Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Tak było do końca 2018 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 1. Podmiot i przedmiot opodatkowania

Art. 1. [Zakres przedmiotowy]

Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych.

Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową.

ważna zmiana Zmiana rozszerza zakres przedmiotowy ustawy o PIT o daninę solidarnościową. Będzie ona jednym ze źródeł finansowania Solidarnościowego Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych. Osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4 proc. podstawy jej obliczenia.

Art. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 21 pkt 1 ustawy z 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. poz. 2192).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 3. [Obowiązek podatkowy]

(…) 2b. Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z: (…)

(…) 2b. Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z: (…)

8) niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da.

(…)

ważna zmiana Dodany punkt 8 rozszerza katalog dochodów uznawanych za osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o dochody z niezrealizowanych zysków. Celem zmiany jest dostosowanie tego katalogu dochodów do nowo wprowadzonych regulacji dotyczących podatku od niezrealizowanych zysków (exit tax).

Art. 3 ust. 2b pkt 8 dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 5a. [Definicje]

Ilekroć w ustawie jest mowa o: (…)

Ilekroć w ustawie jest mowa o: (…)

18a) ustawie o wspieraniu termomodernizacji i remontów – oznacza to ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2018 r. poz. 966);

Definicja odnosi się do znowelizowanej w maju 2018 r. ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów, która określa zasady finansowania ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów części kosztów przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontowych.

Art. 5a pkt 18a dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

18b) budynku mieszkalnym jednorodzinnym – oznacza to budynek mieszkalny jednorodzinny w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, 1276, 1496, 1669 i 2245);

Przepis definiuje pojęcie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na potrzeby przepisów o uldze termomodernizacyjnej, które wprowadzono w ramach intensyfikacji działań państwa nakierowanych na poprawę w Polsce jakości powietrza oraz efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych poprzez ich termomodernizację.

Art. 5a pkt 18b dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

18c) przedsięwzięciu termomodernizacyjnym – oznacza to przedsięwzięcie termomodernizacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów; (…)

Przepis definiuje pojęcie przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, zawartego w ustawie o wspieraniu termomodernizacji i remontów.

Art. 5a pkt 18c dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

20) małym podatniku – oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku również przychodu ze sprzedaży u zmarłego przedsiębiorcy; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł; (…)

20) małym podatniku – oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku również przychodu ze sprzedaży u zmarłego przedsiębiorcy; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł; (…)

Zmiana wchodzi w życie od 1 stycznia 2020 r. W definicji małego podatnika zostaje powiększony limit sprzedaży, do którego podatnik dalej traktowany jest jako mały podatnik w rozumieniu ustawy. Kwota ta wzrośnie z odpowiednika 1,2 mln euro do 2 mln euro. Mały podatnik może przykładowo dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego do kwoty 50 tys. euro czy też wpłacać kwartalnie zaliczki na podatek dochodowy.

Art. 5a pkt 20 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 1 ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2020 r.

33a) walucie wirtualnej – oznacza to walutę wirtualną w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;

Zdefiniowanie waluty wirtualnej związane jest z wprowadzeniem uregulowania dotyczącego opodatkowania przychodów uzyskiwanych z tytułu obrotu walutami wirtualnymi. Definicja na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych sięga do pojęcia wprowadzonego w ustawie z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz.U. poz. 723 ze zm.).

Art. 5a pkt 33a dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

33b) ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych – oznacza to ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1036, z późn. zm.);

Zmiana o charakterze technicznym.

Art. 5a pkt 33b dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

33c) ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – oznacza to ustawę z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. poz. 723, 1075 i 1499);

Definicja wprowadzona w związku z regulacją opodatkowania walut wirtualnych. Definicje przyjęte w tej ustawie mają zastosowanie na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 5a pkt 33c dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

33d) rzeczywistym właścicielu – oznacza to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki:

a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,

b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,

c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju miejsca zamieszkania – w przypadku należności uzyskiwanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, przepis art. 30f ust. 20 stosuje się odpowiednio; (…)

Definicję rzeczywistego właściciela płatności (ang. beneficial owner) wprowadzono w związku ze zmianą mechanizmu rozliczania podatku u źródła. Definicja nakazuje uwzględnienie szerszego kontekstu towarzyszącego wypłatom kwot na rzecz podmiotów zagranicznych przy dokonywaniu oceny ich statusu jako odbiorców należności.

Analizowana zmiana polega na wyraźnym wskazaniu trzech warunków, które muszą zostać kumulatywnie spełnione w celu uznania, że dany podmiot jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych należności. Kryteria zastosowane przez ustawodawcę nie ograniczają się jedynie do aspektów prawnego i faktycznego władztwa nad otrzymaną należnością, ale także odwołują się do kryteriów ekonomicznych i analizy tzw. substancji biznesowej (ang. substance) odbiorcy.

Art. 5a pkt 33d dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

46) ustawie o pracowniczych planach kapitałowych – oznacza to ustawę z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. poz. 2215).

W związku z wejściem w życie ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (dalej: PPK), do ustawy o PIT wprowadzono szereg przepisów związanych z PPK, w tym ustawową definicję zawierającą odwołanie do ustawy o PPK. Szersze omówienie PPK w aspekcie podatku dochodowego od osób fizycznych nastąpi przy komentarzu do zmian w art. 21.

Art. 5a pkt 46 dodany przez art. 114 pkt 1 ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Art. 6. [Opodatkowanie małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci]

(…) 2. Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26e; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

(…) 2. Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26, art. 26e i art. 26h; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Zmiana o charakterze technicznym związana z wprowadzeniem nowej ulgi zmniejszającej podstawę obliczenia podatku, tj. ulgi termomodernizacyjnej, o której mówi art. 26h ustawy o PIT.

Art. 6 ust. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 3a. Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do:

1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,

2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej

– jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepisy ust. 8–10 stosuje się odpowiednio.

(…) 3a. Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do:

1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,

2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej

– jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepisy ust. 8 i 9 stosuje się odpowiednio.

Zmiana o charakterze technicznym spowodowana uchyleniem art. 6 ust. 10 ustawy o PIT (o czym mowa poniżej).

Art. 6 ust. 3a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r.

(…) 4b. Do podatników, o których mowa w ust. 4a, przepisy ust. 8-10 stosuje się odpowiednio. (…)

(…) 4b. Do podatników, o których mowa w ust. 4a, przepisy ust. 8 i 9 stosuje się odpowiednio. (…)

Zmiana o charakterze technicznym, spowodowana uchyleniem art. 6 ust. 10 ustawy o PIT.

Art. 6 ust. 4b w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r.

10. Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1.

10. (uchylony)

ważna zmiana Ustawodawca uchylając art. 6 ust. 10 ustawy o PIT, umożliwił wybór wspólnego opodatkowania małżonków również w przypadku złożenia zeznania podatkowego po upływie ustawowego terminu na jego złożenie.

Art. 6 ust. 10 uchylony przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r.

Art. 6a. [Łączne opodatkowanie ze zmarłym małżonkiem]

(…) 2. Do podatników, którzy złożyli wniosek, o którym mowa w ust. 1: (…)

2) stosuje się przepisy art. 6 ust. 3, 3a i 8–13;

(…) 2. Do podatników, którzy złożyli wniosek, o którym mowa w ust. 1: (…)

2) stosuje się przepisy art. 6 ust. 3, 3a, 8, 9 i 11–13;

Zmiana ma charakter techniczny, związany z uchyleniem art. 6 ust. 10.

Art. 6a ust. 2 pkt 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r.

Art. 8. [Przychody wspólne]

(…) 8. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 3, oraz zawiadomienie, o którym mowa w ust. 6, mogą być podpisane przez jednego z małżonków. Podpisanie oświadczenia lub zawiadomienia przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia oświadczenia lub zawiadomienia w imieniu obojga małżonków. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

ważna zmiana Oświadczenie o rozliczeniu całości dochodu z tytułu umowy najmu przez jednego z małżonków może być od 2019 r. podpisane wyłącznie przez jednego z małżonków.

Art. 8 ust. 8 dodany przez art. 7 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r

Art. 9. [Przedmiot opodatkowania]

(…) 1a. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29–30c, art. 30e, art. 30f oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

(…) 1a. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29–30cb, art. 30da–30f oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Zmiany dotyczące art. 9 ust. 1a i 2 ustawy o PIT mają charakter dostosowawczy i są związane z dodaniem art. 30ca regulującego preferencyjne opodatkowanie dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP BOX, Innovation Box) oraz 30da regulującego opodatkowanie dochodów z niezrealizowanych zysków.

Art. 9 ust. 1a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

2. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24–25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

2. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

jw.

Art. 9 ust. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

3. O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.

3. O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:

1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo

2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Przepis modyfikuje zasady rozliczania straty ze źródła przychodów. Zgodnie z obecnymi przepisami rozliczenie straty nie może nastąpić wcześniej niż po dwóch latach, bez względu na jej wysokość.

Przepis przewiduje możliwość obniżenia dochodu uzyskanego ze źródła, z którego poniósł stratę w ciągu kolejnych pięciu lat podatkowych o kwotę tej straty, jednak w wymiarze nieprzekraczającym połowy jej wysokości w którymkolwiek roku.

Zmiana zakłada wprowadzenie możliwości jednorazowego rozliczenia, w ramach rozliczenia podatku dochodowego, straty podatkowej do wysokości 5 mln zł.

Art. 9 ust. 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 3 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do strat powstałych począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2018 r.

3a. Przepis ust. 3 nie ma zastosowania do strat:

1) z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, oraz

2) ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

3a. Przepis ust. 3 nie ma zastosowania do strat:

1) z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8;

2) z odpłatnego zbycia walut wirtualnych;

3) z niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da;

4) ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Nowelizacja wprowadziła dodatkowe ograniczenia, jeżeli chodzi o pomniejszenie dochodu o stratę. Odnośnie waluty wirtualnej – zamiast możliwości rozliczenia straty – nadwyżka kosztów nad przychodami uzyskanymi w danym roku podatkowym stanowić będzie koszt uzyskania przychodów w następnym roku. Ustawodawca wyłączył także możliwość rozliczenia straty z tytułu niezrealizowanych zysków – art. 30da ust. 7.

Art. 9 ust. 3a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 9a. [Wybór sposobu opodatkowania]

(…) 2. Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania. Jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego, pisemne oświadczenie składa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c podatnicy mogą złożyć na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.

(…) 2. Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

ważna zmiana Nowelizacja art. 9a ust. 2 zmienia termin na złożenie oświadczenia o wyborze podatku liniowego przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Od 2019 r. podatnicy mogą składać oświadczenie o wyborze podatku liniowego do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód w danym roku podatkowym. W praktyce zatem w przypadku osób uzyskujących przychody z działalności gospodarczej w styczniu 2019 r. termin na złożenie oświadczenie przesunięty jest na 20 lutego 2019 r., podczas gdy uprzednio termin złożenia oświadczenia dla takich podatników upływał 20 stycznia każdego roku podatkowego.

Art. 9a ust. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 4 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

2a. Podatnik może zawiadomić w formie pisemnej o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, albo pisemny wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Zmiana o charakterze technicznym, związana z nowelizacją art. 9a ust. 2. Wprowadzony przepis zezwala podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą na rezygnację ze stosowania podatku liniowego lub wybór opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód w danym roku podatkowym.

Art. 9a ust. 2a dodany przez art. 7 pkt 4 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

2b. Dokonany wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 2 zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania albo złoży w terminie i na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym pisemny wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej albo oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Wprowadzony przepis zakłada ciągłość stosowania wybranej metody opodatkowania w następnych latach podatkowych, chyba że podatnik przed upływem 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód w danym roku podatkowym, złoży oświadczenie o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży oświadczenie o wyborze zryczałtowanego podatku lub wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej.

Art. 9a ust. 2b dodany przez art. 7 pkt 4 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

2c. Oświadczenie oraz zawiadomienie, o których mowa w ust. 2-2b, podatnicy mogą złożyć na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.

