Dziennik Gazeta Prawna odpowiada na pytania Czytelników

Opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, stanowią koszt uzyskania przychodów korzystającego. Jednak umowa leasingu musi spełniać następujące warunki. Powinna być zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne (np. samochód). A ponadto suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Normatywny okres amortyzacji dla samochodów wynosi 60 miesięcy, minimalny wedle powyższych zasad to 24 miesiące. Ponadto przy leasingu operacyjnym nie obowiązuje limit wartości 20 tys. euro przewidziany przy wliczaniu w koszty wydatków na zakup samochodu klasyfikowanego jako osobowy.

Firma leasingowa może w takiej sytuacji wypowiedzieć umowę, ale wcześniej powinna wyznaczyć dodatkowy termin na uregulowanie zaległości. Ponadto szczegółowe zasady postępowania stron umowy leasingu w takiej sytuacji powinny być określone w umowie leasingu.

Gdy zaś nie są, zastosowanie mają ogólne uregulowania z kodeksu cywilnego. Leasingobiorca, zgodnie z przepisami kodeksu określany mianem korzystającego, obowiązany jest płacić raty w terminach umówionych (określonych w umowie). Jeżeli korzystający dopuszcza się zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty, finansujący powinien wyznaczyć na piśmie korzystającemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu może wypowiedzieć umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony uzgodniły termin wypowiedzenia.

Ponadto kodeks zawiera przepis, w myśl którego postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystającego są nieważne.

Vendor leasing jest usługą leasingu skierowaną do dostawców czyli producentów oraz dilerów środków transportu, maszyn, urządzeń oraz innych środków trwałych. Jest coraz bardziej popularną formą współpracy firm leasingowych i dostawców. Istotą programu vendorowego jest współpraca firmy leasingowej z dostawcą w celu wspierania sprzedaży jego produktu w formie leasingu.

Poprzez vendor leasing wspierana jest sprzedaż dostawcy, który uatrakcyjnia swoją ofertę poprzez możliwość sprawnego finansowania własnych produktów. W ten sposób może kompleksowo obsłużyć swojego klienta i zwiększyć sprzedaż. Jednocześnie buduje wizerunek firmy oferującej całościowe rozwiązania. Oferta finansowania skierowana do partnera vendorowego jest standardowo bardziej atrakcyjna od oferty rynkowej co wpływa na zadowolenie klienta z usługi.

Ta forma stwarza możliwość wzrostu sprzedaży, może poprawić obroty, zyski i zwiększyć udział w rynku przedsiębiorstwa. Pozwala także na lepszą kontrolę marży, zapewnia wiedzę i kontrolę rynku sprzętu używanego, stwarza możliwość dodatkowych przychodów.

Ponadto vendor leasing zapewnia dostawcy bezpieczeństwo realizacji umowy sprzedaży poprzez udział w niej pewnego partnera, jakim jest firma leasingowa z silnym zapleczem finansowym. Dla finansującego plusem z tego rodzaju umowy jest możliwość zaoferowania korzystającemu kompleksowej i często tańszej oferty sprzętu.

Wszystko zależy od tego jakie korzyści podatkowe chce pan osiągnąć. Umowa leasingu operacyjnego polega na czasowym przekazaniu w użytkowanie dobra inwestycyjnego. Podstawową cechą identyfikującą ten rodzaj leasingu jest fakt, iż przedmiot umowy leasingu w okresie trwania umowy przez cały czas zaliczany jest to składników majątku finansującego. W związku z tym to on ma prawo dokonywać odpisów amortyzacyjnych w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Ponadto umowa leasingu operacyjnego zawierana jest na okres krótszy niż okres zużycia leasingowanej rzeczy (odwrotnie niż w przypadku leasingu kapitałowego). Czynsze leasingowe (w tym także czynsz początkowy) stanowią przychód finansującego i jednocześnie koszt uzyskania przychodu u korzystającego.

Natomiast w przypadku leasingu finansowego, zwanego też kapitałowym, czas trwania umowy jest zbliżony do okresu zużycia rzeczy, a przedmiot leasingu zaliczany jest do składników majątku korzystającego, w związku z czym przez cały okres trwania umowy to on dokonuje odpisów amortyzacyjnych, które są dla niego kosztem. Ponadto kosztem dla niego są raty leasingowe w części odsetkowej (czyli stanowiącej koszt korzystania z cudzego kapitału). Ta część odsetkowa czynszów leasingowych stanowi przychód finansującego. Natomiast część kapitałowa raty nie jest kosztem dla korzystającego ani przychodem dla finansującego. Po upływie oznaczonego w umowie terminu i spłaceniu wszystkich rat leasingowych umowa wygasa, a leasingowany przedmiot staje się własnością korzystającego bez żadnych ograniczeń.

W leasingu finansowym przedmiot leasingu zaliczany jest do składników majątku korzystającego, w związku z tym to jemu, a nie finansującemu przysługuje prawo odpisów amortyzacyjnych.

Generalnie więc różnica między leasingiem operacyjnym a finansowym sprowadza się praktycznie do porównania ich w świetle ustawy o podatku dochodowym. Leasing operacyjny daje większe korzyści podatkowe, gdyż całą ratę leasingową można uznać za koszt uzyskania przychodu, zmniejszając w ten sposób podstawę opodatkowania. W przypadku leasingu finansowego klient może odpisać tylko część odsetkową raty leasingowej oraz amortyzację. Dlatego większość klientów wybiera leasing operacyjny.

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jeśli więc w umowie strony nie wykluczyły możliwości zbycia lub przeniesienia w innej formie wierzytelności, jest ona możliwa. Wówczas wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa.

Natomiast art. 512 kodeksu cywilnego stanowi, że dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o sprzedaży wierzytelności, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o tej sprzedaży. Spółka leasingowa wraz z zawiadomieniem o cesji wierzytelności na bank powinna więc podać panu nowy numer rachunku, na który należy wnosić należności. Jeśli będzie pan regulował to zobowiązanie zgodnie z dotychczasową umową, nie powinno być z nim żadnych problemów.

 Obie formy dają podobne korzyści, z tym że leasing odnawialny pozwala na obniżenie wysokości bieżących obciążeń oraz odłożenie w czasie decyzji o ewentualnym przejęciu na własność leasingowanego auta.

Leasing odnawialny jest bowiem produktem adresowanym do osób, które nie są zainteresowane przejęciem leasingowanej rzeczy na własność po zakończeniu umowy. Obecnie spółki leasingowe zachęcają do tej formy finansowania przede wszystkim osoby zainteresowane nowymi samochodami. Wówczas leasingobiorca oddaje samochód do firmy leasingowej i leasinguje nowy pojazd. Unika w ten sposób problemu ze sprzedażą używanego samochodu oraz z jego naprawami po okresie gwarancji. Oczywiście leasingobiorca może używane auto wykupić za gotówkę lub leasingować dalej.

Leasing odnawialny jest więc formą leasingu operacyjnego. Jego zaletą są niższe raty. Ponieważ uwzględnia się w nich tylko standardowy ubytek wartości samochodu, to np. przy umowie leasingu zawieranej na okres dwóch lat czynsz leasingowy w ramach leasingu odnawialnego stanowi ok. 60 proc. wartości takiego samego czynszu, który wynika ze standardowej umowy leasingu operacyjnego.

W praktyce taka kwestia jest rozwiązana podobnie jak w przypadku samochodu finansowanego z kredytu. Zgodnie z kodeksem cywilnym, jeżeli po wydaniu korzystającemu rzecz została utracona z powodu okoliczności, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności, umowa leasingu wygasa. Korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić finansującego o utracie rzeczy.

W takim przypadku finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody.

W praktyce wygląda to tak, że samochód objęty jest ubezpieczeniem od kradzieży, a polisa jest scedowana na finansującego. Zazwyczaj więc następuje likwidacja szkody według normalnych procedur ubezpieczeniowych. Odszkodowanie pokrywa pozostałe należności, a nadwyżkę można przeznaczyć np. na wniesienie pierwszej wpłaty na leasing nowego samochodu.

@RY1@i02/2009/190/i02.2009.190.027.0028.101.jpg@RY2@

Na pytania odpowiada Zbignie Biskupski

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) - art. 7091 oraz art. 7094

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) - art. 22a - 22o oraz art. 23a - 23l.