Kto złoży wspólne rozliczenie

Zostały nam zaledwie trzy dni na wypełnienie zeznania za 2009 rok. Warto jeszcze sprawdzić, kto może rozliczyć się z fiskusem w sposób preferencyjny. Ustawa o PIT korzystniejsze warunki wypełnienia deklaracji przewiduje dla małżeństw oraz tych podatników, którzy samotnie wychowują dzieci.

Małżonkowie, którzy chcą być opodatkowani łącznie w jednym zeznaniu PIT, muszą w tym zeznaniu złożyć odpowiedni wniosek. W praktyce sprowadza się on do zaznaczenia na formularzu PIT kwadratu: rozliczenie wspólnie z małżonkiem.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie:

1) podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce (mający obowiązek rozliczania w Polsce wszystkich światowych dochodów uzyskanych w danym roku podatkowym),

2) pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy,

3) między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa,

4) jeżeli do żadnego z nich w roku podatkowym nie mają zastosowania przepisy:

- art. 30c ustawy o PIT (dotyczące opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z działów specjalnych produkcji rolnej 19-proc. stawką liniową podatku),

- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, regulujące opodatkowanie niektórych przychodów (dochodów) osób fizycznych w formie karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych. Warunek ten nie dotyczy podatników osiągających przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej,

- ustawy o podatku tonażowym,

5) którzy wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków złożyli nie później niż w terminie określonym dla złożenia zeznania za rok podatkowy (za 2009 rok jest to 30 kwietnia 2010 r.).

Jeżeli małżonkowie spełniają wszystkie wymienione warunki, to mogą być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu (odrębnie przez każdego z małżonków) kwot przysługujących im ulg i odliczeń.

Podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany (np. od wygranych w grach liczbowych, dywidend, odsetek od lokat bankowych). Ta zasada obliczania podatku ma zastosowanie również w sytuacji, gdy jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie ze skalą PIT, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku.

Małżonkowie planują złożyć wspólny PIT. Obecnie przebywają za granicą i nie są pewni, czy uda im się złożyć zeznanie w terminie. Jeżeli roczny PIT zostanie złożony po 30 kwietnia, to czy podatnicy mogą rozliczyć się wspólnie?

Nie. Małżonkowie mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia, niezależnie od tego jak wysokie dochody osiągnął jeden z nich, jak również wtedy, gdy jeden z małżonków uzyskał dochody w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku lub w ogóle ich nie uzyskał. Ważne jest tylko to, aby małżonkowie rozliczyli się w ustawowym terminie.

Przepisy ustawy o PIT przewidują, że ostatnim dniem na rozliczenie z fiskusem jest 30 kwietnia roku następnego po roku, którego rozliczenie dotyczy. Oznacza to, że za 2009 rok PIT trzeba złożyć najpóźniej w piątek 30 kwietnia 2010 r. Gdyby małżonkowie wspólny PIT złożyli np. 4 maja i zaznaczyliby w nim, że rozliczają się wspólnie, to popełnią błąd. Urząd skarbowy wezwie małżonków do skorygowania deklaracji i nakaże im rozliczenie indywidualne. Terminu do preferencyjnego rozliczenia dla małżonków (również dla samotnych rodziców) nie da się przywrócić.

Przepisy podatkowe pozwalają skorzystać ze wspólnego rozliczenia także temu podatnikowi, któremu małżonek zmarł w trakcie roku. Wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, między którymi istniała w roku podatkowym wspólność majątkowa, może być złożony przez podatnika, który:

1) zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego,

2) pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jego małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego.

Warto też wiedzieć, że podatnikom, którzy złożyli wniosek o opodatkowanie przewidziane dla małżonków, nie przysługuje prawo opodatkowania dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Preferencje podatkowe ustawodawca wprowadził również dla samotnych rodziców. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się:

● jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację w rozumieniu odrębnych przepisów;

● osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Z wnioskiem o obliczenie podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci może wystąpić osoba podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, jeżeli w roku podatkowym łącznie spełniała następujące warunki:

1) samotnie wychowywała dzieci:

- małoletnie,

- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

- do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali PIT (stawki 18 i 32 proc.) lub tak jak dochody m.in. z kapitałów pieniężnych w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, z wyjątkiem renty rodzinnej;

2) ani do tej osoby, ani do jej dziecka w roku podatkowym nie mają zastosowania przepisy:

- art. 30c ustawy o PIT (dotyczące opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z działów specjalnych produkcji rolnej 19-proc. stawką liniową podatku),

- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, regulujące opodatkowanie niektórych przychodów (dochodów) osób fizycznych w formie karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych. Warunek ten nie dotyczy podatników osiągających przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej,

- ustawy o podatku tonażowym;

3) wniosek o opodatkowanie dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci został przez tę osobę złożony nie później niż w terminie określonym dla złożenia zeznania za rok podatkowy.

W 2009 roku podatnik zarejestrował firmę i jako sposób rozliczeń z fiskusem wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Nie osiągnął jednak żadnych dochodów z tej firmy. Czy może rozliczyć się wspólnie z żoną?

Nie. Jeżeli któryś z małżonków opodatkowany jest w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową, nie mogą oni rozliczać się wspólnie. Fakt prowadzenia (bądź nie) działalności gospodarczej nie ma natomiast znaczenia dla możliwości wspólnego opodatkowania.

Sam wybór podatku zryczałtowanego w roku 2009 dla opodatkowania przychodów osiąganych z działalności gospodarczej wyklucza możliwość opodatkowania dochodów uzyskanych przez współmałżonków w sposób preferencyjny.

Mąż podatniczki uzyskał w 2009 roku dochód z pracy. Podatniczka zarabiała tylko na wynajmie mieszkania. Najem rozlicza na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czy podatnicy mogą rozliczyć się wspólnie?

Tak. Z preferencyjnego rozliczenia PIT przewidzianego dla małżonków nie mogą skorzystać podatnicy, jeśli chociażby do jednego z nich mają zastosowanie przepisy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Zasada ta nie dotyczy jednak przychodów z najmu. Zatem w naszym przypadku podatnicy mogą rozliczyć się wspólnie.

Jeżeli osoba samotnie wychowująca dzieci spełnia wymienione warunki, to może - na swój wniosek - określić podatek w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy swoich dochodów, z tym że do dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w ustawie (np. od wygranych w grach liczbowych, dywidend, odsetek od lokat bankowych) oraz nie dolicza się dochodów uzyskanych przez pełnoletnie dziecko.

Warto dodać, że złożenie wniosku o rozliczenie przewidziane dla samotnych rodziców - podobnie jak przy rozliczeniu małżeńskim - polega na zakreśleniu w deklaracji PIT odpowiedniego kwadratu.

Termin na złożenie zeznania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

● wysłane do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia;

● nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym;

● złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku;

● złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego;

● złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).