Zmiana techniczna, wprowadzona w ramach pakietu 3P (prosty, przyjazny, przejrzysty system podatkowy) – umożliwiająca składanie oświadczeń na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. poz. 647 ze zm.).

Art. 9a ust. 2c dodany przez art. 7 pkt 4 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 4. Wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym. Zawiadomienie o rezygnacji ze sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, podatnik może złożyć na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.

4. (uchylony)

Zmiana o charakterze technicznym, związana z wprowadzeniem w ust. 2a–2c odmiennych terminów.

Art. 9a ust. 4 uchylony przez art. 7 pkt 4 lit. c ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 6. Dochody osiągane przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6, są opodatkowane na zasadach określonych w ustawie, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

(…) 6. Dochody osiągane przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6, są opodatkowane na zasadach określonych w ustawie, chyba że podatnicy wybiorą opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

ważna zmiana Nowelizacja art. 9 ust. 6 upraszcza zasadę wyboru opodatkowania przychodów z najmu prywatnego. Zamiast dotychczasowego obowiązku złożenia oświadczenia, o sposobie opodatkowania przychodów z najmu prywatnego (według skali podatkowej lub według ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych), podatnik zdecyduje, dokonując pierwszej wpłaty na podatek dochodowy.

Art. 9a ust. 6 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

7. Podatnicy, którzy dochody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4, ustalają na podstawie prowadzonych ksiąg, mogą wybrać sposób opodatkowania tych dochodów na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 1, pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej w trakcie roku podatkowego – w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 3. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

7. Podatnicy, którzy dochody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4, ustalają na podstawie prowadzonych ksiąg, mogą wybrać sposób opodatkowania tych dochodów na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie, o którym mowa w ust. 2, pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania. W tym samym terminie podatnicy mogą zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Nowelizacja ust. 7 wprowadza również dla podatników uzyskujących dochody z działów specjalnych produkcji rolnej możliwość wyboru sposobu opodatkowania w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód w danym roku podatkowym.

Art. 9a ust. 7 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 4 lit. d ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

8. Wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 7, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania.

8. Wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 7, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 2 zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania.

Wprowadzony przepis zakłada ciągłość stosowania wybranej metody opodatkowania również dla podatników uzyskujących dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że podatnik przed upływem 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód w danym roku podatkowym, złoży oświadczenie o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży oświadczenie o wyborze zryczałtowanego podatku lub wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej.

Art. 9a ust. 8 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 4 lit. d ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Rozdział 2. Źródła przychodów

Art. 10. [Specyfikacja źródeł przychodów]

1. Źródłami przychodów są:

(…) 8a) działalność prowadzona przez zagraniczną spółkę kontrolowaną;

1. Źródłami przychodów są:

(…) 8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;

Nowelizacja wprowadza zmianę terminologii. Sformułowanie „zagranicznej spółki kontrolowanej” zmieniono na „zagraniczną jednostkę kontrolowaną”. Zmiana ta rozszerza katalog podmiotów, które mogą zostać uznane za zagraniczną jednostkę kontrolowaną – ang. Controlled Foreign Company (CFC).

Art. 10 ust. 1 pkt 8a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

Dodany punkt 8b rozszerza katalog źródeł przychodów o niezrealizowane zyski. Celem zmiany jest dostosowanie katalogu źródeł przychodów do nowo wprowadzonych regulacji dotyczących podatku od niezrealizowanych zysków (ang. exit tax).

Art. 10 ust. 1 pkt 8b dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 5. W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

ważna zmiana Nowelizacja wprowadza nową zasadę obliczania pięcioletniego okresu, po upływie którego zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie jest traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu. Teraz pięcioletni termin rozpoczyna bieg z końcem roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył lub wybudował nieruchomość. Dotychczas pięcioletni termin biegł od końca roku kalendarzowego, w którym spadkobierca objął własność nieruchomości.

Art. 10 ust. 5 dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

6. W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Dodany przepis umożliwia zaliczenie przez małżonka po ustaniu wspólności majątkowej, okresu posiadania nieruchomości w czasie trwania wspólności majątkowej, dla potrzeb obliczenia pięcioletniego okresu, po upływie którego zbycie nieruchomości nie będzie skutkować powstaniem przychodu. Pięcioletni okres rozpoczyna bieg z końcem roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została nabyta do majątku wspólnego.

Art. 10 ust. 6 dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

7. Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Wprowadzony ustęp 7 rozstrzyga, że nie stanowi nabycia ani odpłatnego zbycia nieruchomości dział otrzymanego spadku, do wysokości przysługującego udziału spadkowego.

Art. 10 ust. 7 dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 11. [Przychody]

1. Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

1. Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zmiana o charakterze porządkowym związana z dodaniem art. 30ca regulującego preferencyjne opodatkowanie dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP BOX, Innovation Box) i 30da regulującego opodatkowanie dochodów z niezrealizowanych zysków.

Art. 11 ust. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

1a. W odniesieniu do transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 przepis ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem art. 23o.

Zmiana o charakterze porządkowym, która dotyczy przepisów w zakresie cen transferowych.

Art. 11 ust. 1a dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

2. Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

2. Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2–2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

jw.

Art. 11 ust. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 2c. W przypadku transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie przepisów art. 23o i art. 23p.

jw.

Art. 11 ust. 2c dodany przez art. 1 pkt 5 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 14. [Przychody z działalności gospodarczej]

(…) 1ca. Przy ustalaniu wysokości przychodu uwzględnia się:

1) korektę cen transferowych zmniejszającą przychody, mającą na celu spełnienie wymogów, o których mowa w art. 23o, poprzez prawidłowe zastosowanie metod, o których mowa w art. 23p ust. 1–3, spełniającą warunki, o których mowa w art. 23q pkt 1–5;

2) korektę cen transferowych zwiększającą przychody, mającą na celu spełnienie wymogów, o których mowa w art. 23o, poprzez prawidłowe zastosowanie metod, o których mowa w art. 23p ust. 1–3, spełniającą warunki, o których mowa w art. 23q pkt 1 i 2.

Po zmianach prawidłowe ustalenie wysokości przychodu z działalności gospodarczej wymaga uwzględnienia nowych regulacji odnoszących się do cen transferowych. W przypadku korekty cen transferowych zmniejszającej przychód, podatnik dokonujący takiej korekty musi spełnić wszystkie pięć warunków wymienionych w art. 23q, natomiast w przypadku gdy taka korekta zwiększa przychody, wystarczy spełnienie warunków wynikających z pkt 1 oraz pkt 2 art. 23q.

Art. 14 ust. 1ca dodany przez art. 1 pkt 6 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 1j. W przypadku pobrania wpłat na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, podlegających zarejestrowaniu przy zastosowaniu kasy rejestrującej zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, za datę powstania przychodu uznaje się dzień pobrania wpłaty, jeżeli podatnicy w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających ewidencjonowanie obrotów przy zastosowaniu kasy rejestrującej – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęli ewidencjonowanie obrotów przy zastosowaniu kasy rejestrującej, zawiadomią właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tego sposobu ustalania daty powstania przychodu.

(…) 1j. W przypadku pobrania wpłat na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, podlegających zarejestrowaniu przy zastosowaniu kasy rejestrującej zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, za datę powstania przychodu podatnik może uznać dzień pobrania wpłaty. W przypadku wyboru takiego sposobu ustalania daty powstania przychodu podatnik jest obowiązany stosować go przez cały rok podatkowy. Podatnik informuje o tym wyborze w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym stosował ten sposób.

Zmiana dotyczy momentu, w którym podatnik komunikuje organowi podatkowemu o fakcie wyboru dnia pobrania wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w kolejnych okresach sprawozdawczych, jako dnia powstania przychodu. Dotychczas należało to zrobić do 20 stycznia danego roku podatkowego lub do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, gdy podatnik rozpoczął ewidencjonowanie obrotu przy użyciu kasy rejestrującej. Od teraz wystarczy, że podatnik będzie konsekwentnie trzymał się wyboru przez cały rok podatkowy i poinformuje urząd skarbowy o dokonanym wyborze w zeznaniu rocznym.

Art. 14 ust. 1j w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 5 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 1k. Wybór sposobu ustalania daty powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1j, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego następującego po roku podatkowym, w którym korzystał z tego sposobu ustalania daty powstania przychodu, zawiadomi właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji ze stosowania tego sposobu ustalania daty powstania przychodu.

(…) 1k. (uchylony)

Przepis uchylony w związku ze zmianą terminu na poinformowanie organu podatkowego o wyborze sposobu ustalania daty.

Art. 14 ust. 1k uchylony przez art. 7 pkt 5 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

1l. W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki niebędącej osobą prawną obowiązek zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1j i 1k, dotyczy wszystkich wspólników.

1l. W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki niebędącej osobą prawną wszyscy wspólnicy informują o wyborze sposobu ustalania daty powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1j.

jw.

Art. 14 ust. 1l w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 5 lit. c ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 1o. Przepisów ust. 1m i 1n nie stosuje się, jeżeli korekta dotyczy przychodu związanego z zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

(…) 1o. Przepisów ust. 1m i 1n nie stosuje się do:

1) korekty dotyczącej przychodu związanego z zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu;

2) korekty cen transferowych, o której mowa w art. 23q.

Obowiązek zastosowania się do wymogów dokonywania korekt przewidzianych przepisami art. 14 ust. 1m i 1n zostaje wyłączony w stosunku do korekty przychodu związanego z przedawnionym zobowiązaniem podatkowym oraz korekty cen transferowej dokonywanej zgodnie z pięcioma warunkami przewidzianymi w art. 23q.

Art. 14 ust. 1o w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 2. Przychodem z działalności gospodarczej są również:

(…) 8) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a;

(…) 2. Przychodem z działalności gospodarczej są również:

(…) 8) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a;

Zmiana o charakterze technicznym, związana z dodaniem ust. 2g, co objaśniono poniżej.

Art. 14 ust. 2 pkt 8 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

2g. W przypadku transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie przepisów art. 23o i art. 23p.

Dodanie ust. 2g niesie za sobą obowiązek ustalenia i weryfikacji cen transferowych z uwzględnieniem zasady ceny rynkowej w przypadku transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 23m ust. 1 pkt 6.

Art. 14 ust. 2g dodany przez art. 1 pkt 6 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 14b. [Różnice kursowe]

(…) 4. W przypadku wyboru metody, o której mowa w ust. 2, podatnicy mają obowiązek stosować tę metodę przez okres nie krótszy niż trzy lata podatkowe, licząc od początku roku podatkowego, w którym została przyjęta ta metoda, z tym że podatnicy mają obowiązek w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność – w terminie 30 dni od dnia jej rozpoczęcia, zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody.

(…) 4. W przypadku wyboru metody, o której mowa w ust. 2, podatnicy mają obowiązek stosować tę metodę przez okres nie krótszy niż trzy lata podatkowe, licząc od początku roku podatkowego, w którym została przyjęta ta metoda. Podatnicy informują o wyborze tej metody w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym rozpoczęli jej stosowanie.

Nowelizacja upraszcza wybór metody ustalania różnic kursowych w oparciu o przepisy o rachunkowości. Zamiast konieczności złożenia pisemnego zawiadomienia do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego lub w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności informacja o wyborze metody znajdzie się w zeznaniu podatkowym za rok, w którym podatnik rozpoczął stosowanie tej metody. Należy zwrócić uwagę na okres przejściowy stosowania przepisów.

Uwaga! Podatnicy, którzy przed dniem 1 stycznia 2019 r. zawiadomili właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze metody ustalania różnic kursowych na podstawie przepisów o rachunkowości, są obowiązani stosować ją co najmniej do końca trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 14b ust. 4 ustawy o PIT w brzmieniu dotychczasowym. W przypadku rezygnacji ze stosowania tej metody po upływie okresu, o którym mowa w poprzednim zdaniu, stosuje się przepis art. 14b ust. 5 ustawy o PIT w brzmieniu nadanym nowelizacją.

