Jakie skutki podatkowe mogą wynikać z pracy za granicą

menedżer Ernst & Young

Taka sytuacja często rodzi konsekwencji podatkowe w obu państwach. Dla osób rozliczających się ze wszystkich dochodów w Polsce o uniknięciu podwójnego opodatkowania będzie decydowała umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz przepisy lokalne. Te ostatnie od 1 stycznia 2008 r. uległy zmianie, niwelując różnicę pomiędzy dwiema dotychczasowymi metodami rozliczeń dochodów osiągniętych poza Polską.

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania w Polsce (rezydenci), podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. W stosunku do określonych źródeł przychodów uzyskiwanych za granicą podatnicy podlegają obowiązkowi podatkowemu w kraju ich uzyskania.

W celu uniknięcia jednoczesnego opodatkowania przychodów w obu państwach Polska zawarła z wybranymi krajami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przepisy każdej z umów przyznają podpisującym je państwom prawo do opodatkowania poszczególnych przychodów. Jeśli dane przychody mogą być zgodnie z umową opodatkowane w obu państwach, to państwo miejsca zamieszkania zastosuje metodę unikania podwójnego opodatkowania przewidzianą w umowie. Dotychczas polskie prawo odnoszące się do osób fizycznych przewidywało dwie alternatywne metody unikania podwójnego opodatkowania dochodów: metodę odliczenia proporcjonalnego oraz metodę wyłączenia z progresją.

W metodzie odliczenia proporcjonalnego od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym.

Z kolei w metodzie wyłączenia z progresją dochód zwolniony z opodatkowania w kraju miejsca zamieszkania jest wykorzystywany dla celów obliczenia stopy procentowej, którą stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

Obie metody mogą wiązać się z odmiennymi skutkami finansowymi dla podatników, do których mają zastosowanie.

Odpowiadając na oczekiwania społeczne, tzw. ustawa abolicyjna z 28 lipca 2008 r. wprowadziła nową ulgę, dającą podatnikom prawo do odliczenia, które efektywnie zrównuje obciążenia wynikające z obu przedstawionych metod unikania podwójnego opodatkowania, począwszy od 2008 roku.

Podatnicy, którzy mają w Polsce miejsce zamieszkania, do których miałaby zastosowanie metoda odliczenia proporcjonalnego, uzyskujący poza terytorium RP przychody m.in.: ze stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście (np. umowa zlecania, kontrakt menedżerski), pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z niektórych praw majątkowych, mają prawo odliczyć od podatku dochodowego obliczonego zgodnie ze skalą podatkową, pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, kwotę stanowiącą różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z metodą odliczenia proporcjonalnego a kwotą podatku obliczonego od dochodów, o których mowa powyżej, przy zastosowaniu do tych dochodów metody wyłączenia proporcjonalnego.

W praktyce oznacza to konieczność przygotowania dwóch kalkulacji i obliczenia stosownej różnicy. Co istotne, ulgę tę można stosować również w przypadku pracy w krajach, z którymi Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, np. Brazylia czy Argentyna.

W rozliczeniu rocznym ulgę należy wykazać w PIT/O, a kwotę odpowiednio przenieść do zeznania bądź w przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym bezpośrednio w zeznaniu PIT-36L.