Z jakich ulg pozwala korzystać fiskus

Koszt rehabilitacji obniży podstawę opodatkowania

Podatnik choruje na zanik mięśni (dystrofia mięśniowa kończyn dolnych i górnych). Odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne od września 2010 r. współfinansowała Fundacja Pomocy Chorym. Od stycznia 2012 r. z uwagi na brak funduszy fundacja nie współfinansuje rehabilitacji podatnikowi. Koszty rehabilitacji ponosi sam. Stan zdrowia podatnika jest potwierdzony orzeczeniami lekarskimi, które zalecają rehabilitację ruchową. Rehabilitacja jest prowadzona w mieszkaniu chorego. Podatnik ma decyzję z 18 sierpnia 2009 r. wydaną przez ZUS o ustaleniu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji, przyznaną bezterminowo. Wydatki za zabiegi rehabilitacyjne zostaną udokumentowane rachunkami wystawionymi przez specjalistę fizykoterapii prowadzącego działalność w zakresie rehabilitacji i masażu leczniczego. Czy można je uwzględnić w zeznaniu podatkowym?

Ulga rehabilitacyjna, o którą pyta podatnik, przysługuje osobom niepełnosprawnym lub takim, które mają na utrzymaniu chorych członków rodziny (z orzeczoną niepełnosprawnością). Warunkiem odliczenia wydatków poniesionych na zabiegi rehabilitacyjne jest posiadanie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, a w szczególności potwierdzających odbycie zleconych, niezbędnych zabiegów rehabilitacyjnych. Jednocześnie przepisy ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) nie uzależniają prawa do odliczenia tych wydatków od przeprowadzania zabiegów rehabilitacyjnych w wyspecjalizowanej placówce.

W konsekwencji podatnikowi jako osobie niepełnosprawnej, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, w sytuacji korzystania z zabiegów przeprowadzonych w jego mieszkaniu, które można zakwalifikować do zabiegów rehabilitacyjnych, przysługuje prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej. Po spełnieniu wszystkich wskazanych w ustawie o PIT warunków podatnik może odliczyć od dochodu w zeznaniu podatkowym za 2012 r. wydatki poniesione na wykonanie opisanych usług.

z 4 grudnia 2012 r., nr ITPB2/415-827/12/RS.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100060b.806.jpg@RY2@

Przemysław Karwacki, menedżer w Ernst & Young

Wskazana interpretacja indywidualna potwierdza, że odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne można odliczyć od dochodu podlegającego opodatkowaniu bez względu na miejsce, w którym zabiegi faktycznie są wykonywane. Żaden z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia odliczenia odpłatności za zabiegi rehabilitacyjne od przeprowadzenia zabiegów w określonej placówce - konieczne jest jedynie posiadanie dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych wydatków.

Z interpretacji wynika jednak, że podatnik może odliczyć jedynie wydatki na zlecone i niezbędne zabiegi rehabilitacyjne. Nie można zgodzić się z tym stanowiskiem organu podatkowego, gdyż wskazany warunek - zgodnie z art. 26 ust. 7c pkt 3 ustawy o PIT - dotyczy wyłącznie sytuacji, w której podatnik odlicza wydatki poniesione na używanie samochodu osobowego dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Artykuł 26 ust. 7a pkt 6 ustawy o PIT, którego dotyczy interpretacja indywidualna, mówi wyłącznie o odpłatności za zabiegi rehabilitacyjne, nie określając w żaden sposób ich charakteru. Podatnicy odliczający ulgę rehabilitacyjną powinni również pamiętać, że uzyskanie korzystnej dla nich interpretacji indywidualnej nie przesądza o prawie do skorzystania z tej ulgi. Niezbędne jest zatem posiadanie dokumentów potwierdzających generalne prawo do ulgi (orzeczenie o niepełnosprawności, decyzja o przyznaniu określonej renty) oraz potwierdzających wysokość poniesionych wydatków.

Odpis na każde dziecko jest jednakowy i wynosi 1112,04 zł

W styczniu 2009 r. sąd orzekł separację związku małżeńskiego podatnika i jego żony. Oboje mają dwoje dzieci w wieku 8 i 4 lat. Sąd nie ograniczył żadnemu z małżonków władzy rodzicielskiej i powierzył jej wykonywanie obojgu rodzicom, przy czym jako miejsce zamieszkania dzieci ustalił miejsce zamieszkania matki. Matka dzieci mieszka razem z nimi w odrębnym mieszkaniu. Rozliczając się z podatku dochodowego za lata 2009-2011, podatnik nie korzystał z ulgi na wychowywanie dzieci. Matka dzieci także nie odliczała od podatku kwoty z tytułu ulgi z uwagi na brak dochodów i podatku, od którego mogłaby tę ulgę odliczyć. Podatnik nie wie, czy ma prawo do odliczenia związanego z wychowywaniem dzieci.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikająca z art. 27f ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) ulga prorodzinna przysługuje rodzicom, jeżeli oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską. Ograniczenie tej władzy, wynikające z orzeczenia sądowego powierzającego jednemu z rodziców wykonywanie władzy rodzicielskiej, nie wpływa na możliwość korzystania z ulgi, ponieważ drugiemu z rodziców również przysługuje władza rodzicielska, nawet jeżeli została ograniczona.

