Kłopotliwe opodatkowanie dochodów w spółce komandytowo-akcyjnej

Dochód należny akcjonariuszowi spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) powstaje dopiero z chwilą podjęcia przez wspólników uchwały o wypłacie dywidendy.

Przypomnijmy, że dochody z tytułu uczestnictwa w spółkach osobowych prawa handlowego (jaką jest SKA), które nie mają osobowości prawnej i nie są podatnikami podatku dochodowego, podlegają rozliczeniu na poziomie jej wspólników. Zastosowanie ma przy tym ogólna reguła wyrażona w art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z nią przychód oraz koszty jego uzyskania z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej określa się u każdego podatnika (wspólnika) proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku takiej spółki.

Jednocześnie na gruncie PIT uczestnictwo w spółkach osobowych traktuje się jako prowadzenie działalności gospodarczej z wszelkimi tego konsekwencjami, w tym m.in. możliwością wyboru 19-proc. liniowego podatku, ale przede wszystkim obowiązkiem uiszczania zaliczek na podatek w trakcie roku podatkowego - bez względu na to, czy wspólnik faktycznie otrzymywał jakiekolwiek wypłaty ze spółki. Stosowanie tej zasady do akcjonariusza SKA od dłuższego czasu powodowało jednak spory między podatnikami a organami podatkowymi. Wskazując na specyficzny charakter prawny SKA i statusu prawnego jej akcjonariuszy (do których w tym zakresie stosuje się przepisy k.s.h. dotyczące akcjonariusza spółki akcyjnej), podatnicy argumentowali, że dochód (dywidenda) akcjonariusza z tytułu uczestnictwa w takiej spółce powinien być opodatkowany na zasadzie kasowej, tj. dopiero w momencie jego otrzymania. Do tego problemu odniósł się również w wydanych niedawno wyrokach WSA w Warszawie (wyroki z 27 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 3079/10 oraz III SA/Wa 3046/10 - orzeczenia nieprawomocne).

Odnosząc się do obowiązku wspólników spółek osobowych uiszczania w trakcie roku zaliczek na podatek dochodowy, sąd zauważył, że sytuacja podatkowa akcjonariuszy w spółce komandytowo-akcyjnej jest szczególna, gdyż dla nich przychód należny powstaje dopiero z chwilą podjęcia uchwały o podziale zysku. Oznacza to, że do czasu podjęcia takiej uchwały nie mają oni obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Mimo że orzeczenia WSA nie do końca podzielają tezę o kasowej zasadzie opodatkowania dochodów akcjonariusza SKA (sąd wskazuje bowiem, że dniem powstania przychodu jest nie tyle dzień otrzymania dywidendy, co dzień podjęcia uchwały o jej wypłacie), to jednak zdecydowanie negują klasyczną memoriałową zasadę opodatkowania akcjonariuszy i obowiązek wpłacania przez nich zaliczek na podatek w trakcie roku podatkowego.

Orzeczenia WSA zostały wydane na gruncie przepisów ustawy o PIT - warto jednak zauważyć, że ze względu na analogiczne przepisy zawarte w PIT ich tezy są aktualne również w przypadku SKA, w których akcjonariuszami są spółki kapitałowe. Na marginesie warto dodać, że stanowisko zaprezentowane przez WSA podziela już część organów podatkowych.

@RY1@i02/2011/234/i02.2011.234.07100020c.802.jpg@RY2@

Łukasz Kosonowski doradca podatkowy, MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego

Łukasz Kosonowski

doradca podatkowy, MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego