Małżonek bez preferencji

Organ podatkowy uzasadnił, że wyrok sądu rejonowego dotyczył jedynie rozdzielności majątkowej małżonków, a nie separacji lub rozwodu, dlatego zakwestionował rozliczenie podatniczki jako osoby samotnie wychowującej dziecko.

Zdaniem sądu organ podatkowy miał rację. Bezsporne w sprawie było ustalenie, że przez cały 2006 r. podatniczka, wychowując małoletnie dziecko, pozostawała w związku małżeńskim, a więc nie była panną, wdową, rozwódką ani osobą, w stosunku do której orzeczono separację. Sąd ustalił też, że w spornym okresie małżonek podatniczki nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywał kary pozbawienia wolności. W wyroku z 2006 r. sąd rejonowy ustalił natomiast od 11 sierpnia 2005 r. rozdzielność majątkową.

Sąd, odnosząc się do konsekwencji podatkowych rozliczenia podatniczki za 2006 r., stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. WSA wyjaśnił, że za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jak orzekł sąd, jeśli jednak osoba w rozumieniu przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich i nie odbywa kary pozbawienia wolności, to osoby takiej nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT. Nie mają znaczenia stosunki faktyczne lub prawne między małżonkami, ustrój majątkowy, świadczenia alimentacyjne czy realna separacja. Sąd podkreślił, że w sytuacji gdy faktyczna separacja małżonków nie wynika z pozbawienia wolności jednego z nich, to nie stanowi przesłanki do uznania osoby za osobę samotnie wychowującą dzieci.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

@RY1@i02/2011/083/i02.2011.083.183.015a.001.jpg@RY2@

Zbigniew Błaszczyk | doradca podatkowy, Tax-US Podatki Doradztwo

Orzeczenie sądu nie budzi najmniejszych wątpliwości. Wątpliwości budzi natomiast przepis art. 6 ust. 5 ustawy o PIT, który odnosi się do stanu prawnego, a nie stanu faktycznego sytuacji podatnika. Celem przepisu wydaje się dążenie do poprawy sytuacji materialnej osób, na których ciąży obowiązek wychowawczy, a praktyczny rezultat jego stosowania daje korzyści, w znacznej części, osobom żyjącym w wolnych związkach, w których faktyczne sprawowanie władzy rodzicielskiej i utrzymanie dziecka czynione jest przez dwie osoby. Mało tego, zmieniony w 2005 roku przepis umożliwia skorzystanie z rozliczenia z dzieckiem obojgu rodzicom, bowiem usunięto przepis o konieczności wychowywania dziecka przez cały rok, a nie odniesiono go do osoby, której sąd przyznał prawo sprawowania opieki nad dzieckiem. Takie psucie prawa następuje dalej, obecnie w zakresie odliczenia na dzieci (art. 27f ustawy o PIT), gdyż w przypadku braku zgody wśród rodziców każde z nich może dokumentować, że jemu należne jest prawo do odliczenia.