Czy odliczyć koszty rehabilitacji

Podatnik, który posiada III grupę inwalidzką (lekki stopień niepełnosprawności) przyznaną na stałe lub orzeczoną na czas, w którym dokonano zakupu, przysługuje uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatku na zakup łóżka rehabilitacyjnego, które należy stosować w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oraz które spełnia wymogi sprzętu rehabilitacyjnego, o ile spełnione zostaną warunki określone w treści art. 26 ust. 7b, 7c, 7d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczenie to przysługuje osobie fizycznej, która jest uznana za osobę niepełnosprawną, w wysokości faktycznie przez nią poniesionej, przy czym nie może ono przekroczyć wysokości dochodu do opodatkowania. W przypadku częściowego dofinansowania wydatku np. przez PERFON odliczeniu będzie podlegać jedynie kwota faktycznie wydatkowana przez podatnika.

Wydatek ten podlega odliczeniu w roku podatkowym, w którym został poniesiony. Wysokość poniesionego wydatku ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z których wynika, kto i kiedy poniósł wydatek, w jakiej wysokości i na jaki cel.

Oznacza to, że na samo odliczenie i jego wysokość nie ma wpływu fakt, skąd pochodziły pieniądze na sfinansowanie zakupu. Sfinansowanie zakupu z kredytu, który będzie spłacony w następnych latach, nie powoduje, że podatnik może odliczać od dochodu roczną sumę rat tego kredytu przez kolejne lata, w których będzie spłacał zaciągnięty kredyt. Odliczeniu podlega kwota wydatkowana na zakup urządzenia, a nie kwota wydatkowana na spłatę kredytu zaciągniętego na jego zakup.

Zatem wydatek poniesiony przez osobę niepełnosprawną na zakup łóżka leczniczego Ceragem, które spełnia wymogi sprzętu rehabilitacyjnego, podlega odliczeniu od dochodu w zeznaniu rocznym w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Skoro podatniczka jest osobą niepełnosprawną posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności umiarkowanym, będzie przysługiwało jej uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatku na zakup materaca, pod warunkiem że materac ten spełnia wymogi sprzętu rehabilitacyjnego. Organy podatkowe twierdzą, że pomocne do udowodnienia, że nabyty materac jest indywidualnym sprzętem niezbędnym w rehabilitacji, jest posiadanie wystawionego przez lekarza specjalistę zaświadczenia lekarskiego, że materac należy stosować w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności.

Przypomnijmy, że z przepisów ustawy o PIT wynika, że podatnik w ramach ulgi rehabilitacyjnej może odliczyć od dochodu wyłącznie wydatki na zakup sprzętu, urządzeń indywidualnego przeznaczenia, niezbędnego w rehabilitacji oraz ułatwiającego wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Określenie "indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji" oznacza, że można zaliczyć do nich tylko i wyłącznie sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne mające cechy sprzętu, urządzeń czy narzędzi o charakterze szczególnym (niestandardowym), konieczne w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej i ułatwiające tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonania wynika z niepełnosprawności. Oznacza to, że taki sprzęt musi mieć właściwości leczniczo-rehabilitacyjne lub ułatwiać tej osobie, ze względu na jej niepełnosprawność, wykonywanie czynności życiowych.

