Korzystający z zagranicznych platform forex nie otrzymają PIT-8C

Wraz z rozwojem internetu inwestycje na rynku walutowym forex stają się coraz popularniejszą alternatywą dla indywidualnych inwestorów. W przeciwieństwie do tradycyjnych form alokowania kapitału, takich jak np. zakup akcji, rynek forex daje możliwość osiągnięcia zysku przy wzrostach bądź spadkach cen danej waluty. Inwestorzy powinni pamiętać, iż niezależnie od tego, czy operacje finansowe dokonywane są za pośrednictwem polskich, czy zagranicznych platform inwestycyjnych, ciążą na nich określone obowiązki podatkowe.

Operacje na rynku

Przepisy podatkowe, w tym ustawa o PIT, nie wymieniają jako odrębnego źródła przychodów inwestycji na rynku forex. Niemniej operacje na tym rynku uznawane są za transakcje spełniające definicję pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa w art. 5a pkt 13 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem za pochodne instrumenty finansowe uznaje się instrumenty finansowe wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a więc m.in. instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi o charakterze opcji, kontraktów terminowych, swapów, umów na stopę procentową oraz inne instrumenty finansowe, których instrumentem bazowym jest waluta lub inny instrument bazowy.

Przychody z tytułu transakcji na rynku forex, jako uzyskiwane z tytułu obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi, na gruncie ustawy o PIT kwalifikowane są do przychodów z kapitałów pieniężnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Przychód ten, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o PIT, powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Dla powstania przychodu nie jest zatem wymagane przekazanie środków na rachunek bankowy inwestora w Polsce. Precyzyjne określenie momentu powstania przychodu jest szczególnie istotne w przypadku konieczności przeliczenia przychodu osiągniętego w walucie obcej na złote. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Analogicznie w przypadku kosztów ponoszonych w walutach obcych zastosowanie znajdzie średni kurs walut obcych ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

19 proc.

Sposób opodatkowania dochodów ze źródła przychodów, jakim są kapitały pieniężne, reguluje art. 30b ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z nim podatek dochodowy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających wynosi 19 proc. uzyskanego dochodu. Na podstawie art. 30b ust. 2 i 3 ustawy o PIT dochód taki ustala się jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów osiągniętą w roku podatkowym. Dochodów z kapitałów pieniężnych nie łączy się z dochodami z innych źródeł (np. zatrudnienie, najem czy działalność gospodarcza).

Ustalając dochód do opodatkowania, podatnicy mogą pomniejszyć przychody uzyskane z inwestycji na rynku forex o koszty ich uzyskania. W praktyce rozstrzygnięcie, które wydatki inwestor może zakwalifikować do kosztów, nie jest proste. Zgodnie z definicją zawartą w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT za koszty uzyskania przychodów uznaje się wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyłączeniem wydatków wprost wskazanych w ustawie o PIT jako niestanowiących kosztów. W tym zakresie należy wskazać na art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o PIT, w świetle którego do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków związanych z nabyciem instrumentów pochodnych - do czasu realizacji praw z nich wynikających albo rezygnacji z realizacji tych praw lub ich odpłatnego zbycia. Wydatki te będą zatem podlegały potrąceniu w momencie zbycia pochodnych instrumentów finansowych, realizacji praw z nich wynikających bądź rezygnacji z realizacji z praw wynikających z tych instrumentów. Przepisy podatkowe nie odnoszą się bezpośrednio do innych kategorii wydatków, które z punktu widzenia inwestora mogą być niezbędne dla uzyskiwania przychodów w związku z inwestycjami na rynku forex (np. koszty uczestnictwa w specjalistycznych szkoleniach, koszty łącza internetowego), a na gruncie podatkowym mogą nie być kosztem do odliczenia. Wątpliwości inwestorów nie rozwiewa też niejednolita praktyka organów podatkowych w tym zakresie.

Do 30 kwietnia

Rozliczenie należnego podatku następuje po zakończeniu roku na formularzu PIT-38 składanym do 30 kwietnia. W tym też terminie podatnik musi zapłacić należny podatek. Co istotne, obowiązek sporządzenia oraz złożenia PIT-38 powstanie zarówno gdy inwestor uzyskał dochód, jak też gdy roczny przychód był niższy niż koszty uzyskania przychodów, a więc inwestor poniósł stratę. Warto podkreślić, iż wykazanie powstałej straty pozwoli podatnikom na obniżenie dochodu uzyskanego ze źródła jakim są kapitały pieniężne, w tym z inwestycji na rynku forex oraz z inwestycji w papiery wartościowe, w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach kalendarzowych, przy czym obniżenie w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. straty.

W przypadku prowadzenia transakcji za pośrednictwem polskiego brokera, sporządzając zeznanie PIT-38 inwestor powinien uwzględnić dane zawarte w informacji podatkowej przygotowanej przez brokera (informacja PIT-8C). W informacji tej, przekazywanej podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, broker wykazuje przychody i koszty ich uzyskania za dany rok podatkowy.

Samodzielne ustalanie

Inwestor, będący w rozumieniu przepisów podatkowych osobą mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski, będzie zobowiązany również do rozliczenia dochodów (strat) z tytułu transakcji na zagranicznych platformach forex. Korzystając z usług zagranicznych brokerów, podatnik nie otrzyma informacji PIT-8C. Powyższe nie zwalnia jednak z konieczności samodzielnego ustalenia wysokości przychodu i kosztów oraz wykazania uzyskanych dochodów (poniesionych strat) w zeznaniu PIT-38, jak też dołączenia do zeznania formularza PIT/ZG przeznaczonego dla osób uzyskujących dochody z zagranicy. Wobec braku informacji PIT-8C za dowód dokumentujący transakcje zawierane na rynku forex może być uznane np. zestawienie tych transakcji uzyskane z serwisu brokera, pod warunkiem że takie zestawienie zawiera dane identyfikujące podatnika oraz dane pozwalające na określenie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania. W celu uniknięcia ewentualnych problemów związanych z właściwym rozliczeniem dochodów z inwestycji na rynku forex z pewnością warto zadbać o właściwe udokumentowanie wszelkich informacji pozwalających na właściwe rozliczenie tych dochodów w ustawowym terminie na złożenie zeznania PIT-38.

Ważne

Dochodów z kapitałów pieniężnych nie łączy się z dochodami z innych źródeł, jak np. praca czy działalność gospodarcza

@RY1@i02/2012/219/i02.2012.219.07100050h.803.jpg@RY2@

Anna Misiak szef zespołu ds. podatków osobistych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Anna Misiak

szef zespołu ds. podatków osobistych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

@RY1@i02/2012/219/i02.2012.219.07100050h.804.jpg@RY2@

Rafał Sidorowicz konsultant w zespole ds. podatków osobistych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Parterzy

Rafał Sidorowicz

konsultant w zespole ds. podatków osobistych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Parterzy

Podstawa prawna

Ustawa z 19 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.). Ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 211, poz. 1384 z późn. zm.)