Jakie koszty podatkowe można wykazać w zeznaniu rocznym

W rocznym zeznaniu trzeba wykazać wszystkie osiągnięte w danym roku przychody. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekroczą sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Wysokość kosztów, które pomniejszą przychód u danego podatnika, będzie zależała od rodzaju uzyskiwanych przez niego przychodów. Przykładowo osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą w PIT uwzględnić tzw. pracownicze koszty uzyskania przychodów. Przysługują one w wysokości ustawowych limitów, uzależnionych od tego, czy pracownik był zatrudniony w jednej firmie, czy więcej oraz czy dojeżdżał do pracy.

W pewnych przypadkach podatnicy mogą w swoim rozliczeniu uwzględnić też wydatki faktycznie poniesione w danym roku podatkowym. Będzie to opłacalne zwłaszcza dla podatników, których roczne koszty np. na dojazdy do pracy znacznie przekraczają limity wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej:

● wynoszą 111 zł 25 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2002 zł 5 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● wynoszą 139 zł 06 gr miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1668 zł 72 gr, w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2502 zł 56 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

Jeśli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Jeżeli roczne pracownicze koszty uzyskania przychodów są niższe od wydatków na dojazd do zakładu lub zakładów pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte przez pracownika lub przez płatnika pracownika w wysokości wydatków faktycznie poniesionych. Jednak aby z tej możliwości skorzystać, podatnik, który takie wydatki poniósł, musi posiadać imienne bilety okresowe. Jeśli np. pracodawca w informacji PIT-11 za 2010 rok uwzględni podatnikowi pracownicze koszty w granicach ustawowego limitu, a podatnik posiada imienne bilety okresowe, przewyższające ten limit, ma prawo w zeznaniu wykazać wydatki wynikające z biletów imiennych.

Jeśli więc podatnik nie posiada imiennych biletów, faktycznie poniesionych wydatków w zeznaniu podatkowym nie będzie miał prawa uwzględnić. Wtedy uwzględni koszty w granicach ustawowych limitów.

Gdy pracownik otrzymuje zwrot kosztów dojazdu do zakładu pracy, a zwrócone koszty nie zostały zaliczone do przychodów podlegających opodatkowaniu, pracownik podwyższonych kosztów wynikających z biletów w zeznaniu również nie uwzględni.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

W niektórych sytuacjach podatnicy w zeznaniu mogą uwzględnić zryczałtowane koszty uzyskania przychodów. Przykładowo:

● 50-proc. koszty przysługują z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami. Koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód,

● 20-proc. koszty przysługują m.in. z tytułu umów-zleceń i umów o dzieło.

W naszym przypadku podatnik przy umowie-zleceniu ma prawo do uwzględnienia 20-proc. kosztów podatkowych.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przy zaliczaniu wydatków do kosztów podatkowych podstawowe znaczenia ma to, czy są one celowe i czy nie zostały wyłączone z puli kosztów przez ustawodawcę (tzn. czy prawodawca nie zamieścił ich w katalogu art. 23 ustawy o PIT).

Zasady kwalifikacji wydatków jako stanowiące albo niestanowiące kosztów podatkowych mają podstawowe znaczenia w podatkach dochodowych.

Bez względu na to, czy podatnik prowadzi księgi rachunkowe, czy tylko podatkową księgę przychodów i rozchodów, zawsze ciąży na nim obowiązek odpowiedniego (czyli zgodnego ze szczególnymi regulacjami - ustawą o rachunkowości lub rozporządzeniem w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów) udokumentowania wydatków.

Wydatki powinny być dokumentowane za pomocą dowodów księgowych. Oczywiście zasadniczo muszą to być zewnętrzne dowody księgowe (zewnętrzne, czyli wystawione przez kontrahenta podatnika, a nie przez niego samego), a tylko w wyjątkowych sytuacjach (jak np. zakupy bezpośrednio u krajowych hodowców) podatnik sam może wystawić dokument potwierdzający nabycie świadczenia.

Oczywiście spośród zewnętrznych dowodów księgowych królują faktury. Faktura to nie tylko dokument, który został tak zatytułowany przez wystawcę. Otóż w przepisach wykonawczych do ustawy o VAT minister finansów stworzył krótką listę dokumentów, które chociaż nie nazywają się fakturą, to są na równi z nią traktowane (oczywiście po spełnieniu warunków zapisanych w takich przepisach).

Dzięki temu za fakturę uznamy m.in. bilety jednorazowe wydawane przez przewoźników za przewóz (w każdej formie transportu) na dalszych (powyżej 50 km) trasach, dowody zapłaty za autostrady, dowody zapłaty za usługi pośrednictwa finansowego (np. wyciągi z banku), dowody zapłaty za usługi radiokomunikacji przywoławcze (chociaż mam wrażenie, że tego rodzaju usługi rzadko są świadczone w Polsce) czy rachunki (wystawiane na podstawie Ordynacji podatkowej).

W przypadku niektórych wydatków prawodawca wymaga, by były spełnione dodatkowe warunki dokumentacyjne. Dla przykładu można wskazać na zakupy związane z używaniem samochodu niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych, w przypadku którego wprawdzie w rozporządzeniu dotyczącym fakturowania numer rejestracyjny wymagany jest tylko przy zakupie paliwa (przy czym bez znaczenia jest to, jaki jest status pojazdu), ale już według rozporządzenia dotyczącego podatkowej księgi przychodów i rozchodów taki numer powinny zawierać wszystkie faktury dotyczące wydatków związanych z używaniem takiego pojazdu.

W każdym przypadku podatnik musi zadbać o to, aby dowód nie tylko spełniał warunki formalne, ale również o to, aby czytelnie wskazywał, czego dotyczy.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatniczka ma możliwość zastosowania 50-proc. kosztów uzyskania przychodów z tytułu wynagrodzeń, jako uczestnika tworzenia utworu, ale tylko i wyłącznie wtedy, gdy praca wykonywana jest pracą twórczą, tzn. niepowtarzalną, ma indywidualny charakter oraz spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl