Wszyscy akcjonariusze SKA traktowani jednakowo

Dlaczego Naczelny Sąd Administracyjny wydał kolejną uchwałę (z 20 maja 2013 r., sygn. akt II FPS 6/12) dotyczącą zasad opodatkowania akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej (SKA)?

Poprzednia uchwała NSA z 16 stycznia 2012 r. (sygn. akt II FPS 1/11) dotyczyła opodatkowania dochodu spółek kapitałowych będących akcjonariuszami SKA. Chodzi o to, że SKA jest spółką osobową, posiadającą jednak pewne cechy spółki kapitałowej. Sąd musiał rozstrzygnąć, czy dochód osiąg- nięty za jej pośrednictwem powinien być łączony z dochodem akcjonariusza i opodatkowany na bieżąco - jak w przypadku dochodu osiąg- niętego za pośrednictwem innych spółek osobowych - czy też dopiero w dniu otrzymania dywidendy - jak w przypadku spółek kapitałowych. W uchwale NSA opowiedział się za tą drugą opcją - korzystniejszą dla podatników, ale dotyczyła ona tylko akcjonariuszy SKA będących osobami prawnymi. Niektóre organy podatkowe próbowały utrzymywać, że jej tezy nie dotyczą opodatkowania osób fizycznych. Dlatego teraz została podjęta uchwała, która odnosi się do podatników PIT.

Jakie ma ona znaczenie?

Przede wszystkim potwierdza, że akcjonariusz SKA - także osoba fizyczna - podlega opodatkowaniu z tytułu dochodów osiągniętych za jej pośrednictwem dopiero w dniu otrzymania dywidendy. Innymi słowy, nie podlegają opodatkowaniu na bieżąco dochody, które nie muszą zostać akcjonariuszowi wypłacone. To pozwala na osiągnięcie licznych oszczędności. Dochód wypracowany za pośrednictwem SKA jest nie tylko opodatkowany jednokrotnie (inaczej niż w przypadku spółek kapitałowych, które płacą CIT od własnych dochodów, a dodatkowo pobierają podatek od wypłacanej dywidendy), ale też że opodatkowanie jest odroczone.

To z kolei umożliwia użycie SKA w procesach optymalizacji podatkowej. Dzięki wykorzystaniu takiej spółki możliwe jest przykładowo bezpodatkowe zbywanie cennych składników majątku bądź aktualizowanie wartości podatkowej posiadanych środków trwałych (np. nieruchomości) czy wartości niematerialnych i prawnych (np. znaków towarowych) do ich wartości rynkowej.

Należy zauważyć, że NSA przesądził też o kwalifikacji przychodu osiągniętego przez akcjonariusza SKA jako przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Przeczy to stanowisku organów podatkowych, jakoby przychód osiągnięty za pośrednictwem SKA mógł być kwalifikowany inaczej w zależności od rodzaju wykonywanych przez spółkę czynności.

Czy NSA pomógł podatnikom w optymalizacji podatkowej?

NSA nie wydał uchwał w sprawie SKA, aby dać podatnikom prezent. Dokonał jedynie interpretacji istniejącego prawa i okazało się ono dla podatników korzystne.

Wiadomo też, że Ministerstwo Finansów dąży do zmiany przepisów, aby przeciwdziałać optymalizacji podatkowej  z udziałem SKA.

Tak. Takie plany pojawiły się już po wydaniu pierwszej uchwały NSA w 2012 r., choć projektowanych wtedy przepisów nie udało się uchwalić do końca zeszłego roku. Obecnie przedstawiony został nowy projekt ustawy, przewidujący opodatkowanie SKA tak jak spółek kapitałowych. Jego wejście w życie planowane jest od 1 stycznia 2014 r.

Jeśli SKA miałyby się rzeczywiście stać podatnikami CIT od przyszłego roku, to czy obecnie przedsiębiorcy powinni likwidować spółki działające w tej formie?

Należy przyjrzeć się opodatkowaniu istniejących struktur na wypadek wejścia w życie projektowanej ustawy. Podatkowe korzyści wynikające z realizacji projektów optymalizacji podatkowej zakończonych wcześniej nie zostaną jednak utracone. Jeśli zmiana zasad opodatkowania SKA jest dla przedsiębiorcy akceptowalna, to struktura może zostać pozostawiona w istniejącej formie albo zmodyfikowana. Ewentualne modyfikacje powinny być jednak przeprowadzane ostrożnie. Proces likwidacji SKA jest długotrwały, a jego zakończenie już po wejściu w życie nowelizacji może spowodować powstanie u wspólników spółki istotnych obciążeń podatkowych np. w zakresie niepodzielonych zysków. Wyeliminowanie SKA ze struktury kapitałowej w efektywny podatkowo sposób może więc wymagać innych działań restrukturyzacyjnych.

@RY1@i02/2013/103/i02.2013.103.183000400.802.jpg@RY2@

Fot. MATERIAŁY PRASOWE

Mariusz Kołacki, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Rozmawiał Przemysław Molik