Art. 14b ust. 4 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 6 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 5. W przypadku rezygnacji ze stosowania metody ustalania różnic kursowych, o której mowa w ust. 2, podatnicy są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, w którym zamierzają zrezygnować ze stosowania tej metody. Rezygnacja może nastąpić po upływie okresu, o którym mowa w ust. 4.

(…) 5. O rezygnacji ze stosowania metody, o której mowa w ust. 2, podatnicy informują w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za ostatni rok podatkowy, w którym stosowali tę metodę. Rezygnacja może nastąpić po upływie okresu, o którym mowa w ust. 4.

Podobnie jak przy wyborze metody ustalania różnic kursowych, rezygnacja z korzystania z metody rozliczania różnic kursowych następuje w zeznaniu podatkowym zamiast w informacji, którą podatnik musiał złożyć przed końcem roku podatkowego.

Art. 14b ust. 5 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 6 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Art. 17. [Przychody z kapitałów pieniężnych]

1. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się: (…)

1. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się: (…)

11) przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej.

ważna zmiana Dotychczas brak było regulacji odnoszącej się do zjawiska, jakim są waluty wirtualne. Ustawodawca rozstrzygnął, że przychody uzyskiwane ze sprzedaży walut wirtualnych powinny być uznawane za przychody z kapitałów pieniężnych.

Art. 17 ust. 1 pkt 11 dodany przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 1f. Przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się wymianę waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną.

Ustawodawca, definiując odpłatne zbycie waluty wirtualnej, ograniczył zakres opodatkowania do wymiany waluty wirtualnej na tradycyjne środki płatnicze czy też zapłaty za określoną usługę, towar lub prawo majątkowe. Poza zakresem opodatkowania znalazła się wymiana waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną.

Art. 17 ust. 1f dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

1g. Przepis ust. 1 pkt 11 stosuje się również do przychodów uzyskanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zaliczanej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Przychody uzyskiwane z obrotu walutami wirtualnymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powinny być zaliczane do przychodów z kapitałów pieniężnych.

Art. 17 ust. 1g dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 19. [Przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych]

(…) 5. W przypadku transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 wartość zbytych nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy ustala się na podstawie przepisów art. 23o i art. 23p.

Regulacja ma na celu zapewnienie, że do transakcji kontrolowanych będą miały zastosowanie tylko przepisy wskazane w dodanym rozdziale 4b, a nie ogólne regulacje art. 19 ustawy o PIT. Celem wprowadzenia przepisu jest wyeliminowanie sporów interpretacyjnych w odniesieniu do szczególnego charakteru regulacji w zakresie cen transferowych w odniesieniu do regulacji art. 19 ustawy o PIT.

Art. 19 ust. 5 dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 20. [Przychody z innych źródeł]

(…) 1c. Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli:

1) sprzedaż nie jest wykonywana na rzecz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub na rzecz osób fizycznych na potrzeby prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej;

(…) 1c. Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli:

1) (uchylony)

Przepis rozszerza katalog innych źródeł przychodów o przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli spełnione są warunki z ustawy. Zmiana ma na celu umożliwienie skorzystania ze zwolnienia z podatku od przychodów ze sprzedaży na rzecz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub na rzecz osób fizycznych na potrzeby prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej, w szczególności przy sprzedaży poza miejscami, w których produkty zostały wytworzone, oraz poza miejscami zwyczajowego handlu.

Art. 20 ust. 1c pkt 1 uchylony przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników do sklepów i restauracji (Dz.U. poz. 2242).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

2) przetwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych i ich sprzedaż nie odbywa się przy zatrudnieniu osób na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze, z wyłączeniem uboju zwierząt rzeźnych i obróbki poubojowej tych zwierząt, w tym również rozbioru, podziału i klasyfikacji mięsa, przemiału zbóż, wytłoczenia oleju lub soku oraz sprzedaży podczas wystaw, festynów, targów przez rolnika prowadzącego działalność w ramach rolniczego handlu detalicznego;

2) przetwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych i ich sprzedaż nie odbywa się przy zatrudnieniu osób na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze, z wyłączeniem uboju zwierząt rzeźnych i obróbki poubojowej tych zwierząt, w tym również rozbioru, podziału i klasyfikacji mięsa, przemiału zbóż, wytłoczenia oleju lub soku oraz sprzedaży podczas wystaw, festynów, targów i kiermaszy;

Zmiana nakierowana jest na rezygnację z ograniczania podmiotów, na rzecz których może być dokonywana sprzedaż, z której przychody mogą być zaliczane do przychodów z innych źródeł. Zmiana brzmienia w art. 20 ust. 1 c pkt 2 ma na celu odejście w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do odwołań do rolniczego handlu detalicznego.

Art. 20 ust. 1c pkt 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2242).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

3) sprzedaż odbywa się wyłącznie w miejscach:

a) w których produkty te zostały wytworzone, lub

b) przeznaczonych do prowadzenia handlu;

3) (uchylony)

Zmiana nakierowana jest na rezygnację z ograniczania podmiotów, na rzecz których może być dokonywana sprzedaż.

Art. 20 ust. 1c pkt 3 uchylony przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2242).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

1ea. W ramach rolniczego handlu detalicznego dopuszcza się sprzedaż na rzecz podmiotów, o których mowa w ust. 1c pkt 1, do wysokości ilości żywności określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 44a ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 149 i 60).

1ea. (uchylony)

Zmiana zakłada uchylenie ust. 1ea, który dopuszczał w ramach rolniczego handlu detalicznego sprzedaż na rzecz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub na rzecz osób fizycznych na potrzeby prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej, do wysokości ilości żywności określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 44a ust. 3 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Art. 20 ust. 1ea uchylony przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2242).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Rozdział 3. Zwolnienia przedmiotowe

Art. 21. [Zwolnienia]

1. Wolne od podatku dochodowego są: (…)

1. Wolne od podatku dochodowego są: (…)

25d) świadczenia pieniężne przyznawane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz.U. poz. 2529); (…)

Nowe zwolnienie jest związane z wejściem w życie ustawy z 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Przyjęta w 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę ustawa w art. 9 przewiduje możliwość ubiegania się o świadczenie pieniężne przez osoby fizyczne, które opiekują się grobami weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Świadczenie przyznawane jest na wniosek, a podstawą jego wypłaty jest umowa zawierana z prezesem Instytutu Pamięci Narodowej.

Art. 21 ust. 1 pkt 25d dodany przez art. 12 ustawy z 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz.U. poz. 2529).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

28) przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny;

28) przychody uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomościach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia gruntów, które w związku z tym odpłatnym zbyciem utraciły charakter rolny;

Korzystna zmiana dla zbywających nieruchomości rolne. Dotychczas zwolnienie obejmowało jedynie przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Nowelizacja rozszerza ten przywilej o zbycie udziałów w nieruchomościach rolnych. Dzięki zamianie sformułowania „sprzedaż” na „odpłatne zbycie” ze zwolnienia skorzystają podatnicy, którzy dokonują zamiany nieruchomości, jej części lub udziału w niej, oraz ci, którzy zamiast gotówki wybierają świadczenie niepieniężne.

Art. 21 ust. 1 pkt 28 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a tiret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 29b) odszkodowania za szkody w środku trwałym, z wyłączeniem samochodu osobowego, w części wydatkowanej w roku podatkowym lub w roku bezpośrednio po nim następującym na remont tego środka trwałego albo na zakup lub na wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego zaliczonego zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych (KŚT) wydaną na podstawie odrębnych przepisów, zwaną dalej „Klasyfikacją”, do tego samego rodzaju co środek trwały, z którym związana była ta szkoda, przy czym przepis art. 23 ust. 1 pkt 45 stosuje się odpowiednio;

ważna zmiana Przepis zwalnia z opodatkowania wypłacane podatnikom odszkodowania z tytułu szkód powstałych w należących do podatnika środkach trwałych (oprócz samochodów osobowych). Zmiana ma na celu poprawienie sytuacji podatników, którzy w wyniku poniesienia szkód muszą ponieść nagłe i niespodziewane wydatki związane z naprawą lub wymianą środków trwałych. Możliwość skorzystania ze zwolnienia nie jest jednak bezwarunkowa – podatnik, chcąc uniknąć zapłacenia podatku od otrzymanego odszkodowania, powinien do końca kolejnego roku podatkowego wydać równowartość odszkodowania na remont uszkodzonego środka trwałego albo na zakup lub wytworzenie nowego środka trwałego – w miejsce dotychczas posiadanego, który uległ zniszczeniu lub uszkodzeniu. Konsekwencją skorzystania ze zwolnienia będzie brak możliwości zaliczenia tych wydatków w koszty oraz dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Art. 21 ust. 1 pkt 29b dodany przez art. 7 pkt 7 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do odszkodowań za szkody powstałe po 31 grudnia 2018 r.

(…) 39c) stypendia, o których mowa w art. 70b ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz.U. z 2018 r. poz. 1475 i 1669);

Nowe zwolnienie z opodatkowania wynika z wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018 r.– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668). Od 1 stycznia br. prezes PAN może przyznać stypendium na prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych w pomocniczej jednostce naukowej PAN (może też upoważnić dyrektora tej jednostki do przyznania stypendium) przez naukowca z zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej. Te stypendia są zwolnione z PIT.

Art. 21 ust. 1 pkt 39c dodany przez art. 19 pkt 3 lit. b ustawy z 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1669).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 47f) kwoty dopłat rocznych i wpłat powitalnych do pracowniczych planów kapitałowych przyznawane na zasadach określonych w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych;

ważna zmiana W związku z wejściem w życie ustawy o PPK ustawodawca wprowadził dopłaty roczne oraz wpłatę powitalną, które będą przyznawane uczestnikom ze środków budżetu państwa. Wpłaty te będą stanowić dochód zwolniony od opodatkowania.

Art. 21 ust. 1 pkt 47f dodany przez art. 114 pkt 2 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

47g) kwoty otrzymane tytułem zwrotu na zasadach określonych w art. 85 ust. 4 i art. 86 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;

Ustawodawca w związku z wejściem w życie ustawy o PPK zwolnił od podatku dochodowego kwoty otrzymane przez małżonków tytułem zwrotu środków z rachunku uczestnika PPK w przypadku jego śmierci.

Art. 21 ust. 1 pkt 47fg dodany przez art. 114 pkt 2 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 58c) dochody z tytułu uczestnictwa w pracowniczym planie kapitałowym, w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, w związku z:

a) gromadzeniem środków na rachunku w pracowniczym planie kapitałowym przez uczestnika pracowniczego planu kapitałowego,

b) wypłatą środków zgromadzonych w pracowniczym planie kapitałowym, w przypadkach określonych w art. 97 ust. 1 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, z zastrzeżeniem art. 30a ust. 1 pkt 11a i 11b,

c) wypłatą transferową środków zgromadzonych w pracowniczym planie kapitałowym;

ważna zmiana Jednym z najważniejszych elementów funkcjonowania PPK będą wpłaty pochodzące ze środków pracodawcy, które stanowią zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PPK – gromadzenie środków. Wobec powyższego ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt. 58c zawarł kategorie dochodów związanych z uczestnictwem w PPK i zwolnionych od PIT. Są to:

– gromadzenie środków (wpłaty ze środków pracodawcy, wpłaty powitalne, dopłaty roczne),

– wypłata środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika (w przypadku złożenia przez uczestnika wniosku po osiągnięciu przez niego 60. roku życia indywidualnie albo w formie świadczenia małżeńskiego lub w przypadku jednorazowej wypłaty środków zgromadzonych na rachunku PPK celem pokrycia wkładu własnego lub finalnie w przypadku wypłaty 25 proc. środków zgromadzonych na rachunku PPK w związku z poważnym zachorowaniem uczestnika PPK, jego małżonka lub jego dziecka,

– wypłata transferowa środków PPK.

