenia ulgi prorodzinnej za pośrednictwem płatnika, np. zakładu pracy. Oznacza to, że pracodawca w sporządzanym rocznym obliczeniu podatku za pracownika na druku PIT-40 ulgi podatkowej nie uwzględni. Nie oznacza to jednak, że podatniczka utraciła prawo do odliczenia ulgi na dziecko za 2009 rok.

Rozliczenie pracownika w PIT-40 przez pracodawcę nie wyklucza złożenia zeznania samodzielnie. Jeżeli podatniczka ma prawo do ulgi prorodzinnej i chce z niej skorzystać, to dokonuje samodzielnego rozliczenia podatku dochodowego, składając druk PIT-37 do właściwego urzędu skarbowego. Zeznanie to jest traktowane jako właściwe rozliczenie podatnika. Do zeznania podatniczka może dołączyć informację wyjaśniającą, dlaczego samodzielnie rozlicza podatek dochodowy.

Art. 37 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Podatnik ma prawo do ulgi. Do prawidłowego odliczenia ulgi potrzebne jest jednak porozumienie rodziców - byłych małżonków, w zakresie podziału ulgi między nich. Wynika to z tego, że kwota ulgi przysługuje łącznie obojgu rodzicom za każdy miesiąc, w którym wykonywali władzę rodzicielską. Jeżeli władzę tę - choćby w stopniu ograniczonym - posiadają oboje rodzice, to obojgu należy się ulga. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Przy założeniu, że obojgu rodzicom władza rodzicielska przysługiwała przez cały rok podatkowy, mają oni do podziału pełną kwotę ulgi, tj. przysługującą za dwanaście miesięcy, w wysokości 1112,04 zł.

Trzeba pamiętać, że od rozliczenia za 2009 rok nie obowiązuje już przepis przyznający ulgę prorodzinną temu z rodziców, który po rozwodzie lub w trakcie separacji z dzieckiem zamieszkuje. Obecnie istotne jest wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Art. 27f ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Przychody dziecka pełnoletniego uzyskiwane z wynajmu, które są opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym, nie będą miały wpływu na prawo do odliczenia ulgi, bez względu na ich wysokość.

Ponieważ w 2009 roku dziecko ukończyło 18 lat, zastosowanie mają do niego zasady odliczenia ulgi na dzieci pełnoletnie. Dzieci takie objęte są ulgą do ukończenia 25 lat, pod warunkiem że się uczą i nie przekroczyły w roku podatkowym określonego w ustawie PIT progu dochodów. Wynosi on 3089 zł, przy czym obejmuje wyłącznie dochody opodatkowane według skali podatkowej oraz ze zbycia papierów wartościowych (o których mowa w art. 30b ustawy o PIT). W przypadku uzyskiwania przez dzieci przychodów opodatkowanych w sposób zryczałtowany, m.in. ryczałtem ewidencjonowanym, obowiązują szczególne obostrzenia. Zasadą jest, że rodzic, którego dziecko takie przychody uzyskuje, nie ma prawa do ulgi, z jednym wyjątkiem. Wyłączenie nie dotyczy sytuacji, gdy przychody opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym osiągane są z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że w opisanej sytuacji przychody pełnoletniego dziecka pochodzące z wynajmu mieszkania i opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym nie wpływają na uprawnienie do odliczenia ulgi prorodzinnej, bez względu na ich wysokość. Do tego rodzaju przychodów nie odnosi się limit dochodów dzieci w wysokości 3089 zł. Inaczej byłoby w przypadku, gdyby najem opodatkowany był na zasadach ogólnych. Wówczas miałby zastosowanie dopuszczalny limit dochodów, którego przekroczenie skutkuje utratą ulgi.

Art. 6 ust. 8 i ust. 9, art. 27f ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Podatniczce przysługuje ulga prorodzinna za cały grudzień, tj. w wysokości 92,67 zł. Od rozliczeń za 2009 rok zmieniły się zasady obliczania kwoty ulgi. Wcześniej można było odliczyć jej pełną kwotę, niezależnie od tego, przez jaką część roku sprawowana była opieka nad dzieckiem. Obecnie prawo do ulgi jest powiązane z miesiącami, w których wykonywana była władza rodzicielska. Wysokość ulgi za każdy miesiąc wynosi 92,67 zł.

Zatem wszyscy podatnicy, który zostali rodzicami w ubiegłym roku i którzy spełniają warunki do dokonania odliczenia, tj. uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej, odliczają ulgę za miesiące, w których wykonywali władzę rodzicielską, a więc począwszy od miesiąca narodzin dziecka. Za miesiąc ten przysługuje oczywiście pełna miesięczna kwota ulgi, tj. 92,67 zł. Ponieważ w opisanej sytuacji dziecko urodziło się grudniu, podatniczka odlicza ulgę za jeden miesiąc.

Art. 27f ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Prawo do ulgi na dziecko pełnoletnie ustaje, gdy w trakcie roku podatkowego przestaje ono spełniać jeden z warunków do objęcia odliczeniem. W takim przypadku można skorzystać z ulgi tylko za część roku. Skoro córka, która w ubiegłym roku była już pełnoletnia, uczyła się do maja, to odliczenie przysługuje tylko za pięć miesięcy, czyli w wysokości 463,35 zł.

Wyjątkiem od zasady, że na dzieci, które w trakcie roku przestają spełniać warunki do odliczenia, przysługuje ulga częściowa, jest sytuacja, gdy dorosłe dziecko w roku podatkowych przekracza dopuszczalny limit dochodów wynoszący 3089 zł. W takim wypadku rodzic w ogóle nie ma prawa do ulgi, nawet częściowej.

Art. 6 ust. 4 pkt 3, art. 27 ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Rodzice mogą odliczyć ulgę na syna, przy czym przysługuje im kwota odliczenia tylko za siedem miesięcy.

W ustawie o PIT od rozliczeń podatkowych za 2009 rok zastosowanie ma nowy przepis regulujący zasady odliczenia ulgi na dziecko, które w roku podatkowym wstąpiło w związek małżeński. Wskazuje on, że od tego momentu ulga rodzicom już nie przysługuje.

Trzeba zwrócić uwagę na moment utraty prawa do ulgi. Przepisy wyraźnie stanowią, że ulga nie przysługuje już od tego miesiąca, w którym dziecko wzięło ślub. Jeżeli zatem, tak jak w pytaniu, dziecko zawarło związek małżeński w sierpniu, to ulgę można odliczyć tylko za miesiące od stycznia do lipca, czyli w wysokości 648,69 zł.

Art. 27f ust. 2 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

magdalena.majkowska@infor.pl