Jak korzystać z ulgi odsetkowej w zakresie kredytów konsolidacyjnych

Nie wszystkie odsetki z kredytu konsolidacyjnego można odliczyć. Nowe przepisy wyraźnie przewidują, że w przypadku gdy kredyt (pożyczka) stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych niż wymienione w tym przepisie zobowiązań kredytowych (pożyczkowych), odliczeniu podlegają odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki) zaciągniętego czy to na cele mieszkaniowe, czy na spłatę takiego kredytu. Inaczej mówiąc, w sytuacji gdy w ramach kredytu konsolidacyjnego połowa środków trafia na spłatę wcześniejszego zadłużenia z tytułu zakupu mieszkania, a druga połowa to spłata innych długów, jako podstawę do wyliczenia kwoty ulgi odsetkowej będziemy brali tylko połowę spłacanych odsetek.

Aby odliczać kredyty konsolidacyjne i refinansowe, trzeba będzie spełnić wszystkie stare warunki korzystania z ulgi odsetkowej. Dotyczy to także tej zasady, że odliczenia ulgi odsetkowej dokonuje się najwcześniej za rok podatkowy, w którym została zakończona dana inwestycja. Przy czym w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym podatnik po raz pierwszy dokonuje przedmiotowych odliczeń, mogą być odliczone zarówno odsetki zapłacone w danym roku, jak i odsetki naliczone i zapłacone przed rokiem, w którym dana inwestycja została zakończona. Odsetki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji mogą być odliczone również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki. W tym przypadku odliczeniu w danym roku podatkowym podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia. We wszystkich przypadkach trzeba zadbać o dokumentację. Przed wypełnieniem zeznania w każdym roku trzeba poprosić o zestawienie odsetek, które zapłaciliśmy w danym roku.

Odsetki można odliczyć. Trzeba też załączyć PIT-2K. Do zeznania podatkowego składanego za rok, w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczeń z tytułu poniesienia wydatków na spłatę odsetek od kredytów mieszkaniowych, podatnik dołącza oświadczenie o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym o wysokości wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku od towarów i usług niekorzystających ze zwolnienia od tego podatku. Jest to tzw. oświadczenie PIT-2K. Zasada ta dotyczy także takiej sytuacji, gdy w momencie, w którym rozpoczynamy odliczanie odsetek w związku z realizacją celu mieszkaniowego, spłacamy już nie pierwotny kredyt mieszkaniowy, ale kredyt refinansowy, którym ten pierwotny kredyt - co ważne, zaciągnięty najpóźniej do końca 2006 roku - został spłacony. W związku z rozszerzeniem zakresu ulgi odsetkowej Ministerstwo Finansów przygotowało nowy wzór oświadczenia o wysokości wydatków związanych z inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (PIT-2K). Uwzględnia on już kredyty refinansowe i konsolidacyjne.

Odliczenie obejmuje wyłącznie odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która nie przekracza kwoty stanowiącej iloczyn 70 mkw. powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego dla celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, określonej na rok zakończenia inwestycji (art. 9 ust. 4 i 5 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Na 2008 rok kwota ta wynosi 212 870 zł, zatem w sytuacji, gdy podatnik w latach 2002-2006 zaciągnął kredyt (pożyczkę) i w 2008 roku zakończył inwestycję mieszkaniową, to w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok może odliczyć od dochodu faktycznie zapłacone odsetki w części przypadającej na kredyt w kwocie 212 870 zł, czyli w takim procencie, jaki uzyska z podzielenia kwoty limitowanej (212 870 zł) przez całą kwotę kredytu x 100.

Podatnik, który zakończył inwestycję mieszkaniową w roku 2008, odsetki od kredytu (pożyczki) może odliczyć po raz pierwszy w zeznaniu składanym za ten rok podatkowy, a odsetki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji (jeżeli nie zostaną odliczone od dochodu za 2008 rok) może odliczyć również w następnym roku podatkowym. W tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia. Natomiast podatnik, który w latach 2002-2007 zaciągnął kredyt (pożyczkę) na spłatę kredytu (pożyczki) mieszkaniowego oraz każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę takich zobowiązań, wydatki poniesione na spłatę odsetek od tych kredytów (pożyczek) może odliczyć od dochodu uzyskanego w roku 2008 lub 2009 z uwzględnieniem pozostałych zasad dotyczących ulgi odsetkowej, w tym limitów ulgi.

Jeżeli podatnik spełnił warunki do skorzystania z ulgi i zakończył inwestycję, to kwota bazowa do wyznaczenia odsetek, które podlegają odliczeniu, ulega zamrożeniu. Podatnicy, którzy w latach 2002-2006 zaciągnęli kredyt (pożyczkę) na określone cele mieszkaniowe, mają prawo korzystać z ulgi odsetkowej, mimo że została ona uchylona 1 stycznia 2007 r. Ulga ta polega na odliczeniu od dochodu faktycznie poniesionych w roku podatkowym wydatków na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) przeznaczonych na finansowanie celów mieszkaniowych. Jednak odliczenie to jest limitowane, i to w sposób specyficzny. Podatnik nie może odliczyć odsetek od części kredytu przewyższającego określony na dany rok limit. W 2007 roku limit ten wynosił 189 tys. zł. W 2008 roku limit ten wynosi 212 870 zł. Odpowiedni przepis (art. 26b ust. 4 pkt 2 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 roku) przewiduje bowiem, że w ramach tzw. ulgi odsetkowej mogą być rozliczone odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty stanowiącej iloczyn 70 mkw. powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, określonej na rok zakończenia inwestycji. Z przepisu wyraźnie wynika, że taka kwota jest wyznaczana w odniesieniu do konkretnego roku, którym jest rok zakończenia inwestycji, a zatem skoro inwestycja została zakończona w 2008 roku, w całym okresie odliczania odsetek będzie obowiązywał limit z 2008 roku, czyli 212 870 zł.

Bez względu na to, jaki kredyt związany z finansowaniem lub refinansowaniem zakupu mieszkania będziemy spłacali, musimy pamiętać, że nie można odliczyć tej części odsetek, która przypada na kupowany razem z mieszkaniem czy domem grunt lub udział w gruncie. Konieczne jest ustalenie, jaka część kredytu przypada na zakup mieszkania (domu), a jaka na zakup gruntu. Chodzi przy tym o ustalenie wskaźnika procentowego udziału wartości gruntu (lub udziału w gruncie) w wartości całej kupowanej nieruchomości. Skoro w cenie zakupu nieruchomości cena gruntu to 60 tys. zł, zaś na całą inwestycję wydatkowano 600 tys. zł, to udział gruntu w wydatkach mieszkaniowych wynosi 10 proc. A zatem w granicach limitu ulgi odsetkowej podatnikowi można w tym przypadku odliczyć maksymalnie 90 proc. faktycznie zapłaconych odsetek.