Art. 21 ust. 1 pkt 58c dodany przez art. 114 pkt 2 lit. b ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

58d) wypłaty z rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej, o których mowa w art. 80 ust. 2 i art. 102 ust. 3 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, z zastrzeżeniem art. 30a ust. 11e i 11f;

Wprowadzony artykuł zwalnia od PIT wypłaty z rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej środków zgromadzonych na PPK, przekazanych na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej byłego małżonka w przypadku rozwodu i pod warunkiem ich wypłaty po osiągnięciu przez byłego małżonka uczestnika PPK 60. roku życia.

Art. 21 ust. 1 pkt 58d dodany przez art. 114 pkt 2 lit. b ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 71a) przychody, o których mowa w art. 20 ust. 1c, do kwoty 20 000 zł rocznie, ze sprzedaży produktów nieprzekraczającej ilości, która może być zbywana w ramach rolniczego handlu detalicznego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

(…) 71a) przychody, o których mowa w art. 20 ust. 1c, do kwoty 40 000 zł rocznie;

Zmiana zakłada podwyższenie do 40 tys. zł. kwoty przychodów ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych zwolnionych z PIT.

Art. 21 ust. 1 pkt 71a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2242).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 129a) świadczenia, w szczególności dotacje oraz kwoty umorzonych pożyczek, otrzymane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, na przygotowanie dokumentacji oraz realizację przedsięwzięcia:

a) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym lub

b) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nowo budowanym, który nie został przekazany lub zgłoszony do użytkowania, pod warunkiem że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane uzyskano zgodę na rozpoczęcie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego

– w ramach programów mających na celu poprawę efektywności energetycznej i zmniejszenie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń do atmosfery;

Przepis wprowadza zwolnienie świadczeń, w szczególności dotacji i kwot umorzonych pożyczek, otrzymywanych w ramach programu „Czyste powietrze”. Zwolnieniem z podatku objęte są świadczenia otrzymane ze środków NFOŚiGW oraz WFOŚiGW na przygotowanie dokumentacji oraz realizację przedsięwzięcia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym.

Zwolnienie będzie miało zastosowanie również do budynków nowo budowanych, które nie zostały przekazane lub zgłoszone do użytkowania, pod warunkiem że uzyskano zgodę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego na rozpoczęcie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Zmiana ma na celu zmniejszenie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń do atmosfery.

Art. 21 ust. 1 pkt 129a dodany przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 130c) dochody osiągnięte przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, z odsetek lub dyskonta od obligacji:

a) o terminie wykupu nie krótszym niż rok,

b) dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzonych do alternatywnego systemu obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium państwa będącego stroną zawartej z Rzecząpospolitą Polską umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, której przepisy określają zasady opodatkowania dochodów z dywidend, odsetek oraz należności licencyjnych

– chyba że na moment osiągnięcia dochodu podatnik jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 lub w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z emitentem tych obligacji oraz posiada, bezpośrednio lub pośrednio, łącznie z innymi podmiotami powiązanymi w rozumieniu tych przepisów więcej niż 10% wartości nominalnej tych obligacji;

Przepis wprowadza zwolnienie podatkowe dla dochodów osób fizycznych będących nierezydentami z tytułu odsetek lub dyskonta od obligacji spełniających wskazane w ustawie kryteria, a dodatkowo po spełnieniu warunku szczególnego w przypadku podmiotów powiązanych.

Art. 21 ust. 1 pkt 130c dodany przez art. 1 pkt 9 lit. a tiret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do obligacji wyemitowanych w emisji danej serii po 31 grudnia 2018 r.

131) dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych;

131) dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych;

Przepis zakłada złagodzenie warunków korzystania z ulgi mieszkaniowej poprzez m.in. wydłużenie z dwóch do trzech lat okresu, w jakim można skorzystać z tej ulgi.

Art. 21 ust. 1 pkt 131 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a tiret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 133) premia termomodernizacyjna, premia remontowa i premia kompensacyjna uzyskane na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. z 2018 r. poz. 966);

(…) 133) premia termomodernizacyjna, premia remontowa i premia kompensacyjna uzyskane na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów;

Zmiana ma charakter redakcyjny i polega na użyciu skrótu „ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów” zamiast pełnego przywołania jej tytułu oraz miejsca jej publikacji.

Art. 21 ust. 1 pkt 133 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 145) kwoty dopłat udzielonych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz.U. poz. 1540).

Przepis przewiduje zwolnienie z podatku dopłat do czynszu przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania.

Art. 21 ust. 1 pkt 145 dodany przez art. 25 ustawy z 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz.U. poz. 1540).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

146) dochody uzyskane przez podatników mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytułu:

a) nieodpłatnego nabycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, w tym uzyskanych informacji w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how),

b) nieodpłatnego nabycia prawa do używania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, w tym uzyskanych informacji w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how), na podstawie umowy użyczenia lub umowy o podobnym charakterze,

c) nieodpłatnego nabycia usług szkoleniowych,

d) otrzymania bezzwrotnego wsparcia finansowego, pod warunkiem że wsparcie to jest przeznaczone i zostanie wykorzystane wyłącznie na produkty wojskowe

– będących przedmiotem zobowiązania offsetowego w ramach wykonywania umów zawieranych przez Skarb Państwa, których wejście w życie oraz stwierdzenie wykonania zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o niektórych umowach zawieranych w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 2031 oraz z 2018 r. poz. 1669).

Przepis wprowadza zwolnienie związane z realizacją umów offsetowych.

Art. 21 ust. 1 pkt 146 dodany przez art. 1 pkt 9 lit. a tiret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2020 r.

(…) 5cb. Przy ustalaniu wielkości zwolnienia od podatku dochodowego, przysługującego przedsiębiorcy prowadzącemu działalność na podstawie zezwolenia lub na podstawie decyzji o wsparciu za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, o której mowa w ust. 5ca, przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio do transakcji między tą jednostką organizacyjną a pozostałą częścią przedsiębiorstwa podatnika.

(…) 5cb. Przy ustalaniu wielkości zwolnienia od podatku dochodowego, przysługującego przedsiębiorcy prowadzącemu działalność na podstawie zezwolenia lub na podstawie decyzji o wsparciu za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, o której mowa w ust. 5ca, przepisy rozdziału 4b oddziału 2 stosuje się odpowiednio do transakcji między tą jednostką organizacyjną a pozostałą częścią przedsiębiorstwa podatnika.

Zmiana ma charakter redakcyjny.

Art. 21 ust. 5cb w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 25a. Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.

Dodawany przepis doprecyzowuje, że w ustawowym terminie (trzech lat) powinno dojść do nabycia prawa własności lub określonego prawa majątkowego, by ponoszone wydatki na własne cele mieszkaniowe zostały uwzględnione w ramach ulgi mieszkaniowej.

Art. 21 ust. 25a dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

26. Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.

26. Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.

Zmieniony przepis umożliwi zaliczenie do wydatków na „własne cele mieszkaniowe” również wydatków na przebudowę, remont lokalu, poniesionych jeszcze zanim podatnik stanie się jego właścicielem, o ile podatnik stanie się właścicielem lokalu przed upływem trzyletniego (po wydłużeniu) terminu na skorzystanie z ulgi mieszkaniowej.

Art. 21 ust. 26 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 35. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 23c, ma zastosowanie pod warunkiem złożenia urzędowi skarbowemu, o którym mowa w art. 45 ust. 1b, nie później niż w terminie określonym w art. 45 ust. 1, zaświadczenia lub zaświadczeń, o których mowa w art. 85 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz.U. z 2018 r. poz. 616).

(…) 35. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 23c, ma zastosowanie pod warunkiem złożenia urzędowi skarbowemu, o którym mowa w art. 45 ust. 1b, nie później niż przed upływem terminu określonego w art. 45 ust. 1, zaświadczenia lub zaświadczeń, o których mowa w art. 85 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. z 2018 r. poz. 616).

Zmiana ma charakter redakcyjny.

Art. 21 ust. 35 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy z 4 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2126).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

35a. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 29b, stosuje się także do otrzymanego odszkodowania w części odpowiadającej wartości wydatków poniesionych przez podatnika na cele określone w tym przepisie od dnia powstania szkody do dnia otrzymania odszkodowania, w części niezaliczonej do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Przepis dotyczy zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29b ustawy PIT, dotyczącego kwot odszkodowań uzyskiwanych przez podatnika od ubezpieczyciela z tytułu zniszczenia lub uszkodzenia posiadanego przez podatnika środka trwałego.

Art. 21 ust. 35a dodany przez art. 7 pkt 7 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do odszkodowań za szkody powstałe po 31 grudnia 2018 r.

(…) 37. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 146, dotyczy również podatników mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku nieodpłatnego nabycia wartości, praw, usług lub otrzymania bezzwrotnego wsparcia finansowego, określonych w ust. 1 pkt 146, od podatników, o których mowa w tym przepisie, lub za ich pośrednictwem, jeżeli te wartości, prawa, usługi lub wsparcie finansowe zostaną przeznaczone wyłącznie na cele wojskowe.

38. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 146, ma zastosowanie do dochodów wymienionych w tym przepisie, pozostających w związku z ustanowieniem lub utrzymaniem potencjału mającego na celu ochronę podstawowych interesów bezpieczeństwa państwa w zakresie produkcji broni, amunicji lub materiałów wojennych, pod warunkiem że produkty te przeznaczone zostaną wyłącznie na cele wojskowe.

Dodawane przepisy mają związek ze zwolnieniem wskazanym w pkt 146 ust. 1, dotyczącym określonych dochodów wynikających z realizacji umów offsetowych. Wprowadzają dodatkowe warunki stosowania tego zwolnienia (wyłącznie na cele wojskowe) oraz poszerzają jego zakres.

Art. 21 ust. 37 i 38 dodany przez art. 1 pkt 9 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2020 r.

Rozdział 4. Koszty uzyskania przychodów

Art. 22. [Koszty uzyskania przychodów]

(…) 1ab. Przy ustalaniu wysokości kosztów uzyskania przychodów uwzględnia się:

1) korektę cen transferowych zmniejszającą koszty uzyskania przychodów, mającą na celu spełnienie wymogów, o których mowa w art. 23o, poprzez prawidłowe zastosowanie metod, o których mowa w art. 23p ust. 1-3, spełniającą warunki, o których mowa w art. 23q pkt 1 i 2;

2) korektę cen transferowych zwiększającą koszty uzyskania przychodów, mającą na celu spełnienie wymogów, o których mowa w art. 23o, poprzez prawidłowe zastosowanie metod, o których mowa w art. 23p ust. 1–3, spełniającą warunki, o których mowa w art. 23q pkt 1–5.

Niniejszy przepis przewiduje, że w przypadku dokonania korekty cen transferowych zwiększającej koszty uzyskania przychodów, podatnik dokonujący takiej korekty musi spełnić wszystkie pięć warunków wymienionych w art. 23o, natomiast w przypadku, gdy taka korekta zmniejsza koszty uzyskania przychodów, wystarczy spełnienie warunków wynikających z pkt 1 oraz pkt 2 art. 23q.

Art. 22 ust. 1ab dodany przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 1ba. Kosztami uzyskania przychodów są również wydatki poniesione przez podmiot zatrudniający w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych na zapewnienie prawidłowej realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 6bc.

Zmiana została podyktowana wprowadzeniem regulacji dotyczących PPK. Wydatki poniesione przez pracodawcę w związku udziałem pracownika w PPK będą zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w miesiącu, za który są należne – wszystko to jednak pod warunkiem, że składki zostaną opłacone terminowo.