Zatem pomiędzy rodzajem nabytego sprzętu a rodzajem niepełnosprawności musi pozostawać ścisły związek. Zakupiony sprzęt musi być wykorzystywany (używany) w rehabilitacji oraz m.in. służyć przywracaniu sprawności organizmu. Ponadto cechą zakupionego sprzętu (urządzenia) musi być jego indywidualny charakter.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Udokumentowane wydatki poniesione przez podatnika na zakup specjalistycznych igieł do portu naczyniowego (a także sprzętu umożliwiającego infuzję - takiego jak korki, wężyki, strzykawki) podlegają odliczeniu, jeżeli dziecko podatnika uzyska orzeczenie o niepełnosprawności. Odliczeniu od dochodu będą podlegać wydatki poniesione w okresie, od kiedy niepełnosprawność jest datowana.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Za wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych uważa się m.in. wydatki poniesione na odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęć: "zabieg", "rehabilitacja" oraz "rehabilitacja lecznicza", zatem konieczne jest wyjaśnienie tych pojęć na podstawie definicji encyklopedycznych oraz literatury z zakresu rehabilitacji. Zgodnie z definicją tych pojęć zawartą w słowniku wyrazów obcych oraz encyklopedii zabieg stanowi interwencję mającą na celu wywołanie określonego skutku, zwykle będącą środkiem zaradczym przeciwdziałającym czemuś (np. skutkom choroby); rehabilitacja jest to przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej przez stosowanie odpowiednich zabiegów leczniczych. Rehabilitacja lecznicza zaś to połączenie leczenia z postępowaniem usprawniającym, które obejmuje zabiegi fizykoterapeutyczne, wodolecznictwo, światłolecznictwo, elektrolecznictwo, mechanoterapię i kinezyterapię. Zatem w ramach ulgi podatkowej mieszczą się z pewnością wydatki na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne zlecone przez lekarza, poniesione przez osobę niepełnosprawną lub osobę mającą na utrzymaniu osobę niepełnosprawną.

Jednak trzeba podkreślić, że katalog ulg wymienionych w art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że odliczeniu podlegają jedynie wydatki w nim wymienione. Rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest niedozwolona.

W konsekwencji niekwestionowane jest, że zabieg operacyjny zeza oka lewego poprawi stan zdrowia dziecka, jednak wydatek poniesiony na zabieg operacyjny nie mieści się w dyspozycji art. 26 ust. 7a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie można go zakwalifikować jako zabiegu rehabilitacyjnego, lecz wyłącznie jako zabieg o charakterze medycznym - operacyjnym. Wobec tego podatniczce nie przysługuje prawo odliczenia od dochodu wydatku poniesionego na ten zabieg.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Aby skorzystać z możliwości odliczenia od dochodu poniesionych wydatków związanych z zakupem leków, należy m.in.:

● mieć na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczaną do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, której roczny dochód nie przekracza 9120 zł,

● faktycznie ponieść wydatek na zakup leków zaleconych do stosowania osobie niepełnosprawnej przez lekarza specjalistę,

● ponieść wydatek na leki przewyższający w danym miesiącu 100 zł,

● posiadać imienny dowód (np. fakturę) poniesienia wydatku na leki.

Odliczeniu podlegają wydatki na leki. Ustawa nie wymienia wprost możliwości odliczenia wydatków na zakup suplementów diety. Oznacza to, że wydatek poniesiony na nabycie suplementu diety może podlegać odliczeniu, wyłącznie jeśli suplement diety spełnia cechy leku i jest dopuszczony do obrotu.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastrzeżenia, że odliczeniu podlegają jedynie wydatki na leki ponoszone na terenie Polski, tym samym nie wyklucza się prawa do odliczenia od dochodu wydatków na zakup leków poniesionych za granicą.

W związku z tym podatnik ma prawo odliczyć wydatki poniesione na nabycie leków i suplementów dla niepełnosprawnego dziecka zaleconych przez lekarza specjalistę tylko wtedy, gdy leki te i suplementy spełniają cechy leku na terytorium Polski lub w państwach członkowskich Unii Europejskiej i są dopuszczone do obrotu. Wysokość wydatków na zakup leków i suplementów ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokumentem w rozumieniu tego przepisu jest dowód, który zawiera dane personalne osoby niepełnosprawnej ponoszącej wydatek na ten cel, natomiast gdy wydatek ponosi podatnik, na którego utrzymaniu jest osoba niepełnosprawna, to dowód poniesienia tego wydatku powinien być wystawiony na podatnika. Dokumentem takim może być dowód, z którego będzie wynikać, kto, kiedy i jakiego rodzaju wydatek poniósł. Dowodem tym nie musi być koniecznie faktura VAT.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl