Jakie obowiązki w Polsce ma marynarz pracujący na Cyprze

partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

Na wstępnie należy określić, w którym państwie podatnik ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Na podstawie lakonicznego opisu stanu faktycznego można przyjąć, że podatnik ma miejsce zamieszkania w Polsce, gdyż najpewniej poza okresami przebywania na statkach podczas rejsów, przebywa w Polsce i tu ma tzw. stałe miejsce zamieszkania. W takiej sytuacji podatnik ten będzie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli obowiązkowi opodatkowania w Polsce wszystkich swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich uzyskania.

Jednocześnie, cypryjski pracodawca będzie miał prawo opodatkować dochody tego podatnika, uzyskiwane ze źródeł przychodu położonych na Cyprze, czyli z tytułu pracy u cypryjskiego pracodawcy. W takiej sytuacji, dochód z tytułu pracy wykonywanej na Cyprze i na cypryjskim statku będzie mógł być opodatkowany cypryjskim podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 3 polsko-cypryjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Szczególny art. 15 ust. 3 tej umowy stanowi, że wynagrodzenia z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku, samolotu lub pojazdu drogowego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej, mogą być opodatkowane w tym umawiającym się państwie - stronie umowy, w którym mieści się siedziba prawna przedsiębiorstwa komunikacji międzynarodowej. Zakładając, że cypryjska firma, z którą podatnik zawarł umowę o pracę, ma swą oficjalną siedzibę na Cyprze, Cypr ma prawo opodatkować dochody podatnika, otrzymywane na podstawie tej umowy.

Tym samym, dochód podatnika uzyskiwany z tytułu pracy na cypryjskim statku będzie teoretycznie podlegał podwójnemu opodatkowaniu: w Polsce i na Cyprze. Dla uniknięcia podwójnego opodatkowania polsko-cypryjska umowa przewiduje metodę wyłączenia z progresją. Oznacza to, że dochód uzyskany przez podatnika od cypryjskiego pracodawcy i opodatkowany na Cyprze zgodnie z cypryjskim prawem podatkowym - będzie w Polsce zwolniony od opodatkowania PIT, lecz dochód ten będzie wzięty pod uwagę przy opodatkowaniu w Polsce innych dochodów tego podatnika uzyskanych w danym roku podatkowym, poza dochodami cypryjskimi, jeżeli podatnik posiada tego rodzaju dodatkowe dochody. W takim przypadku konieczne będzie ustalenie tzw. stopy procentowej, która zostanie zastosowana do opodatkowania dodatkowych dochodów podatnika, nieobjętych zwolnieniem na mocy polsko-cypryjskiej umowy.

Przykładowo, w formularzu PIT-36, który powinien być składany w przypadku podatników uzyskujących dochody zagraniczne, w części H, pola 168 (podatnik) i 169 (małżonek podatnika), służą wykazaniu dochodu zagranicznego, o który zwiększa się podstawę obliczenia podatku dla ustalenia stopy procentowej. Ta część PIT-36 przeznaczona jest wykazaniu dochodów uzyskiwanych w tych państwach, z którymi zawarta przez Polskę umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania dochodu przewiduje metodę wyłączenia, względnie wyłączenia z progresją - jako właściwą w przypadku podatników mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. W analizowanym przypadku, w rocznym zeznaniu podatkowym wykazuje się dochód zagraniczny w kwocie brutto, tj. przed opodatkowaniem zagranicznym podatkiem i bez uwzględnienia ulg i odliczeń wynikających z polskiego ustawodawstwa, czyli np. kwot diet i kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy.

Jeżeli jednak podatnik nie posiada dodatkowych dochodów, które podlegałyby opodatkowaniu w Polsce, a otrzymuje jedynie dochód z tytułu zatrudnienia u cypryjskiego aramatora - nie ma on obowiązku składania w Polsce zeznania rocznego.