Art. 22 ust. 1ba dodany przez art. 114 pkt 3 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(...) 1e. W przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część – na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów – ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9, w wysokości:

(…) 2) wartości:

a) określonej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 – jeżeli przedmiotem wkładu są udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,

b) określonej zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, nie zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny,

c) określonej zgodnie z ust. 1f, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części

– jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni;

(...) 1e. W przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów – ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9, w wysokości:

(…) 2) wartości:

a) określonej zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 7ca albo art. 17 ust. 1 pkt 9 – jeżeli przedmiotem wkładu są udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,

b) określonej zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, nie zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny,

c) określonej zgodnie z ust. 1f, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części

– jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni;

Zmiana ma charakter doprecyzowujący. Znowelizowane przepisy art. 22 ust 1e oraz 1ea kompleksowo regulują kwestię kosztów uzyskania przychodów przy konwersji wierzytelności. Do 2019 r. przepisy wprost nie regulowały wystarczająco precyzyjnie kwestii kosztów uzyskania przychodów przy konwersji wierzytelności. W przypadku osób fizycznych nowe regulacje dotyczą sytuacji, gdy stanowiące wkład wierzytelności dotyczą prowadzonej przez osoby fizyczne pozarolniczej działalności gospodarczej oraz działów specjalnych produkcji rolnej i dochód z takiego aportu określa się na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 7ca ustawy o PIT. Nowy przepis doprecyzowuje dotychczasowe regulacje, umożliwiając podatnikom rozpoznanie wartości wierzytelności własnej jako kosztu uzyskania przychodu. Podatnik jest obecnie uprawniony do ujęcia w kosztach kwoty uzyskania przychodów wartości odpowiadającej kwocie głównej pożyczki (nie wyższej niż wartość wierzytelności na dzień wniesienia aportu). Ponadto, w przypadku wniesienia przez podatnika wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności własnej zaliczonej uprzednio do przychodów należnych, kosztem uzyskania przychodów dla podatnika będzie wartość tej wierzytelności w części, w której została ona uprzednio zaliczona przez podatnika do przychodów podatkowych.

Art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a tiret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

2a) wartości odpowiadającej kwocie pożyczki, która została przekazana przez wnoszącego wkład na rachunek płatniczy tej spółki lub spółdzielni, nie wyższej jednak niż wartość wkładu z tytułu tej pożyczki określona zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność z tytułu tej pożyczki;

jw.

Art. 22 ust. 1e pkt 2a dodany przez art. 1 pkt 6 lit. a tiret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

3) faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie innych niż wymienione w pkt 1 i 2 składników majątku podatnika – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są te inne składniki; (…)

3) faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie innych niż wymienione w pkt 1–2a składników majątku podatnika – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są te inne składniki; (…)

Zmiana o charakterze technicznym.

Art. 22 ust. 1e pkt 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a tiret trzecie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

1ea. W przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w postaci wierzytelności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą – na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów – ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 7ca, w wysokości:

1) kwoty udzielonej pożyczki, która została przekazana przez wnoszącego wkład na rachunek płatniczy tej spółki lub spółdzielni, nie wyższej jednak niż wartość wkładu z tytułu tej pożyczki określona zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 7ca – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność z tytułu tej pożyczki;

2) wartości wierzytelności, w części zaliczonej uprzednio do przychodów należnych na podstawie art. 14 – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność zaliczona uprzednio do przychodów należnych podmiotu wnoszącego taki wkład.

Art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. a komentowany wspólnie z art. 22 ust. 1 ea.

Art. 22 ust. 1ea dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

1f. W przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji), koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1) określonej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 – jeżeli zbywane udziały (akcje) zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, w tym również w zamian za wkład niepieniężny w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej;

1f. W przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji), koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1) określonej zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 7ca albo art. 17 ust. 1 pkt 9 – jeżeli zbywane udziały (akcje) zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, w tym również w zamian za wkład niepieniężny w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej;

Nowelizacja tego przepisu dotyczy zaktualizowanego sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodu w przypadku zbycia udziałów lub akcji objętych za wkład niepieniężny i stanowi, że dla celów ustalania kosztów uzyskania przychodów uwzględniane są zasady właściwe dla ustalenia przychodu z działalności gospodarczej w postaci odpłatnego zbycia wierzytelności.

Art. 22 ust. 1f pkt 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 1n. W przypadku prowadzenia przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład wartość poszczególnych składników majątku wchodzących w skład zagranicznego zakładu ustala się, z zastrzeżeniem ust. 1, w wysokości przyjętej dla celów podatkowych i wynikającej z ksiąg podatkowych tego podatnika, niezaliczonej do kosztów w jakiejkolwiek formie. Przepis ust. 1l stosuje się odpowiednio.

(…) 1n. W przypadku prowadzenia przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład wartość poszczególnych składników majątku wchodzących w skład tego zagranicznego zakładu ustala się, z zastrzeżeniem ust. 1, w wysokości:

1) wartości rynkowej określonej dla celów opodatkowania podatkiem równoważnym do podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, o którym mowa w art. 30da, w państwie miejsca zamieszkania podatnika lub w państwie położenia jego zagranicznego zakładu, chyba że organ podatkowy określi tę wartość w innej wysokości – w przypadku gdy składniki majątku, w tym przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, są przenoszone z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej; przepis ust. 1l stosuje się odpowiednio, lub

2) przyjętej dla celów podatkowych i wynikającej z ksiąg podatkowych tego podatnika, niezaliczonej do kosztów w jakiejkolwiek formie, nie wyższej jednak od wartości rynkowej składnika majątku – jeżeli składnik ten jest przenoszony z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a państwo to nie określi dla tego składnika majątku wartości rynkowej, o której mowa w pkt 1, albo zwolni z opodatkowania tę wartość, albo jeżeli składnik ten jest przenoszony z terytorium państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej; przepis ust. 1l stosuje się odpowiednio.

Nowelizacja tego przepisu ma na celu doprecyzowanie metody wyceny wartości składników zagranicznego zakładu, za pośrednictwem którego osoba będąca polskim nierezydentem podatkowym prowadzi działalność gospodarczą na terytorium RP.

Nowe brzmienie art. 22 ust. 1n stanowi dostosowanie regulacji ustawy o PIT do postanowień dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 z 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz.Urz. UE z 2016 r. L 193, s. 1, dalej: dyrektywa ATAD) i jest związane z wprowadzeniem regulacji dotyczących opodatkowania dochodów od niezrealizowanych zysków (exit tax).

Sposób określenia wartości poszczególnych składników majątku wchodzących w skład zagranicznego zakładu uzależniono od tego, czy państwo, z terytorium którego składnik majątku został przeniesiony, jest państwem członkowskim Unii Europejskiej i czy państwo pobrało podatek od wyjścia od wartości tego składnika majątku. W przypadku nałożenia exit tax przez kraj wyjścia, jako koszt ze zbycia takiego składnika majątku przyjmowana jest jego wartość ustalona przez kraj wyjścia. W przeciwnym wypadku koszt ze zbycia składnika majątku określa się na uprzednio obowiązujących zasadach, w wysokości przyjętej dla celów podatkowych.

Metoda określania kosztów uzyskania przychodów z przeniesienia składników majątku znajdujących się uprzednio na terytorium UE i opodatkowanych exit tax przez kraj wyjścia jest jednostronnym mechanizmem unikania podwójnego opodatkowania.

Art. 22 ust. 1n w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

1na. Przepis ust. 1n stosuje się odpowiednio do podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, prowadzącego działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który:

1) przeniósł na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu wykorzystywania w tej działalności, składnik majątku swojego zagranicznego zakładu, w tym w wyniku likwidacji tego zagranicznego zakładu, lub

2) przeniósł na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej prowadzonej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w wyniku likwidacji takiej działalności.

Nowelizacja przepisów wprowadziła nowy ust. 1na, zgodnie z którym zasady określone w ust. 1n mają również zastosowanie do podatnika będącego polskim rezydentem podatkowym, który przeniósł na terytorium Polski składnik majątku swojego zagranicznego zakładu (w tym w wyniku likwidacji tego zakładu) lub składnik swojego majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej prowadzonej za granicą w związku ze zmianą rezydencji podatkowej.

Art. 22 ust. 1na dodany przez art. 1 pkt 10 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 6ba. Należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 6, oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. W przypadku uchybienia temu terminowi do należności tych stosuje się art. 23 ust. 1 pkt 55.

(…) 6ba. Należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 6, oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, z zastrzeżeniem ust. 6bc, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. W przypadku uchybienia temu terminowi do należności tych stosuje się art. 23 ust. 1 pkt 55.

Nowelizacja przepisów ma charakter redakcyjny i związana jest z dodaniem do przepisów ustawy art. 22 ust. 6bc regulacji dotyczących rozpoznawania kosztów uzyskania przychodu z tytułu wpłat dokonywanych do PPK.

Art. 22 ust. 6ba w brzmieniu ustalonym przez art. 114 pkt 3 lit. b ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

6bb. Składki z tytułu należności, o których mowa w ust. 6ba, określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 1 pkt 37, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem że składki zostaną opłacone:

1) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne – w terminie wynikającym z odrębnych przepisów;

2) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony – nie później niż do 15 dnia tego miesiąca.

W przypadku uchybienia tym terminom do składek tych stosuje się art. 23 ust. 1 pkt 55a i ust. 3d.

6bb. Składki z tytułu należności, o których mowa w ust. 6ba, określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek, składki na Fundusz Pracy, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 1 pkt 37, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem że składki zostaną opłacone:

1) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne – w terminie wynikającym z odrębnych przepisów;

2) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony – nie później niż do 15 dnia tego miesiąca.

W przypadku uchybienia tym terminom do składek tych stosuje się art. 23 ust. 1 pkt 55a i ust. 3d.

Zmiana związana jest z wprowadzeniem przepisów dotyczących daniny solidarnościowej i utworzenia nowego funduszu celowego – Solidarnościowego Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych. Nowelizacja stanowi, że wpłaty dokonywane na ten fundusz stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem że składki zostały faktycznie zapłacone.

Art. 22 ust. 6bb w brzmieniu ustalonym przez art. 21 pkt 2 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2192).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

6bc. Wpłaty dokonywane do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych, w części finansowanej przez podmiot zatrudniający w rozumieniu tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 1 pkt 37a, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są one należne, pod warunkiem że zostaną odprowadzone w terminie określonym w tej ustawie. W przypadku uchybienia temu terminowi do wpłat tych stosuje się przepisy art. 23 ust. 1 pkt 55aa.

Z uwagi na wprowadzenie ustawy o PPK ustawodawca wskazał, że wpłaty dokonywane do PPK w części finansowanej przez podmiot zatrudniający (pracodawcę) stanowią dla niego koszt uzyskania przychodu w tym miesiącu, za który są należne, pod warunkiem odprowadzenia ich w terminie. Zgodnie z ustawą o PPK wpłaty należne za dany miesiąc należy odprowadzić na rachunek PPK do 15. dnia następnego miesiąca, a zatem wpłaty dokonane w tym terminie stanowią koszt uzyskania przychodu w tym miesiącu, za który należne są wpłaty do PPK.

Art. 22 ust. 6bc dodany przez art. 114 pkt 3 lit. c ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 6d. Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

(…) 6d. Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.

Wprowadzona zmiana umożliwia zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nabytych w drodze spadku rzeczy lub praw majątkowych, wydatków czy też kosztów nabycia nieruchomości lub prawa poniesionych nie tylko przez spadkobiercę, ale i spadkodawcę. Dodatkowo za koszt uznane zostaną realnie wykonane (spłacone) długi i obciążenia spadkowe.

Art. 22 ust. 6d w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 7e. Przepisów ust. 7c i 7d nie stosuje się do korekty kosztów uzyskania przychodów, jeżeli korekta dotyczy kosztu uzyskania przychodów związanego z zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

(…) 7e. Przepisów ust. 7c i 7d nie stosuje się do:

1) korekty dotyczącej kosztu uzyskania przychodów związanego z zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu;

2) korekty cen transferowych, o której mowa w art. 23q.

Wprowadzenie punktu drugiego, dotyczącego regulacji odnośnie korekty cen transferowych. Zgodnie z wprowadzoną zmianą dokonana korekta cen transferowych nie jest ujmowana w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca (lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty), a ujmowana jest w okresie, którego korekta dotyczy.

Art. 22 ust. 7e w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 7g. Przepisy ust. 7c i 7d stosuje się odpowiednio do korekty wartości rynkowej składnika majątku, wynikającej z decyzji organu podatkowego określającej wartość rynkową składnika majątku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lub 2a, w innej wysokości niż przyjęta dla celów opodatkowania podatkiem równoważnym do podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, o którym mowa w art. 30da, przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, z którego terytorium składnik ten został przeniesiony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zmiana wprowadzona w związku z opodatkowaniem dochodów z niezrealizowanych zysków. Jednostka ta wprowadza odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących korekty kosztów uzyskania przychodu w przypadku orzeczenia przez organ podatkowy o korekcie wartości rynkowej składnika majątku.

Art. 22 ust. 7g dodany przez art. 1 pkt 10 lit. e ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 14. Koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej stanowią udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej, w tym udokumentowane wydatki poniesione na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

15. Koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 14, są potrącane w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione, z zastrzeżeniem ust. 16.

16. Nadwyżka kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 14, nad przychodami z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej uzyskanymi w roku podatkowym powiększa koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej poniesione w następnym roku podatkowym.

Ustawodawca wprowadza dokładne określenie, jakie wydatki mogą być uznawane za koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej oraz określa zasady potrącania wspomnianych kosztów. Koszty co do zasady powinny być potrącane w roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Nadwyżka kosztów występująca w danym roku może powiększać koszty uzyskania przychodu w następnym roku podatkowym.

Art. 22 ust. 14–16 dodany przez art. 1 pkt 10 lit. f ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 22b. [Wartości niematerialne i prawne]

(...) 2. Amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 22c, niezależnie od przewidywanego okresu używania: (…)

(...) 2. Amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 22c, niezależnie od przewidywanego okresu używania: (…)

1a) wartość firmy, jeżeli w związku z przeniesieniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa wartość ta została opodatkowana w państwie członkowskim Unii Europejskiej podatkiem równoważnym do podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, o którym mowa w art. 30da – w przypadku gdy przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część przenoszone są z tego państwa, (…)

Zmiana stanowi część wprowadzonego systemu opodatkowania niezrealizowanych zysków w związku z przeniesieniem przez podatnika między państwami aktywów, w tym wchodzących w skład zagranicznego zakładu, ze zmianą rezydencji podatkowej lub przeniesieniem stałego zakładu i dotyczy amortyzacji wartości firmy ujawnionej w związku z przeniesieniem do Polski przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części z innego państwa UE, jeśli podlegała ona opodatkowaniu podatkiem od wyjścia. Dodany przepis rozszerza katalog przypadków, w których wartość firmy (tzw. goodwill) podlega amortyzacji.

Art. 22b ust. 2 pkt 1a dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 22c. [Wyłączenia z amortyzacji]

Amortyzacji nie podlegają:

(…) 4) wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 22b ust. 2 pkt 1,

Amortyzacji nie podlegają:

(…) 4) wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 22b ust. 2 pkt 1 i 1a,

Zmiana dostosowująca związana z wprowadzeniem przepisu art. 22b ust. 2 pkt 1a, który rozszerza katalog przypadków, w których wartość firmy podlega amortyzacji.

Art. 22c pkt 4 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 22g. [Wartość początkowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych]

1. Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się:

(…) 7) w razie prowadzenia przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład – wartość, o której mowa w art. 22 ust. 1n, nie wyższą jednak od wartości rynkowej składnika majątku.

1. Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2–18, uważa się:

(…) 7) w razie prowadzenia przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład – wartość, o której mowa w art. 22 ust. 1n;

Zmiana powiązana z modyfikacją brzmienia art. 22 ust. 1n. Nakazuje stosowanie zasad określania wartości składników zakładu zagranicznego zawartych w art. 22 ust. 1n do ustalania wartości początkowej składników majątku zakładu zagranicznego prowadzonego na terytorium Polski przez podatnika niebędącego polskim rezydentem.

Art. 22g ust. 1 pkt 7 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

8) w razie gdy podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przeniósł w celu wykorzystywania w prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej składnik majątku swojego zagranicznego zakładu, w tym w wyniku jego likwidacji, lub przeniósł w związku ze zmianą miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykorzystywania w tej działalności składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej prowadzonej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – wartość określoną zgodnie z art. 22 ust. 1na.

Zgodnie z dodanym przepisem w przypadku przeniesienia przez polskiego rezydenta podatkowego prowadzącego na terytorium Polski działalność gospodarczą składnika majątku należącego do niego zagranicznego zakładu lub przeniesienia (w związku ze zmianą miejsca zamieszkania) składnika majątku wykorzystywanego dotychczas w działalności gospodarczej prowadzonej za granicą, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należy określić zgodnie z art. 22 ust. 1na.

Art. 22g ust. 1 pkt 8 dodany przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 22i. [Stawki amortyzacyjne]

(…) 2. Podatnicy mogą podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki podwyższać:

(…) 3) dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4–6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) wydanej na podstawie odrębnych przepisów, zwanej dalej „Klasyfikacją”, poddanych szybkiemu postępowi technicznemu – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,0.

(…) 2. Podatnicy mogą podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki podwyższać:

(…) 3) dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4–6 i 8 Klasyfikacji, poddanych szybkiemu postępowi technicznemu – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,0.

Zmiana ma charakter redakcyjny.

Art. 22 ust. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 8 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Art. 23. [Wydatki nieuznawane za koszty uzyskania przychodów]

1. Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

(…)

4) odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a-22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość:

a) 30 000 euro – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. poz. 317 i 1356),

b) 20 000 euro – w przypadku pozostałych samochodów osobowych

– przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania;

1. Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

(…)

4) odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a–22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej kwotę:

a) 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. poz. 317 i 1356),

b) 150 000 zł – w przypadku pozostałych samochodów osobowych;

Zmiana polega na podwyższeniu limitu, do którego możliwe jest zaliczenie w całości do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia samochodu osobowego z 20 tys. euro do 150 tys. zł.

Zachowano również w tym zakresie preferencję dla aut elektrycznych, dla których limit podniesiono z 30 tys. euro do 225 tys. zł.

Zgodnie z ustawą z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz.U. poz. 317 ze zm.) preferencyjne przepisy w zakresie amortyzacji aut elektrycznych stosowane są od dnia wyrażenia przez Komisję Europejską stanowiska, zgodnie z którym przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, w stosunku do aut elektrycznych oddanych do używania po dniu wyrażenia pozytywnego stanowiska przez Komisję Europejską.

Ministerstwo Energii w komunikacie na swojej stronie internetowej poinformowało, że Komisja Europejska 18 grudnia 2018 r. przekazała Polsce stanowisko, w myśl którego przepisy te nie stanowią pomocy publicznej. Zatem do wszystkich aut elektrycznych przyjętych do używania po 18 grudnia 2018 r. od 2019 r. powinno być możliwe stosowanie preferencyjnego limitu w wysokości 225 000 zł.

Należy dodać, że autem elektrycznym w rozumieniu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych jest pojazd wykorzystujący do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania. Preferencja ta nie dotyczy więc pojazdów hybrydowych, ponieważ one do swojego napędu używają współpracujących ze sobą silników spalinowego i elektrycznego.

Art. 23 ust. 1 pkt 4 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 6a) strat w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych, jeżeli te środki lub wartości zostały przeniesione poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób określony w art. 30da;

Art. 23 ust. 1 pkt 6a modyfikuje katalog kosztów niestanowiących kosztów podatkowych, wskazany w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT. Wyłączenie zawarte w ust. 6a dotyczy strat w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych przeniesionych poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w sposób wskazany w art. 30da.

Art. 23 ust. 1 pkt 6a dodany przez art. 1 pkt 14 lit. a tiret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną - także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki;

(…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz.U. z 2018 r. poz. 1244), z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba;

Zmiana bardzo istotna dla podatników prowadzących działalność przy wsparciu najbliżej rodziny. Umożliwia ona zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzeń za pracę małżonka i dzieci podatnika oraz małżonka i dzieci wspólników spółki niezależnie od tytułu, z jakiego są one wypłacane (m.in. umowa o pracę, umowa-zlecenie).

Art. 23 ust. 1 pkt 10 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 9 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(….) 30) składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, z wyjątkiem: (…)

b) składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw – do wysokości łącznie nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,15% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne; jeżeli przedsiębiorca nie wypłacał tych wynagrodzeń, kwota składek zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej kwocie 114 zł;

(…) 30) składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, z wyjątkiem: (…)

b) składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw – do wysokości łącznie nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,25% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne; jeżeli przedsiębiorca nie wypłacał tych wynagrodzeń, kwota składek zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty 250 zł;

W świetle zmienionych przepisów nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców do wysokości łącznie nieprzekraczającej 0,25 proc. kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym (do tej pory 0,15 proc.). Jeżeli wynagrodzenia nie były wypłacane, do kosztów można zaliczyć nie więcej niż 250 zł (do tej pory 114 zł).

Art. 23 ust. 1 pkt 30 lit. b w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 34a) strat w części niepokrytej przychodami uzyskanymi z nabytych wierzytelności, w tym nabytego pakietu wierzytelności;

34b) wydatków na nabycie wierzytelności, jeżeli wierzytelność ta uprzednio została zbyta przez podatnika lub spółkę niebędącą osobą prawną, w której podatnik jest wspólnikiem – w części przekraczającej przychód uzyskany przez podatnika z tego uprzedniego lub pierwszego zbycia;

Przepisy te na nowo regulują kwestię kosztów uzyskania przychodu w przypadku zakupu pakietu wierzytelności. W przypadku zakupu pakietu bez wyodrębnienia ceny nabycia poszczególnych wierzytelności dochodem jest nadwyżka przychodów uzyskanych z wierzytelności wchodzących w skład pakietu nad kosztem nabycia całego pakietu. Celem zmiany jest uproszczenie rozliczeń dzięki wyeliminowaniu proporcjonalnego rozliczania uśrednionych kosztów nabycia każdej wierzytelności wchodzącej w skład pakietu.

Art. 23 ust. 1 pkt 34a i 34b dodany przez art. 1 pkt 14 lit. a tiret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 37) składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i inne fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw – od nagród i premii wypłaconych w gotówce lub papierach wartościowych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym;

(…) 37) składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych i inne fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw – od nagród i premii wypłaconych w gotówce lub papierach wartościowych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym;

Zmiana o charakterze dostosowawczym – nadaje składkom na Fundusz Wparcia Osób Niepełnosprawnych taki sam charakter jak składkom na Fundusz Pracy, w związku z czym wspomniane składki nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodu.

Art. 23 ust. 1 pkt 37 w brzmieniu ustalonym przez art. 21 pkt 3 lit. a tret pierwsze ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2192).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

37a) wpłat dokonywanych do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych – od nagród i premii wypłaconych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym;

Zgodnie z wprowadzeniem ustawy o PPK ustawodawca zezwolił na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający, jednocześnie wyłączając możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający od nagród i premii wypłaconych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Art. 23 ust. 1 pkt 37a dodany przez art. 114 pkt 4 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 38d) poniesionych wydatków związanych z zamianą waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną;

Zamiana waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną w zamyśle ustawodawcy ma być neutralna podatkowo, w związku z czym poniesione wydatki związane z zamianą waluty wirtualnej nie będą mogły stanowić kosztów uzyskania przychodu.

Art. 23 ust. 1 pkt 38d dodany przez art. 1 pkt 14 lit. a tiret trzecie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 46) poniesionych wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu używania niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika – w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km przebiegu, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra; w celu ustalenia faktycznego przebiegu samochodu podatnik jest obowiązany do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu;

(…) 46) poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania, stanowiącego własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, samochodu osobowego niebędącego składnikiem majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, oraz składek na ubezpieczenie takiego samochodu; te wydatki i składki w wysokości 20% stanowią jednak koszty uzyskania przychodów pod warunkiem, że samochód ten jest wykorzystywany również do celów związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika;

ważna zmiana Zmiana ma na celu uproszczenie kwalifikowania do kosztów podatkowych wydatków ponoszonych na eksploatację samochodu prywatnego wykorzystywanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, który nie został ujęty w ewidencji środków trwałych. Zamiast kilometrówki właściciel uprawniony jest do zaliczenia 20 proc. poniesionych wydatków do kosztów dla celów podatkowych. We wspomnianych kosztach uwzględnione będą mogły zostać wszystkie wydatki poniesione w związku z eksploatacją pojazdu.