Tak więc ulga ta przysługuje także rodzicowi, który ma ograniczoną władzę rodzicielską. Z odliczenia nie może jednak skorzystać ten z rodziców, który na skutek interwencji sądu opiekuńczego został pozbawiony tej władzy, jak również rodzic, w stosunku do którego została ona zawieszona.

Zatem jeżeli rodzice po rozwodzie lub separacji obydwoje mają władzę rodzicielską, muszą ustalić, w jakiej kwocie (w jakiej proporcji) i które z nich korzysta z odliczenia ulgi na dziecko. Konieczne jest zatem porozumienie w tym względzie, co oznacza, że rodzice dziecka powinni wspólnie uzgodnić sposób obliczenia okresów wykonywania przez nich władzy rodzicielskiej, które będą stanowiły podstawę do skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Roczna kwota odliczenia dotyczy łącznie obojga rodziców. Zasada ta odnosi się również do rodziców rozwiedzionych. Rodzicom przysługuje wspólnie roczna kwota ulgi i mogą ją odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnie ustalonej przez nich proporcji. Istotne jest jednak to, aby odliczona kwota przez oboje rodziców nie przekroczyła rocznego limitu ulgi określonego ustawą.

W konsekwencji podatnik, obliczając należny podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2011, po spełnieniu określonych ustawą warunków ma prawo do skorzystania z ulgi z tytułu wychowywania dziecka. Te same zasady mają zastosowanie w rozliczeniu za 2012 rok.

z 18 grudnia 2012 r., nr IPTPB2/415-662/12-3/AK.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100060b.807.jpg@RY2@

Agnieszka Owsiak, menedżer podatkowy w TPA Horwath

Komentowana interpretacja odnosi się do stosunkowo nieskomplikowanego stanu faktycznego, w którym sąd okręgowy orzekający separację małżonków nie zdecydował się jednocześnie na ograniczenie władzy rodzicielskiej żadnemu z rodziców małoletnich dzieci. Wprawdzie dzieci zamieszkać miały z matką, ale w tym przypadku istotne jest nie tyle miejsce zamieszkania małoletnich, ile faktyczne sprawowanie władzy rodzicielskiej nad nimi - jest to bowiem jedna z przesłanek, o których mowa w art. 27f ustawy o PIT. Ponadto w opisanym stanie faktycznym matka dzieci nie rozliczyła ulgi prorodzinnej przysługującej za rok 2011, którego dotyczyła interpretacja. Stąd organ nie miał także problemu z określeniem proporcji, w jakiej ojciec dzieci może skorzystać z ulgi w drodze dokonania korekty zeznania podatkowego i słusznie potwierdził stanowisko tego podatnika w całości. W kontekście tej interpretacji warto pamiętać, że nie każdy rodzic, który formalnie nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej (ani też nie została ona zawieszona przez sąd), faktycznie tę władzę wykonuje - może on bowiem nie kontaktować się z dzieckiem, nie interesować się jego losem (por. nr IBPBII/1/415-498/12/HK). W takim przypadku należy zbadać wypełnienie przesłanek ustawowych przez drugiego z rodziców i to temu podatnikowi przysługiwać może prawo do rozliczenia ulgi. Warto również pamiętać, że - zwłaszcza jeśli stosunki między rodzicami pozostającymi w separacji lub rozwiedzionymi są napięte - korekta zeznania, w którym pierwotnie nie wyrażono chęci rozliczenia ulgi prorodzinnej, wcale nie musi przebiegać bezproblemowo. Jeśli jedno z rodziców od razu wykazało ulgę prorodzinną w pełnej przysługującej wysokości w swoim zeznaniu podatkowym, to późniejsza zmiana zdania przez drugie z rodziców w tym zakresie może nie być skuteczna, o ile strony (rodzice) nie dojdą do porozumienia. Konieczne jest bowiem złożenie zgodnych oświadczeń w zakresie proporcji rozliczenia ulgi przez matkę i ojca, a za takie może zostać uznane złożenie pierwotnych zeznań podatkowych za dany rok (por. wyrok WSA w Opolu z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Op 119/12, nieprawomocny).

Licencję trzeba wprowadzić do ewidencji

Spółka w celu dostarczania wyrobów najwyższej jakości nabyła system informatyczny przeznaczony do kompleksowej obsługi procesów zarządzania m.in. zakupami, składowaniem i dystrybucją, jak również system analityczny oparty na nowoczesnej technologii hurtowni danych wraz z modułem ekstrakcji, transformacji i ładowania danych oraz systemem raportowania wyników. Ponadto spółka ma opinię niezależnej jednostki naukowej w rozumieniu ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. nr 96, poz. 615 z późn. zm.), w której jednoznacznie stwierdzono, że system informatyczny, którego dotyczy wiedza technologiczna w postaci wartości niematerialnej i prawnej, umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalonych wyrobów i usług i nie jest stosowany na świecie przez okres dłuższy niż pięć ostatnich lat.

Firma poniosła wydatki na nabycie licencji oraz dostosowanie i wdrożenie systemu informatycznego w 2011 roku. Licencja spełnia kryteria wartości niematerialnej i prawnej oraz została wprowadzona do stosownej ewidencji w 2011 roku. Wartość początkową licencji przyjęto w wysokości ceny jej nabycia, powiększonej o wydatki związane z dostosowaniem i wdrożeniem (uruchomieniem) systemu informatycznego. Czy może skorzystać z ulgi na nowe technologie?

Wszystkie przesłanki do zastosowania ulgi na nowe technologie zostały przez spółkę spełnione.

Wydatki na nabycie i wdrożenie systemu informatycznego poniesione przez firmę kwalifikują się jako wydatki na nabycie nowej technologii. Zatem spółka prawidłowo skorzystała w zeznaniu podatkowym składanym za 2011 rok z ulgi na nowe technologie, przez odliczenie od podstawy opodatkowania w tym roku podatkowym, w którym licencja na system informatyczny została wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, poniesionych wydatków do kwoty stanowiącej 50 proc. wydatków uwzględnionych w wartości początkowej i zapłaconych podmiotowi uprawnionemu w tym roku podatkowym.

Cytowana interpretacja dotyczyła ulgi na nowe technologie w podatku dochodowym od osób prawnych. Jednak analogiczne odliczenie jest przewidziane w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) i ma zastosowanie również w rozliczeniu za 2012 rok.

z 2 listopada 2012 r., nr ILPB4/423-239/12-2/ŁM.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100060b.808.jpg@RY2@

Piotr Litwin, partner w Enodo Advisors Sp. z o.o.

Jest to kolejna interpretacja w sprawie stosowania ulgi na nowe technologie w przypadku nabycia licencji na programy komputerowe. Potwierdza ona, w moim przekonaniu jak najbardziej słusznie, że dla potrzeb stosowania ulgi mogą być uwzględniane również wydatki na wdrożenie oprogramowania. Ponadto, co również istotne, interpretacja przyjmuje dość liberalne podejście do kwestii możliwości uznania programu komputerowego za nową technologię w rozumieniu przepisów. Interpretacja dotyczy kosztów wprowadzenia systemu mającego na celu usprawnienie działania przedsiębiorstwa np. w zakresie zakupów, składowania i dystrybucji towarów oraz umożliwiającego analizę danych w powyższym zakresie. Chociaż w interpretacji nie pojawia się to określenie, to opis wskazuje, że chodzi tu o system ERP - rozwiązania tego typu są dość często wdrażane przez firmy. Możliwość skorzystania przy tej okazji z ulgi podatkowej jest niewątpliwie korzystna dla podatników i zasługuje na aprobatę; była już zresztą wcześniej potwierdzana w interpretacjach (np. sygn. ILPB4/423-133/12-4/MC). Podkreślić jednak należy, że aby skorzystać z ulgi, podatnik koniecznie musi posiadać pozytywną opinię niezależnej jednostki naukowej - o stanie faktycznym, którego dotyczy przedmiotowa interpretacja, podatnik taką opinię uzyskał.

Konieczne jest zaświadczenie ze stacji krwiodawstwa

Podatnik od 2 stycznia 2008 r. jest zarejestrowanym w regionalnym centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa - honorowym krwiodawcą. Bezpłatnie krew oddaje regularnie, średnio co dwa miesiące. Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa wystawia zaświadczenia, o których mowa w art. 26 ust. 7 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), o ilości bezpłatnie oddanej krwi przez danego krwiodawcę. Czy podatnik może korzystać z ulgi na krew?

Podatnik, oddając honorowo krew i posiadając zaświadczenie wystawione przez regionalne centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa o ilości bezpłatnie oddanej krwi w roku podatkowym, ma możliwość odliczenia od dochodu w granicach określonych w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, darowizn na cele krwiodawstwa.

Odliczenia dokonuje się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi.

