Jak prawidłowo rozliczyć stratę

Czy stare straty wykazać na formularzu PIT-36

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.814.jpg@RY2@

Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Dwa podstawowe zeznania roczne to PIT-37 (m.in. od dochodów z pracy, emerytury) oraz PIT-36 (m.in. od dochodów z działalności gospodarczej rozliczanej na zasadach ogólnych). Pozostałe trzy formularze dotyczą wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z:

● kapitałów opodatkowanych 19-proc. stawką ryczałtową - PIT-38,

● pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, opodatkowanych na zasadach liniowych - PIT-36,

● odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych 19-proc. stawką - PIT-39.

Straty z lat poprzednich wykazać można natomiast w zeznaniach PIT-36, PIT-36L oraz PIT-38, w których obniżają one wykazany dochód. W zeznaniu PIT-36 rubryki straty z lat ubiegłych w poz. 135 i 136 wypełniają podatnicy, którzy w latach: 2006, 2007, 2008, 2009 lub 2010 wykazali straty i w 2011 r. mają prawo do ich odliczania. Podatnicy mają prawo do odliczenia tej straty od dochodu w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość takiego odliczenia w którymkolwiek z tych lat, w tym również w 2011 r., nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Odliczenie straty przysługuje tylko od dochodu z tego samego źródła, które przyniosło stratę. Jeżeli w latach 2006-2010 podatnicy utracili prawo do ulg inwestycyjnych lub prawo do zwolnienia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej i w związku z tym zmniejszali stratę poniesioną ze źródła przychodów, z którym związane były ulgi lub zwolnienia, to wówczas w 2011 roku odliczają stratę zmniejszoną o kwoty utraconych w tych latach ulg lub zwolnień. Odliczeniu nie podlegają straty z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych oraz straty ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Podstawa prawna

Art. 9 oraz art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy w zeznaniu rocznym można odliczyć stratę

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.815.jpg@RY2@

O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Przepis ten ma zastosowanie do straty z działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli dochód z działów specjalnych produkcji rolnej przez okres następnych pięciu kolejnych lat podatkowych ustalany jest na podstawie ksiąg. Zasada ta ma zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Rozliczenie strat stosuje się też odpowiednio, gdy podatnik jest opodatkowany na zasadach określonych w rozdziale 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. W tym przypadku obniża się przychód, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Trzeba pamiętać, że podatnik uzyskujący przychody, od których opłaca ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów stratę poniesioną, gdy prowadził działalność opodatkowaną na podstawie ustawy o PIT.

Podstawa prawna

Art. 9 oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.)

Art. 11 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Czy wszystkie straty można odliczyć w PIT

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.816.jpg@RY2@

Nie wszystkie nietrafione inwestycje mogą być rozliczane w PIT. Co prawda istnieje przepis, który zezwala, o wysokość straty ze źródła przychodów poniesionej w roku, obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach (wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty), ale nie dotyczy to np. nieruchomości.

Przepis ten nie ma zastosowania do strat: z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT oraz ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Oznacza to, że nie podlegają odliczeniu straty powstałe z odpłatnego zbycia:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy.

Podstawa prawna

Art. 9 oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy jednostki funduszy można uwzględnić w PIT

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.817.jpg@RY2@

Według NSA oraz organów podatkowych można odliczać podatkowo stratę z akcji, ale już nie z funduszy inwestycyjnych. Tylko inwestorzy giełdowi mogą odliczyć ją w swoich zeznaniach podatkowych. Dochody z akcji oraz z funduszy objęte są 19-proc. stawką podatku. Różnica polega na tym, że dochody ze sprzedaży akcji są opodatkowane na zasadach ogólnych, a podatnik rozlicza się z nich w zeznaniu PIT-38 (odlicza w tym PIT w latach następnych powstałe straty z transakcji giełdowych). Natomiast dochody z funduszy są opodatkowane w sposób ryczałtowy - również 19-proc. podatkiem, ale rozliczenia dokonuje za uczestnika funduszu płatnik, którym jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI).

Co prawda pojawiły się wyroki WSA, które twierdziły, że możliwe jest odliczenie straty z funduszy od dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji, ale nie potwierdził takiej interpretacji NSA. Minister finansów uznał odliczanie strat z funduszy za nieprawidłowe i dochodził swoich racji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. NSA w wyroku z 28 września 2011 r. (sygn. akt II FSK 565/10, prawomocny) przyznał organom podatkowym i stwierdził, że nie można łączyć inwestycji kapitałowych opodatkowanych ryczałtowo z tymi opodatkowanymi na zasadach ogólnych. Niemożliwe jest więc uwzględnienie straty związanej ze zbyciem jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym (inwestycyjnym) w dochodzie uzyskanym ze sprzedaży akcji. Zryczałtowany podatek w wysokości 19 proc. jest należny od każdej konkretnej transakcji.

W konsekwencji oznacza to, że jeśli inwestor osiąga zysk, to musi dzielić się nim z fiskusem, a gdy poniesie stratę, to Skarb Państwa nie zrekompensuje jej podatnikowi.

Podstawa prawna

Art. 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy inwestor ma prawo złożyć zaległy PIT ze stratą

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.818.jpg@RY2@

Podatnik ma prawo do złożenia korekty zeznania rocznego. Może również to zrobić, gdy zapomniał uwzględnić straty, czyli nie złożył w ogóle PIT-38, np. sprzedał po niższej cenie akcje lub udziały na rynku prywatnym i nie otrzymał PIT-8C, który jest podstawą rozliczenia rocznego.

Przepisy przewidują możliwość obniżenia dochodu podatnika o stratę poniesioną przez niego w poprzednich latach. O wysokość straty można obniżyć dochód uzyskany z danego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych, z zastrzeżeniem, że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty straty.

Oznacza to, że podatnik ma swobodę wyboru, w których latach będzie wykazywał poniesioną stratę i w jakiej części. Jednocześnie trzeba pamiętać, że strata z danego źródła przychodu może być pokryta jedynie z dochodów z tego samego źródła. Dochody giełdowe i pozagiełdowe z akcji czy udziałów w spółkach należą do tego samego źródła przychodów, tj. kapitałów pieniężnych, które rozlicza się na formularzu PIT-38. Jednak warunkiem rozliczenia, tj. straty, jest jej wykazanie przed urzędem skarbowym. Jeśli podatnik nie zrobił tego w latach wcześniejszych, to składając roczne zeznanie za 2011 rok, może równocześnie złożyć zaległą deklarację, uzasadniając brak jej złożenia.

Podstawa prawna

Art. 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy sprzedaż samochodu wykazać w zeznaniu PIT

@RY1@i02/2012/046/i02.2012.046.18300150f.819.jpg@RY2@

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku jest suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jednym ze źródeł przychodów jest w ustawie o PIT odpłatne zbycie innych rzeczy - jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. W przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Pomimo więc nieuzyskania żadnego dochodu z tego tytułu trzeba jednak wykazać przychód, koszty oraz w tym przypadku stratę z takiej transakcji.

Podstawa prawna

Art. 9 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

PIT 2011 - 56 dni zostało na złożenie PIT za rok 2011