Art. 23 ust. 1 pkt 46 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret trzecie ustawy z 23 października 2018 r. o (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

46a) 25% poniesionych wydatków, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu kosztów używania samochodu osobowego, innego niż określony w pkt 46, na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej – jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika;

ważna zmiana Wykorzystywanie samochodu osobowego także do celów prywatnych przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (tzw. użytek mieszany) pozwala na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów 75 proc. ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją pojazdu. W przypadku wykorzystania samochodu wyłącznie dla celów działalności gospodarczej możliwe jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu 100 proc. poniesionych wydatków.

Art. 23 ust. 1 pkt 46a dodany przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret czwarte ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

47) składek na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 20 000 euro, przeliczona na złote według kursu sprzedaży walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia;

47) składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, innego niż określony w pkt 46, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia;

Nowelizacja zwiększa kwotę (z 20 tys. euro do 150 tys. zł), która odniesiona do wartości samochodu tworzy proporcję, zgodnie z którą odpowiednia część składek na ubezpieczenie samochodu osobowego może być traktowana jako koszt uzyskania przychodu.

Art. 23 ust. 1 pkt 47 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret piąte ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

47a) dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy;

ważna zmiana Wprowadzona zmiana ma na celu zrównanie na gruncie podatkowym rozliczeń ponoszonych w związku z nabyciem samochodu a skorzystaniem z leasingu. Rata leasingowa będzie traktowana jako koszt uzyskania przychodu w przypadku aut o wartości niższej niż 150 tys. zł (wraz z podatkiem od towarów i usług). W przypadku samochodów o wyższej wartości, część raty odpowiadająca nadwyżce ponad 150 tys. zł nie będzie mogła zostać zaliczona jako koszt uzyskania przychodu. Wspominany limit odpowiada limitowi stosowanemu przy dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych dla nabytego samochodu.

Art. 23 ust. 1 pkt 47a dodany przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret szóste ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 55) niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4–9 oraz w art. 18, świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz.U. z 2018 r. poz. 1244), a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 6ba;

(…) 55) niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4–9 oraz w art. 18, świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz.U. z 2018 r. poz. 1244), świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 6ba;

W związku z wprowadzeniem stażu uczniowskiego dla uczniów techników i szkół branżowych I stopnia ustawodawca rozszerzył możliwość zaliczenia przez pracodawcę do kosztów uzyskania przychodów świadczeń pieniężnych wypłacanych uczniowi z tytułu odbywania stażu uczniowskiego.

Art. 23 ust. 1 pkt 55 w brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 1 ustawy z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2245).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 55aa) niedokonanych wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych, w części finansowanej przez podmiot zatrudniający, z zastrzeżeniem pkt 37a;

Wprowadzony art. 23. ust. 1 pkt. 55aa odnosi się do art. 22 ust. 1 pkt. 6bc i wyłącza możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu niedokonanych wpłat do PPK.

Art. 23 ust. 1 pkt 55aa dodany przez art. 114 pkt 4 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

56) wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137;

(…) 56) wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29b, 46, 47a, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137;

Nowelizacja odnosi się do wprowadzonego art. 21 ust. 1 pkt 29b. Ze względu na fakt, iż odszkodowania za szkody w środku trwałym (oprócz samochodu osobowego) przeznaczone na remont, zakup lub wytworzenie środka trwałego mają być neutralne dla podatnika i nie stanowić przychodu w przypadku dokonania wydatku w roku podatkowym lub roku następującym, nie będą one też mogły zostać zaliczone jako koszt uzyskania przychodu.

Art. 23 ust. 1 pkt 56 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 9 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do odszkodowań za szkody powstałe po 31 grudnia 2018 r.

(…) 66) daniny solidarnościowej, o której mowa w rozdziale 6a.

Zmiana o charakterze technicznym, związana z wprowadzeniem regulacji dotyczącej daniny solidarnościowej do ustawy o PIT. Zgodnie ze zmianą danina solidarnościowa nie jest uznawana za koszt uzyskania przychodu dla potrzeb PIT.

Art. 23 ust. 1 pkt 66 dodany przez art. 21 pkt 3 lit. a tret drugie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2192).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 3b. Przepis ust. 1 pkt 46 nie dotyczy samochodów osobowych używanych na podstawie umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1.

(…) 3b. W przypadku gdy opłata, w tym czynsz, z tytułu umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze została skalkulowana w sposób obejmujący koszty eksploatacji samochodu osobowego, przepis ust. 1 pkt 46a stosuje się do tej części opłaty, która obejmuje koszty eksploatacji samochodu osobowego.

ważna zmiana Zmiana ta polega na objęciu limitem 75 proc. przewidzianym dla zaliczania do kosztów podatkowych wydatków związanych z eksploatacją samochodu osobowego tej części raty leasingu, która obejmuje wydatki związane z eksploatacją samochodu osobowego będącego przedmiotem leasingu.

Art. 23 ust. 3b w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 3d. Przepis ust. 1 pkt 55a stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 37 oraz art. 22 ust. 6bb, do składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

(…) 3d. Przepis ust. 1 pkt 55a stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 37 oraz art. 22 ust. 6bb, do składek na Fundusz Pracy, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zmiana o charakterze dostosowawczym, wprowadza do omawianego przepisu pojęcie Solidarnościowego Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych, w związku z nowymi regulacjami dotyczącymi daniny solidarnościowej.

Art. 23 ust. 3d w brzmieniu ustalonym przez art. 21 pkt 3 lit. a tret trzecie ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2192).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 3f. W przypadku gdy podatnik wniósł do spółki niebędącej osobą prawną wkład niepieniężny, a spółka niebędąca osobą prawną uległa przekształceniu w spółkę lub została przejęta przez spółkę, przez wydatki na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) spółki uważa się wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie składników majątku stanowiących przedmiot takiego wkładu, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie.

Wprowadzona zmiana odnosi się do sposobu określenia kwoty kosztów uzyskania przychodu w przypadku zbycia udziałów lub akcji, gdy podatnik wniósł wkład niepieniężny do spółki niebędącej osobą prawną, która uległa następnie przekształceniu w spółkę lub została przejęta przez spółkę. Kosztami w takiej sytuacji będą poniesione przez podatnika koszty nabycia lub wytworzenia składnika majątku będącego przedmiotem wkładu, przy założeniu, że koszty te nie zostały ujęte przez podatnika jako koszt uzyskania przychodów.

Art. 23 ust. 3f dodany przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 5. Przebieg pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 36, powinien być, z wyłączeniem ryczałtu pieniężnego, udokumentowany w ewidencji przebiegu pojazdu potwierdzonej przez podatnika na koniec każdego miesiąca. Do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu obowiązana jest osoba używająca tego pojazdu. W razie braku tej ewidencji wydatki ponoszone przez podatnika z tytułu używania samochodów na potrzeby podatnika nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.

ważna zmiana Zmiana o charakterze dostosowawczym (wykreślono w treści pkt 46). Związane jest to ze zmianą ust. 1 pkt 46, czyli likwidacją kilometrówki dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, korzystających z samochodów osobowych niewprowadzonych do ewidencji środków trwałych i wprowadzeniem w to miejsce ryczałtowej stawki poniesionych wydatków. Nowe regulacje dotyczące sposobu udokumentowania przebiegu dotyczą tylko pracowników, wykorzystujących do celów służbowych prywatne auto.

Art. 23 ust. 5 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. c ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5a. Poniesione wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 46 i 46a, oraz kwota, o której mowa w ust. 1 pkt 47a, obejmują także podatek od towarów i usług, który zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego, oraz naliczony podatek od towarów i usług, w tej części, w jakiej zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług.

Limit 75 proc. dotyczący zaliczania do kosztów podatkowych wydatków eksploatacyjnych związanych z używaniem samochodu osobowego oraz limit 150 tys. zł dotyczący zaliczania do kosztów podatkowych rat leasingu (lub opłat z tytuły innych podobnych umów) obejmuje zarówno cenę netto wydatku eksploatacyjnego / samochodu, jak i nieodliczony VAT.

Art. 23 ust. 5a dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5b. Przepisu ust. 1 pkt 4 nie stosuje się do odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, jeżeli ten samochód został oddany przez podatnika do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, a oddawanie w odpłatne używanie na podstawie takiej umowy stanowi przedmiot działalności podatnika.

ważna zmiana Limit 150 tys. zł (225 tys. zł w przypadku aut elektrycznych) dotyczący maksymalnej wartości amortyzacji aut osobowych nie obejmuje pojazdów oddanych w leasing, najem, dzierżawę i inne podobne umowy, w przypadku podatników, których działalność polega na oddawaniu innym podmiotom aut w leasing, najem, dzierżawę itp. Oznacza to, że podmioty zajmujące się zawodowo najmem lub leasingiem samochodów mogą zaliczyć w całości do kosztów uzyskania przychodów wartość odpisów amortyzacyjnych, dotyczących aut będących ich własnością, oddanych w leasing, najem, dzierżawę itd. innym podmiotom.

Art. 23 ust. 5b dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5c. W przypadku samochodu osobowego oddanego do używania na podstawie umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 47a, stosuje się do tej części opłaty, która stanowi spłatę wartości samochodu osobowego.

Limit 150 tys. zł dotyczący zaliczania do KUP w przypadku umów leasingu dotyczy jedynie części kapitałowej raty – stanowiącej w ramach umowy leasingu spłatę wartości samochodu osobowego.

Art. 23 ust. 5c dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5d. W przypadku gdy umowa najmu, dzierżawy lub inna umowa o podobnym charakterze została zawarta na okres krótszy niż 6 miesięcy, przez wartość samochodu, o której mowa w ust. 1 pkt 47a, rozumie się wartość przyjętą dla celów ubezpieczenia.

Ustawodawca wprowadził sposób ustalania wartości samochodu na potrzeby obliczania limitu zaliczenia do KUP w przypadku umów krótkoterminowych najmu poprzez odniesienie do wartości przyjętej dla celów ubezpieczenia samochodu.

Art. 23 ust. 5d dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5e. W przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych kwota limitu, o którym mowa w ust. 1 pkt 47a, wynosi 225 000 zł.

Ustawodawca, dążąc do promowania elektromobilności w Polsce, zwiększył limit kwoty zaliczanej do kosztów uzyskania przychodu w przypadku aut napędzanych silnikiem elektrycznym do kwoty 225 tys. zł.

Art. 23 ust. 5e dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5f. W przypadku nieprowadzenia przez podatnika ewidencji, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, uznaje się, że samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą podatnika.

ważna zmiana Nowelizacja wprowadza obowiązek prowadzenia kilometrówki przez podatników, którzy użytkują samochód wyłącznie do celów związanych z działalnością gospodarczą podatnika. W przypadku braku prowadzenia ewidencji uznaje się, że auto przeznaczone jest do użytku mieszanego, co skutkuje wprowadzeniem 75-proc. limitu zaliczenia wydatków związanych z eksploatacją samochodu do KUP.

Art. 23 ust. 5f dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5g. Przepisu ust. 5f nie stosuje się, jeżeli podatnik na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie jest obowiązany do prowadzenia takiej ewidencji, z wyjątkiem przypadku, gdy brak tego obowiązku wynika z art. 86a ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.

Domniemania dotyczącego mieszanego użytku auta w przypadku nieprowadzenia kilometrówki nie stosuje się, jeżeli podatnik zgodnie z przepisami ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) nie ma obowiązku jej prowadzenia.