Należy jednak pamiętać, iż prawo do odliczenia w roku podatkowym darowizn (w tym nieodpłatnego przekazania krwi) jest limitowane i nie może przekroczyć łącznie 6 proc. dochodu podatnika.

z 31 października 2012 r. (nr ITPB2/415-738/12/RS).

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100060b.809.jpg@RY2@

Anna Zięba, doradca podatkowy i adwokat (Nowy Jork) w kancelarii Kochański Zięba Rapala i Partnerzy

Interpretacja potwierdza, że prawo do skorzystania z odliczenia darowizny z tytułu nieodpłatnego przekazania krwi lub jej składników przysługuje wszystkim honorowym krwiodawcom w takiej samej wysokości, bez względu na posiadaną grupę krwi. W celu skorzystania z odliczenia należy pobrać zaświadczenie z jednostki organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie oddanej krwi lub jej składników. Zaświadczenia nie należy dołączać do zeznania podatkowego. Należy je przechowywać przez 5 lat od końca roku, w którym złożono zeznanie, na potrzeby potencjalnej kontroli prawidłowości skorzystania z odliczenia. Darowiznę krwi/jej składników można odliczyć w zeznaniu rocznym. W przypadku osób podlegających opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym odliczenia dokonuje się w zeznaniu PIT-28 składanym do końca stycznia roku następnego. W tym przypadku równowartość darowizny podlega odliczeniu od przychodu. Z kolei podatnicy podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych (tj. według skali podatkowej) dokonują odliczenia darowizny od dochodu w zeznaniach PIT-36 lub PIT-37, składanych do 30 kwietnia roku następnego.

Zobowiązanie wobec ZUS podlega ograniczeniom

Wspólnik spółki komandytowej prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Dochody z tej działalności opodatkowuje 19-proc. stawką liniową. Wspólnicy podjęli uchwałę, na mocy której co miesiąc przyznawana jest im i wypłacana zaliczka na poczet przyszłych zysków. Kwota przyznanej zaliczki na poczet zysku jest dzielona w ten sposób, że część odpowiadająca wysokości zobowiązań podatnika względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe chorobowe oraz wypadkowe), Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych płatna jest na rachunek ZUS (księgowana jest przez spółkę jako wypłata na poczet zysku udziałowca), a pozostała część wypłacana jest na osobisty rachunek bankowy podatnika. Właścicielem środków pieniężnych przeznaczonych na zapłatę tych składek jest podatnik, a nie spółka, która jest jedynie pośrednikiem w regulowaniu tych składek. Czy takie składki można ująć w rozliczeniu podatkowym?

W świetle przepisów regulujących funkcjonowanie spółek komandytowych, niebędących przepisami prawa podatkowego i niemogących być przedmiotem interpretacji, podjęcie opisanej we wniosku uchwały jest prawnie dopuszczalne i skuteczne. W związku z tym, że składki na ubezpieczenie zdrowotne podatnika są odprowadzane ze środków stanowiących własność podatnika (a nie z majątku spółki komandytowej), a zapłata tych składek za pośrednictwem spółki spowoduje skuteczne wygaśnięcie zobowiązania podatnika wobec ZUS, to podatnik może odliczyć od podatku 7,75 proc. kwoty zapłaconej składki zdrowotnej.

z 26 listopada 2012 r., nr IBPBI/1/415-1046/12/KB.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100060b.810.jpg@RY2@

Grzegorz Grochowina, ekspert w KPMG

Celem interpretacji było wyjaśnienie pojęcia "składki opłaconej bezpośrednio przez podatnika". Stwierdzenie to było przedmiotem sporu między fiskusem a podatnikami. W opisanej interpretacji organ podatkowy przyznał rację podatnikowi i wskazał, iż nie ma zasadniczo przeszkód, aby składka na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie powołanej uchwały była wpłacana w imieniu i ze środków podatnika na konto ZUS za pośrednictwem rachunku spółki komandytowej. Problem dotyczył też sytuacji, czy taka forma zapłaty spowoduje wygaśnięcie zobowiązania. Jak wynika bowiem z przepisów Ordynacji podatkowej, tylko zapłata podatku przez podatnika, tj. z jego zasobów pieniężnych, powoduje wygaśnięcie zobowiązania. Odrębną kwestią jest możliwość zapłaty zobowiązań podatnika za pośrednictwem innego podmiotu. Przyjąć należy, iż dokonana przez osobę postronną wpłata może być uznana za skuteczną, gdy wpłacający występuje jako osoba, która działając na rachunek podatnika i w jego imieniu, dokonuje zapłaty tego podatku z jego zasobów pieniężnych (jak w opisanym przypadku). Jest to już kolejna w ostatnim okresie interpretacja zezwalająca na tego typu praktykę opłacania składek na ubezpieczenia.

Oprac. Ewa Ciechanowska