Jakie zmiany obowiązują w zwolnieniach w PIT

Od 1 stycznia 2011 r. art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o PIT regulujący tę kwestię uległ zmianie i zawęził zakres zwolnienia do dodatków za rozłąkę przyznawanych na podstawie odrębnych ustaw, przepisów wykonawczych do tych ustaw oraz układów zbiorowych pracy. W porównaniu z dotychczasowym brzmieniem tego przepisu z zakresu zwolnienia zostały wykluczone dodatki za rozłąkę przyznawane pracownikom na podstawie umów o pracę lub regulaminów wynagradzania. W praktyce zwolnienie dodatków za rozłąkę w nowym brzmieniu będzie więc dotyczyło funkcjonariuszy, żołnierzy, sędziów i urzędników państwowych, wykluczając z niego dodatki za rozłąkę przyznawane pracownikom przedsiębiorstw prywatnych. Tym ostatnim, jeśli zostaną oddelegowani na dłuższy czas do pracy w innym miejscu, a pracodawca postanowi zrekompensować rozłąkę dodatkowym wynagrodzeniem, zwolnienie nie będzie przysługiwało. Pracownicy przedsiębiorstw będą mogli jedynie skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania zwrotu kosztów przeniesienia służbowego i zasiłków na zagospodarowanie i osiedlenie się w związku z tym przeniesieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 14 ustawy o PIT.

Z treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT usunięto pojęcie "kwatery prywatne wynajmowane na cele zbiorowego zakwaterowania", co spowodowało, że poszerzono zakres zastosowania tego przepisu do świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników bez względu na miejsce, w którym to zakwaterowanie się odbywa. Zmiana przepisu była podyktowana problemami z interpretacją jego dotychczasowego brzmienia. Ustawa o PIT nie zawierała bowiem legalnej definicji sformułowania "kwatery prywatne wynajmowane na cele zbiorowego zakwaterowania". W przepisie utrzymano ograniczenie kwotowe (zwolnieniem objęte są świadczenia do 500 zł miesięcznie) oraz podmiotowe (przepis ma zastosowanie do pracowników, których miejsce zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie korzysta z tzw. podwyższonych kosztów uzyskania przychodu).

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT obowiązujący dotychczas zawierał sformułowanie wskazujące na to, że zakresem zwolnienia objęte są tylko świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń. Przy takim sformułowaniu pojawiały się problemy, czy na przykład zwolnieniem objęte są też bony często przekazywane (obecnym i byłym) pracownikom z okazji różnego rodzaju świąt. Możliwe były dwie interpretacje. Korzystna interpretacja dla byłych pracowników zakładała, że bony (które w przypadku pracowników aktywnych zawodowo są wyłączone z pojęcia świadczeń rzeczowych, a w konsekwencji i ze zwolnienia) będą traktowane jako ekwialent świadczeń rzeczowych, a więc będą objęte zwolnieniem. Negatywna interpretacja dla byłych pracowników zakładała, że bony w ich przypadku będą traktowane analogicznie jak w przypadku pracowników aktywnych zawodowo, tzn. jako wyłączone z pojęcia świadczeń rzeczowych, a w konsekwencji jako wyłączone z zakresu zwolnienia.

Brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT obowiązujące od 1 stycznia 2011 r. sugeruje, że wszelkie świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów od byłych zakładów pracy objęte będą zwolnieniem (z zachowaniem limitu kwotowego). Usunięto więc sformułowanie rodzące wątpliwości. Obecnie bony lub pieniądze przekazane byłym pracownikom bez ryzyka będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT.

Tak. W przypadku stypendiów uczniowskich nastąpiły zmiany. Zastąpiono limit miesięczny limitem rocznym. Ta zmiana nie miałaby większego znaczenia, gdyby nie to, że limit roczny odpowiada tylko 10-krotności poprzedniego limitu miesięcznego. Może to mieć znaczenie dla osób otrzymujących tego rodzaju stypendia regularnie. Z drugiej strony zniesiono ograniczenie miesięczne dla stypendium, co oznacza, że osoby, które otrzymują stypendia jednorazowe, ale o wyższej kwocie niż dotychczasowy limit miesięczny, nie będą musiały ich opodatkowywać, jeśli nie przekroczą limitu rocznego.

Ponadto usunięto art. 21 ust. 10 ustawy o PIT, do którego poprzednio odwoływał się przepis dotyczący zwolnienia stypendiów.

Wspomniany ust. 10 art. 21 ust. 1 ustawy o PIT zobowiązywał podatnika do złożenia płatnikowi oświadczenia (na ustalonym formularzu), że nie uzyskuje równocześnie innych dochodów podlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem renty rodzinnej oraz dochodów opodatkowanych ryczałtowo lub z tytułu zbycia nieruchomości (określonych w art. 29 - 30b i art. 30e). Podatnik był również zobowiązany do zawiadomienia płatnika o zmianie stanu faktycznego wynikającego z uprzednio złożonego oświadczenia przed wypłatą stypendium za miesiąc, w którym zaszła zmiana.

Usunięcie ust. 10 art. 21 ust. 1 ustawy o PIT oznacza, że beneficjenci stypendiów mogą uzyskiwać również inne dochody niż tylko stypendia i zmianę w tym kierunku należy ocenić jako pozytywną.

Zwolnienie wprowadzone na podstawie wspomnianego przepisu dotyczy podatników, którzy wnoszą do spółki osobowej aport, także w sytuacji, gdy przedmiot aportu pochodzi z likwidacji innej spółki osobowej (i podziału jej majątku w wyniku likwidacji) lub przedmiot aportu stanowi składnik majątku odzyskany przez wspólnika w wyniku wystąpienia z innej spółki osobowej.

Wprowadzone zwolnienie było oczekiwane od dłuższego czasu. Usuwa bowiem wątpliwości, które od lat powstawały przy okazji opodatkowania aportów wnoszonych przez osoby fizyczne do spółek osobowych. Dotychczas istniał spór, czy wniesienie aportu do spółki osobowej stanowi odpłatne zbycie przedmiotu aportu na rzecz spółki, a tym samym czy generuje po stronie wnoszącego aport przychód podatkowy. Spór interpretacyjny był również widoczny w rozbieżnych interpretacjach organów podatkowych i orzeczeniach sądów administracyjnych. Wprowadzenie przedmiotowego zwolnienia ucina wszelkie wątpliwości w tej kwestii i zrównuje w prawach osoby fizyczne i prawne wnoszące aport do spółek osobowych. Dotychczas tylko podatnicy podatku CIT korzystali ze zwolnienia w tym zakresie.

Omawiany przepis jest jednym z kilku przepisów zmieniających zasady opodatkowania w odniesieniu do spółek osobowych i ich wspólników.

@RY1@i02/2011/015/i02.2011.015.086.012a.101.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Maria Pietrzyk-Wdowiak doradca podatkowy w FPA Group

Oprac. SF