Jak skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej

Z ulgi rehabilitacyjnej nie mogą korzystać wszyscy podatnicy. Przysługuje ona jedynie osobom niepełnosprawnym lub takim, które utrzymują niepełnosprawnych członków rodziny.

W ramach ulgi rehabilitacyjnej odlicza się od dochodu wydatki związane z rehabilitacją i ułatwieniem wykonywania czynności życiowych niepełnosprawnego. Większość odliczanych kwot musi być właściwie przez podatnika udokumentowana.

Katalog wydatków, które można odliczyć od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej, znajduje się w art. 26 ustawy o PIT. Najwięcej wątpliwości budzi możliwość odliczania wydatków związanych z remontem mieszkania.

Przepisy przewidują, że odliczeniu od dochodu podlegają wydatki poniesione na adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Ustawodawca nie określa szczegółowo, jakie wydatki podlegają odliczeniu. Pojęcie adaptacja oznacza przystosowanie do innego użytku, przeróbkę dla nadania innego charakteru. Adaptacja mieszkania lub budynku oznacza, zatem przeróbkę mającą nadać mu inny charakter, przystosować do innego użytku. Natomiast wyposażenie mieszkania/budynku to nadanie mu rzeczowych elementów zwiększających jego walory użytkowe.

Aby wydatki na remont pomniejszyły dochód, zakres prac adaptacyjnych bądź prac związanych z wyposażeniem lokalu/budynku musi być przeprowadzony stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności podatnika i musi być związany z rodzajem niepełnosprawności. Przeprowadzone prace adaptacyjne mają ułatwiać osobie niepełnosprawnej funkcjonowanie w danym budynku lub lokalu mieszkalnym, a nie ogólnie zapewniać lepszy komfort mieszkania. Przez adaptacje należy rozumieć takie przystosowanie mieszkania lub budynku mieszkalnego, które umożliwi lub ułatwi egzystencję w nim osoby niepełnosprawnej, a nie jedynie poprawi standard życia.

Trzeba tu podkreślić, że ulga przysługująca osobie niepełnosprawnej nie jest ulgą remontowo-modernizacyjną, tak więc w jej ramach nie można dokonać odliczeń wydatków, które faktycznie są tylko i wyłącznie wydatkami mającymi na celu przywrócenie lub poprawienie wyglądu (standardu) mieszkania i które to wydatki są ponoszone przez każdego posiadacza (użytkownika) lokalu, bez względu na to czy jest osobą niepełnosprawną czy też nią nie jest.

W praktyce podatnicy mają też pewne kłopoty z odliczaniem wydatków na sprzęt rehabilitacyjny. Za wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych uważa się wydatki poniesione m.in. na zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego.

Określenie indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji oznacza, że można zaliczyć do nich tylko i wyłącznie sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne, mające cechy sprzętu, urządzeń czy narzędzi o charakterze szczególnym (niestandardowym), konieczne w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej i ułatwiające tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonania wynika z niepełnosprawności. Taki sprzęt musi posiadać określone właściwości.

Oznacza to, że aby wydatki na sprzęt mogły być odliczone od dochodu, muszą być spełnione warunki:

● pomiędzy rodzajem nabytego sprzętu a rodzajem niepełnosprawności istnieje ścisły związek,

● zakupiony sprzęt jest wykorzystywany (używany) w rehabilitacji oraz służy przywracaniu sprawności organizmu i ułatwia wykonywanie czynności życiowych,

● cechą zakupionego sprzętu jest jego indywidualny charakter.

Pewne wydatki rehabilitacyjne mogą być odliczone od dochodu tylko w granicach ustawowego limitu, który wynosi 2280 zł rocznie. Dotyczy to wydatków poniesionych na opłacenie przewodnika, psa przewodnika oraz dojazdy samochodem osobowym na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne.

Wydatki na dojazdy na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne są najczęściej odliczane od dochodu przez podatników. Trzeba jednak pamiętać, że ulga rehabilitacyjna nie przysługuje z samego faktu inwalidztwa i posiadania samochodu osobowego wykorzystywanego także na potrzeby osoby niepełnosprawnej. Określone wydatki muszą być faktycznie poniesione, i to na określone cele, aby pomniejszyły dochód do opodatkowania.

Generalnie wydatki rehabilitacyjne odliczane od dochodu muszą być udokumentowane dowodami ich poniesienia. Wyjątek stanową odliczenia w ramach limitu do 2280 zł rocznie. Jednak - jak zauważył WSA w Białymstoku w wyroku z 17 grudnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Bk 246/08), w przypadku wydatków, których wysokość jest limitowana, ustawodawca nie wymaga dokumentu ponoszonych wydatków, co nie oznacza, że podatnik może skorzystać z ulgi bez konieczności ponoszenia wydatków na wskazane cele oraz bez obowiązku udowodnienia faktu ich poniesienia.

Brak konieczności gromadzenia dokumentów nie oznacza, że podatnik z urzędu wpisuje limit w rocznym PIT. Urząd skarbowy może poprosić o udowodnienie faktu, że osoba niepełnosprawna dojeżdżała samochodem na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne i poniosła na ten cel określone wydatki. Wtedy podatnik powinien przedstawić każdy dokument, który te fakty potwierdzi. Może to być np. kserokopia karty zabiegowej bądź skierowanie na taką rehabilitację od lekarza. Jeśli np. podatnik na dojazdy na zabiegi rehabilitacyjne wydał 1500 zł, to dochód powinien pomniejszyć o tę kwotę, a nie o pełny limit, czyli 2280 zł.

@RY1@i02/2010/036/i02.2010.036.183.0010.001.jpg@RY2@

Odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej

Ustawodawca wyraźnie określił, które wydatki uznaje za wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, uprawniające osobę niepełnosprawną do odliczeń od dochodu

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).