Aport udziałów - narzędzie planowania

Aporty udziałów do innych spółek kapitałowych są wykorzystywane do działań restrukturyzacyjnych, które mogą skutkować również obniżeniem potencjalnego zobowiązania podatkowego przy późniejszej sprzedaży udziałów.

Ostatni wyrok NSA (sygn. akt II FSK 2186/09) potwierdził, że przy aporcie udziałów przychodem podatnika (osoby fizycznej) jest wartość nominalna udziałów. W opinii sądu organy podatkowe nie mogą szacować przychodu do wartości rynkowej wnoszonych udziałów.

Ten wyrok usankcjonował w dużej mierze utrwaloną linię interpretacji podatkowych (np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 14 listopada 2007 r., nr ITPB3/423-14/07/AT, Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 sierpnia 2008 r., nr ILPB3/423-315/08-3/HS czy Izby Skarbowej w Katowicach, nr IBPBI/2/423-216/09/AP) i orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 917/07 czy WSA w Rzeszowie z 14 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 419/10). Należy jednak pamiętać o stanowiskach przeciwnych (np. wyrok WSA z Poznania z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/PO/779/10).

Jeżeli osoba fizyczna ma udziały o wartości rynkowej kilku milionów zł, których koszt nabycia jest minimalny, to przy sprzedaży tych udziałów musiałaby zapłacić 19-proc. podatek dochodowy od kilku milionów zł. Jeżeli jednak wniesie udziały do spółki kapitałowej i przeważająca część wartości tych udziałów zostanie przeniesiona na jej kapitał zapasowy, to przy aporcie wykaże przychód w wysokości wartości nominalnej udziałów wydanych w zamian za aport, a nie ich wartości emisyjnej, czyli nie zapłaci podatku od tzw. agio.

Jednak planując sprzedaż udziałów, należy wziąć pod uwagę podatek, jaki zapłaci spółka, która otrzymała udziały w ramach aportu, oraz wykorzystanie środków ze sprzedaży tych udziałów. Jeżeli aport zostanie wniesiony do polskiej spółki, to przy sprzedaży udziałów, według przeważającej opinii organów podatkowych, kosztem będzie jedynie wartość nominalna udziałów własnych wydanych osobie fizycznej w zamian za aport. Oznacza to, że spółka nie uwzględni wartości kapitału zapasowego (agio) jako swojego kosztu podatkowego. Podatnik wnoszący aport w postaci udziałów powinien więc rozważyć wybranie spółki z siedzibą w państwie, które zwalnia z podatku dochodowego dochody ze sprzedaży udziałów. Takie zwolnienia są możliwe w większości państw Unii, przy spełnieniu warunków przewidzianych przez system podatkowy danego kraju.

Drugą przesłanką jest cel wykorzystania środków ze sprzedaży udziałów. Jeżeli mają być wypłacone wnoszącemu aport w postaci dywidendy, to należy przeanalizować, czy w spółce sprzedającej udziały będzie w ogóle podstawa do wypłaty dywidendy. Zysk, z którego może być ona wypłacona, będzie zapewne określony jako przychód ze sprzedaży udziałów pomniejszony o ich wartość z dnia wniesienia aportu. Należałoby więc rozważyć np. częściowe umorzenie udziałów lub nawet likwidację spółki. Wypłata dywidendy, wynagrodzenia z umorzenia udziałów czy też przekazanie majątku w ramach likwidacji spółki, będzie opodatkowane efektywnym 19-proc. podatkiem dochodowym. Z podatkowego punktu widzenia osiągnie się więc rezultat podobny jak przy bezpośredniej sprzedaży udziałów. Niekiedy możliwe jest obniżenie 19-proc. podatku, np. przy wypłatach ze spółki z siedzibą w Luksemburgu, na Cyprze czy Malcie. Jednak przy podejmowaniu decyzji o długofalowych inwestycjach warto mieć na uwadze planowane zmiany traktatów podatkowych czy rozbieżności w orzecznictwie polskich sądów (brak podatku w Polsce przy likwidacji, umorzeniu udziałów w spółce luksemburskiej).

@RY1@i02/2011/093/i02.2011.093.086.002b.001.jpg@RY2@

Magdalena Zamoyska, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

em