Na co uważać przy darowiznach

Osoby, które w danym roku przekazały darowiznę, będą mogły po spełnieniu pewnych warunków uwzględnić ją w swoim zeznaniu podatkowym. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują, że odliczeniu od dochodu podlegają darowizny przekazane na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,

b) kultu religijnego,

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi

- w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Darowizny pomniejszą dochód do opodatkowania. Jednak kwota odliczenia nie może przekroczyć 6 proc. dochodu, jaki podatnik za dany rok wykaże przed organem podatkowym. Trzeba jednak wiedzieć, że odliczeniu od dochodu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz: osób fizycznych; osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

Jeżeli przedmiotem darowizny są towary opodatkowane VAT, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru wraz z podatkiem od towarów i usług, w części przekraczającej kwotę podatku naliczonego, którą podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny. Trzeba też wiedzieć, że w przypadku zwrotu dokonanej darowizny obdarowany jest zobowiązany przekazać urzędowi skarbowemu informację o zwróconej podatnikowi darowiźnie, w terminie miesiąca od dnia dokonania zwrotu.

Istotne jest również to, że odliczenia darowizn nie stosuje się w przypadku gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów.

Wspomniałam już, że podatnik może od dochodu odliczyć darowizny przekazane na rzecz organizacji działających za granicą. Jednak, aby odliczenie było prawidłowe, podatnik musi zadbać o pewne szczegóły.

Otóż prawo do odliczenia tego typu darowizn na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącej działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, przysługuje podatnikowi pod warunkiem:

1) udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, realizującą cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych oraz

2) istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

Chwilę zatrzymajmy się przy uldze na krew, bo tu na nieuważnego podatnika czeka pewna pułapka. Ulga na krew, podobnie jak inne darowizny odliczane od dochodu, jest limitowana. Jednak tu limit jest podwójny. Po pierwsze, odliczenia dokonuje się do wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew. Po drugie, ulga na krew jest odliczeniem dokonywanym w ramach przekazywanej darowizny. Odliczenia podatkowego z tytułu darowizny można dokonać w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Podatnikowi bezpłatnie oddającemu krew przysługuje odliczenie w wysokości ekwiwalentu wynikającego z przepisów rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi. I tu dochodzimy do pułapki. Otóż w rozporządzeniu o ekwiwalentach za krew określono, że za litr oddanej krwi podatnikowi przysługuje 130 zł, a za litr oddanego osocza 170 zł. Jednak w zeznaniu podatkowym podatnik będzie mógł odliczyć tylko 130 zł za litr oddanej krwi bądź jej składników. Taką interpretację podaje Ministerstwo Finansów, podkreślając, że taka zasada wynika z ustawy o PIT. Aby obliczyć kwotę do odliczenia w zeznaniu, wystarczy pomnożyć ilość oddanej krwi przez kwotę ekwiwalentu. Odliczenie to nie może oczywiście przekroczyć 6 proc. dochodu.

Student w 2009 roku zarobił 3000 zł. To jego dochód. Oddał honorowo krew, której wartość wynosi 350 zł. Czy w zeznaniu rocznym PIT będzie mógł odliczyć całą kwotę za oddaną krew?

Niestety nie. Ulga na krew odliczana jest od dochodu w wysokości ekwiwalentu za oddaną krew. Jednak odliczenie nie może przekroczyć 6 proc. dochodu. Dochód studenta to 3000 zł. 6 proc. z 3000 zł daje 180 zł. Oznacza to, że odliczenie w ramach ulgi na krew nie może być wyższe niż 180 zł. Reszta z 350 zł za krew, czyli 170 zł, nie zostanie odliczona od dochodu. Nie będzie można też tej kwoty uwzględnić w przyszłych rozliczeniach PIT.

W praktyce może się zdarzyć, że podatnik w zeznaniu rocznym poza darowizną na krew będzie chciał ująć jeszcze inne darowizny. Wtedy łączna kwota odliczeń z tytułu wszystkich darowizn nie może przekroczyć 6 proc. dochodu.

Przekazane darowizny uwzględniane w rocznym PIT muszą być właściwie udokumentowane. Bez tego odliczenie nie będzie możliwe.

Wysokość wydatków poniesionych na darowizny ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Darowizny odlicza się od dochodu, jeżeli ich wysokość jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, przy czym w przypadku dawców krwi w dokumencie tym nie uwzględnia się wartości krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Podatnik w 2009 roku przekazał darowiznę na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła. Podobno taką darowiznę można odliczyć w całości. Czy to prawda?

Tak. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawach kościelnych, które są ustawami szczegółowymi do ustawy o PIT, podatnicy mogą skorzystać z odliczenia związanego z obdarowaniem kościelnej osoby prawnej. Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym. Aby odliczenia takiej darowizny dokonać, kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru. W okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny powinna przedstawić darczyńcy sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na wspomnianą działalność. Wpłata pieniędzy musi być dokonana przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek obdarowanego, czyli kościelnej osoby prawnej.

Przekazana darowizna na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą jest odliczana bez limitu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w granicach faktycznie poniesionych wydatków.

Podatnicy korzystający z odliczenia od dochodu darowizn mają obowiązek wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).