Jak odliczać ulgę prorodzinną w rozliczeniu za 2011 rok

Czy renta socjalna umożliwia odliczenie

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.823.jpg@RY2@

Ulga prorodzinna obejmuje trzy grupy dzieci: małoletnie, uczące się dzieci pełnoletnie (do ukończenia 25 lat) oraz dzieci niepełnosprawne. W praktyce w tej trzeciej grupie znajdują się wyłącznie dorosłe dzieci niepełnosprawne, gdyż na dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły jeszcze 18 lat, ulgę odlicza się tak jak na pozostałe dzieci małoletnie.

Dorosłe dzieci niepełnoprawne objęte są ulgą prorodzinną bez względu na wiek, co oznacza, że może ona przysługiwać także na dziecko 30-letnie, a nawet starsze. Ulgę odlicza się jednak pod warunkiem, że dziecko otrzymywało w roku podatkowym jedno ze świadczeń: zasiłek albo dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną.

Wymóg ten spełnia dziecko podatniczki, zatem objęte jest ulgą, która za cały rok podatkowy wynosi 1112,04 zł. Ulga w takiej wysokości będzie przysługiwała, jeżeli dziecko pobierało świadczenie przez cały rok podatkowy. Bez znaczenia dla prawa do ulgi jest wysokość renty socjalnej. Natomiast ulga prorodzinna mogłaby być wyłączona, gdyby dorosłe dziecko niepełnosprawne uzyskiwało inny, dodatkowy dochód, którego wysokość znosiłaby obowiązek alimentacyjny rodzica. Trzeba bowiem pamiętać, że ulga na dzieci dorosłe przysługuje w związku z wykonywaniem przez rodziców ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 pkt 2, art. 27f ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy brak dochodów pozwoli na ulgę

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.824.jpg@RY2@

Podatnicy wychowują małoletniego syna, zatem jako rodzice wykonujący władzę rodzicielską mają prawo do ulgi prorodzinnej. Natomiast w rozliczeniu za 2011 rok nie będą mogli z niej skorzystać. Ulga prorodzinna nie stanowi zwrotu kwoty związanej z wychowywaniem dziecka, lecz ulgę podatkową odliczaną od należnego fiskusowi podatku, po potrąceniu składek zdrowotnych. Oznacza to, że aby skorzystać z ulgi trzeba w roku podatkowym uzyskać dochód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej. Jeżeli oboje rodzice takiego dochodu nie osiągali, to nie wykazują również podatku, od którego mogliby dokonać odliczenia ulgi prorodzinnej. Nie skorzystają zatem z odliczenia na dziecko w zeznaniu za 2011 r.

Podstawa prawna

Art. art. 27f ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy opiekun prawny pomniejszy podatek

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.825.jpg@RY2@

Jedną z grup podatników uprawnionych do odliczania ulgi prorodzinnej są opiekunowie prawni dzieci małoletnich. Przepisy uzależniają wyraźnie prawo do ulgi od posiadania statusu opiekuna prawnego, a zatem ustanowionego wyrokiem sądu opiekuńczego. W konsekwencji z odliczenia ulgi prorodzinnej nie korzystają osoby, które sprawują jedynie faktyczną opiekę nad dziećmi.

Z pytania wynika, że dziadkowie zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zostali ustanowieni opiekunami prawnymi swojej wnuczki po śmierci jej rodziców, zatem mają prawo do ulgi. Na opiekunów prawnych ustawodawca nałożył dodatkowy warunek. Mogą oni pomniejszyć swój podatek, tylko jeśli mieszkają z dzieckiem. Opiekun prawny, który tego wymogu nie spełnia, nie ma w ogóle prawa do ulgi. Jeżeli natomiast mieszkał z dzieckiem tylko przez część roku, a tak zapewne było w opisanej sytuacji - za każdy miesiąc odlicza ulgę w wysokości 92,67 zł.

Opiekunowie prawni pozostający w związku małżeńskim mogą odliczyć kwotę ulgi od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, opiekun prawny jest zobowiązany przedstawić zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opieki.

Opiekunowie prawni odliczają ulgę na dziecko do momentu ukończenia przez nie 18 lat. Z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletności opieka prawna wygasa z mocy prawa.

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy dochód dziecka ma znaczenie

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.826.jpg@RY2@

Uczące się dzieci do ukończenia 25 lat objęte są ulgą, pod warunkiem że ich roczny dochód nie przekroczył ustawowego limitu. Wynosi on 3089 zł. Przy obliczaniu limitu brane są pod uwagę dochody opodatkowane według skali podatkowej (z wyjątkiem renty rodzinnej) oraz kapitałów pieniężnych opodatkowanych przy zastosowaniu 19-proc. PIT (tzw. dochody giełdowe). Do dochodów tych wliczane są również zarobki uzyskane przez pełnoletnie dzieci za granicą i to bez względu na to, jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania ma do nich zastosowanie.

Ponieważ ubiegłoroczny dochód syna z umowy-zlecenia (opodatkowany skalą podatkową) oraz dochód z giełdy przekroczył 3089 zł, ojciec nie może odliczyć ulgi.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy liczy się ciągłość nauki

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.827.jpg@RY2@

Ulga na dzieci do ukończenia 25 lat przysługuje pod warunkiem, że się uczą. Osoba kończąca dany etap kształcenia formalnie przestaje być uczniem szkoły z chwilą otrzymania świadectwa. Jednak jeśli zamierza ona kontynuować naukę, nie traci automatycznie statusu osoby uczącej się. W takim wypadku ulgę prorodzinną należy odliczać zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów. Wynika z nich, że na uczniów kontynuujących naukę w szkole ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego. W przypadku maturzysty, który nie kontynuuje nauki, ulga przysługuje także za miesiące wakacyjne, a jeśli podejmuje studia - za wszystkie miesiące roku podatkowego. Na studentów kształcących się w dwóch etapach (studia licencjackie i magisterskie) ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku, gdy student po zdaniu egzaminu został zakwalifikowany na studia magisterskie. Jeżeli jednak studia nie są kontynuowane lub występuje przerwa (np. student nie od razu podejmuje kolejny etap studiów), to ulga przysługuje tylko za miesiące nauki włącznie z miesiącem, w którym został złożony egzamin dyplomowy.

Jeśli córka podatników bezpośrednio po zakończeniu studiów licencjackich podjęła studia magisterskie, to ulga należy się za cały rok.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy ulga jest zawsze za cały rok

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.828.jpg@RY2@

Ulgę prorodzinną można odliczać wyłącznie za miesiące, w których spełnione były warunki do odliczenia. W przypadku dzieci pełnoletnich jest to m.in. wiek. Ulga przysługuje na nie do ukończenia 25 lat. Jeżeli zatem syn podatników w październiku obchodził 25. urodziny, ulga należy się rodzicom wyłącznie za miesiące styczeń - październik. Za każdy miesiąc można odliczyć 92,67 zł, co za 10 miesięcy daje 926,7 zł.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy na ryczałcie jest odliczenie

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.829.jpg@RY2@

W opisanym przypadku zastosowanie będzie miał szczególny przepis wyłączający prawo do ulgi prorodzinnej. Nie można z niej skorzystać, jeżeli do dziecka miały w roku podatkowym zastosowanie przepisy o opodatkowaniu działalności gospodarczej podatkiem liniowym bądź zryczałtowanym, tj. kartą podatkową lub ryczałtem ewidencjonowanym. Ponieważ syn podatników zarejestrował w 2011 r. firmę i wybrał dla niej ryczałt, przesłanki z tego przepisu zostały spełnione. Zatem rodzic nie ma prawa do ulgi. Bez znaczenia pozostaje to, że syn faktycznie dochodu z działalności nie uzyskał. Wystarczające jest to, że miały do niego zastosowanie przepisy o ryczałcie ewidencjonowanym.

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy preferencje można łączyć

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.830.jpg@RY2@

W opisanej sytuacji oboje rodzice mają prawo do odliczenia w swoich zeznaniach rocznych (PIT-37 lub PIT-36) ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko, gdyż oboje sprawują nad nim władzę rodzicielską. Nie ma przy tym znaczenia, że dziecko mieszka z matką. Ponieważ ojciec ma władzę rodzicielską, również on ma prawo do odliczenia (także przy ograniczonej władzy rodzicielskiej). Kwota ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców. Mogą ją odliczyć - każdy od swojego podatku - w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez siebie ustalonej. W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi każdy z rodziców zachowuje prawo do połowy kwoty.

Natomiast matka może jednocześnie skorzystać z możliwości obliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Może więc określić podatek w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy swoich dochodów. W przypadku tej preferencji - inaczej niż przy uldze prorodzinnej - liczy się faktyczne wychowywanie dziecka, a nie wyłącznie posiadanie władzy rodzicielskiej. Zatem prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w przypadku np. małżonków będących po rozwodzie ma wyłącznie ten rodzic, z którym dziecko mieszka.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy ślub ma wpływ na ulgę

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.831.jpg@RY2@

Będzie to możliwe tylko za te miesiące 2011 r., w których córka nie była jeszcze mężatką. Wynika to z tego, że odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko min. wstąpiło w związek małżeński. Zatem matka straciła ulgę, począwszy od czerwca. Może natomiast odliczyć od podatku ulgę za pięć miesięcy, tj. styczeń - maj, w wysokości 463,35 zł (92,67 x 5).

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 2 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy należy naliczyć dzienną kwotę ulgi

@RY1@i02/2012/034/i02.2012.034.18300150f.832.jpg@RY2@

Gdy w jednym miesiącu nad dzieckiem sprawowane były różne formy pieczy, tj. władza rodzicielska, opieka prawna lub piecza zastępcza, ulgę oblicza się za ten miesiąc na szczególnych zasadach. Uprawnionym podatnikom przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 z 92,67 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem, tj. 3,09 zł. Zatem w opisanej sytuacji rodzice zastępczy za maj odliczą ulgę w wysokości 37,08 zł (12 dni x 3,09 zł). Natomiast począwszy od czerwca, przysługuje im pełna miesięczna kwota w wysokości 92,67 zł, co, licząc od czerwca do grudnia, daje 648,69 zł. Łącznie odliczą 685,77 zł.

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

PIT 2011 - 74 dni zostały na złożenie PIT za rok 2011