Art. 23 ust. 5g dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

5h. W przypadku ustalenia, że podatnik, niezgodnie ze stanem faktycznym, nie stosował ograniczenia wynikającego z ust. 1 pkt 46a, przepis ten stosuje się od dnia rozpoczęcia używania przez podatnika danego samochodu osobowego.

W przypadku podatników, którzy zaliczali niezgodnie ze stanem faktycznym 100 proc. wydatków poniesionych z tytułu kosztów używania samochodów osobowych, konieczność prowadzenia kilometrówki powstanie od dnia rozpoczęcia używania przez podatnika danego samochodu osobowego.

Art. 23 ust. 5h dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Rozdział 4a. Opodatkowanie stron umowy leasingu

Art. 23b. [Opłaty leasingowe]

(…) 2. Jeżeli finansujący w dniu zawarcia umowy leasingu korzysta ze zwolnień w podatku dochodowym przysługujących na podstawie:

1) art. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1036, 1162 i 1291), (…)

(…) 2. Jeżeli finansujący w dniu zawarcia umowy leasingu korzysta ze zwolnień w podatku dochodowym przysługujących na podstawie:

1) art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, (…)

Zmiana o charakterze porządkowym związana ze zdefiniowaniem ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w słowniczku ustawy o PIT.

Art. 23b ust. 2 pkt 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Rozdział 4b Ceny transferowe (dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy z 23 października 2018 r., Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r., z tym że art. 23s ust. 4 wszedł w życie 24 listopada 2018 r.

Oddział 1. Przepisy ogólne

Art. 23m. [Definicje]

1. Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o:

1) cenie transferowej – oznacza to rezultat finansowy warunków ustalonych lub narzuconych w wyniku istniejących powiązań, w tym cenę, wynagrodzenie, wynik finansowy lub wskaźnik finansowy;

2) podmiocie – oznacza to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej oraz zagraniczny zakład;

3) podmiotach niepowiązanych – oznacza to podmioty inne niż podmioty powiązane;

4) podmiotach powiązanych – oznacza to:

a) podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot, lub

b) podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:

– ten sam inny podmiot lub

– małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot, lub

c) spółkę niemającą osobowości prawnej i jej wspólników, lub

d) podatnika i jego zagraniczny zakład;

5) powiązaniach – oznacza to relacje, o których mowa w pkt 4, występujące pomiędzy podmiotami powiązanymi;

6) transakcji kontrolowanej – oznacza to identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.

2. Przez wywieranie znaczącego wpływu, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a i b, rozumie się:

1) posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:

a) udziałów w kapitale lub

b) praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub

c) udziałów lub praw do udziału w zyskach lub majątku lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych, lub

2) faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, lub

3) pozostawanie w związku małżeńskim albo występowanie pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego stopnia.

3. Posiadanie pośrednio udziału lub prawa, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, oznacza sytuację, w której jeden podmiot posiada w drugim podmiocie udział lub prawo za pośrednictwem innego podmiotu lub większej liczby podmiotów, przy czym wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa odpowiada:

1) wielkości udziału albo prawa łączącego dowolne dwa podmioty spośród wszystkich podmiotów uwzględnianych przy ustalaniu posiadania pośrednio udziału lub prawa – w przypadku gdy wszystkie wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są równe;

2) najniższej wielkości udziału lub prawa łączącego podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana – w przypadku gdy wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są różne;

3) sumie wielkości posiadanych pośrednio udziałów lub praw – w przypadku gdy podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana, łączy więcej niż jeden posiadany pośrednio udział lub prawo.

4. Jeżeli pomiędzy podmiotami występują relacje, które nie są ustanawiane lub utrzymywane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, w tym mające na celu manipulowanie strukturą właścicielską lub tworzenie cyrkularnych struktur właścicielskich, to podmioty, pomiędzy którymi występują takie relacje, uznaje się za podmioty powiązane.

Przepis wprowadza nowe definicje legalne poprzez doprecyzowanie lub zmianę pojęć istniejących w poprzednim porządku prawnym lub dodanie dotychczas nieznanych polskiemu prawu. Dodatkowo implementuje do nowych przepisów wykładnię osiągniętą w ramach dorobku orzecznictwa oraz interpretacji podatkowych. Zmiany dotyczą w szczególności przeformułowania znaczenia pojęcia „cena transferowa”, a także nadaniu nowego brzmienia pojęciu „podmioty powiązane”, poprzez wprowadzenie nowego numerus clausus, tj. zamkniętego katalogu podmiotów mogących zostać uznane za powiązane. Katalog poszerzono również o nową definicję powiązań, która wskazuje, czym jest wzajemna relacja pomiędzy podmiotami, a także czym jest transakcja kontrolowana. Zwrot ten nie funkcjonował dotychczas w polskim systemie prawnym, zaś jego legalizacja ma zminimalizować skalę stosowania zwrotu transakcje oraz inne zdarzenia jednego rodzaju oraz pozwolić na objęcie swym zakresem niestandardowych transakcji, takich jak restrukturyzacja, umowy o podziale kosztów, umowy wspólnego przedsięwzięcia oraz umowy spółki osobowej.

Istotnym zagadnieniem komentowanym w ramach niniejszego artykułu jest wprowadzenie nieistniejącej dotychczas definicji pojęcia „transakcja”. Pojęcie to wielokrotnie stanowiło problemy interpretacyjne zarówno podatników, jak i organów, zaś liczne próby wykładni na podstawie pojęć pochodzących z różnych źródeł tylko pogłębiały problematykę z tym związaną.

Ustęp drugi omawianych zmian przewiduje wprowadzenie precyzyjnej definicji pojęcia „znaczący wpływ”. Zwrot ten jest wykorzystywany w przypadku omawianej definicji podmiotów powiązanych i jest kluczowym czynnikiem zaistnienia powiązań.

W ramach ustępu czwartego omawianego artykułu ustawodawca wprowadził zasadę, że w sytuacji występowania sztucznych struktur właścicielskich lub podmiotów, jeżeli zostały one umieszczone w strukturze tylko w celu przerwania łańcucha powiązań, wszystkie podmioty występujące w takiej strukturze zostaną uznane za powiązane. Regulacja ma na celu uwzględnienie struktur właścicielskich występujących w różnych jurysdykcjach podatkowych, które ulegają szybkim zmianom w czasie.

Uwaga! Art. 23m i art. 23w–23zd ustawy o PIT podatnik może stosować do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r., przy czym przepisy te będą miały zastosowanie do wszystkich transakcji kontrolowanych podatnika realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r., a podatnik będzie zwolniony z obowiązków dokumentacyjnych na podstawie przepisów obowiązujących w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23n. [Wyłączenie stosowania przepisów]

Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do transakcji kontrolowanych, w których cena lub sposób określenia ceny przedmiotu takiej transakcji kontrolowanej wynika z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych.

Zmiana ma charakter porządkujący.

Wyłączenie stosowania przepisów dotyczących cen transferowych istniało wcześniej jako element rozporządzenia ministra finansów z 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz.U. poz. 1268) oraz odpowiedniego rozporządzenia dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych.

Oddział 2. Zasada ceny rynkowej

Art. 23o. [Ustalanie cen transferowych]

1. Podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

2. Jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

3. Określając wysokość dochodu (straty) podatnika w sytuacji, o której mowa w ust. 2, organ podatkowy bierze pod uwagę faktyczny przebieg i okoliczności zawarcia i realizacji transakcji kontrolowanej oraz zachowanie stron tej transakcji.

4. W przypadku gdy organ podatkowy uzna, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub zawarłyby inną transakcję, lub dokonałyby innej czynności, zwanych dalej transakcją właściwą, uwzględniając:

1) warunki, które ustaliły między sobą podmioty powiązane,

2) fakt, że warunki ustalone między podmiotami powiązanymi uniemożliwiają określenie ceny transferowej na takim poziomie, na jaki zgodziłyby się podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną, uwzględniając opcje realistycznie dostępne w momencie zawarcia transakcji

– organ ten określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia transakcji kontrolowanej, a w przypadku gdy jest to uzasadnione, określa dochód (stratę) podatnika z transakcji właściwej względem transakcji kontrolowanej.

5. Podstawą zastosowania ust. 4 nie może być wyłącznie:

1) trudność w weryfikacji ceny transferowej przez organ podatkowy albo

2) brak porównywalnych transakcji występujących pomiędzy podmiotami niepowiązanymi w porównywalnych okolicznościach.

6. W okresie obowiązywania decyzji w sprawie porozumienia, o której mowa w art. 20a Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie określa zobowiązania podatkowego (wysokości straty) w zakresie, w jakim wykazany przez podatnika dochód (strata) został ustalony zgodnie z warunkami i metodami uznanymi w tej decyzji.

Przepis ma charakter porządkujący już istniejące rozwiązania. Nowelizacja definiuje zasadę ceny rynkowej, a zatem określa, na jakich warunkach powinna być zawierana transakcja, by jej warunki znacząco nie różniły się od warunków, jakie zastosowałyby podmioty niepowiązane.

W przypadku, gdy w wyniku istniejących powiązań pomiędzy podmiotami transakcja którą ustaliłyby między sobą podmioty powiązane, odbiega od warunków rynkowych, a co za tym idzie, podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe, organ upoważniony jest do określenia dochodu lub wysokości straty podatnika. Ważną zmianą jest implementacja do polskiego porządku prawnego możliwości nierozpoznania lub recharakteryzacji, tj. możliwości uznania przez organ, że w danych okolicznościach podmioty niepowiązane nie zawarłyby danej transakcji lub zawarłyby inną transakcję. W takiej sytuacji organ szacuje dochód (stratę) podatnika według transakcji właściwej lub bez ujęcia transakcji kontrolowanej.

Celem uniemożliwienia organom nadmiernego czy dowolnego stosowania ww. instytucji prawa podatkowego ustawodawca przewidział odpowiednie mechanizmy. Organ jest związany kryteriami, które nie mogą być wyłączną podstawą zastosowania ww. instrumentu, tj. podstawą wdrożenia wspomnianych czynności przez organ nie może być trudność w weryfikacji ceny transferowej przez organ albo brak porównywalności transakcji występujących pomiędzy podmiotami niepowiązanymi w porównywalnych okolicznościach. Posiadanie decyzji APA dla danej transakcji zabezpiecza podatnika przed szacowaniem dochodu przez organy, recharakteryzacją, lub pominięciem skutków podatkowych transakcji kontrolowanej.

Art. 23p. [Metody weryfikacji cen transferowych]

1. Ceny transferowe weryfikuje się, stosując metodę najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach, wybraną spośród następujących metod:

1) porównywalnej ceny niekontrolowanej;

2) ceny odprzedaży;

3) koszt plus;

4) marży transakcyjnej netto;

5) podziału zysku.

2. W przypadku gdy nie jest możliwe zastosowanie metod, o których mowa w ust. 1, stosuje się inną metodę, w tym techniki wyceny, najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach.

3. Przy wyborze metody najbardziej odpowiedniej w danych okolicznościach uwzględnia się w szczególności warunki, jakie zostały ustalone lub narzucone pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostępność informacji niezbędnych do prawidłowego zastosowania metody oraz specyficzne kryteria jej zastosowania.

4. Określając wysokość dochodu (straty), organ podatkowy stosuje metodę przyjętą przez podmiot powiązany, chyba że zastosowanie innej metody jest bardziej odpowiednie w danych okolicznościach.

5. W przypadku gdy zgodnie z art. 23o ust. 4 organ podatkowy:

1) pomija transakcję kontrolowaną – odstępuje od zastosowania metody;

2) zastępuje transakcję kontrolowaną transakcją właściwą – stosuje metodę odpowiednią dla transakcji właściwej.

Zmiana ma charakter rozszerzający.

Zgodnie z wprowadzonym artykułem ceny transferowe weryfikuje się, stosując metodę najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach, wybraną spośród metod tradycyjnych i metod zysku transakcyjnego. Zniesiono wymóg stosowania w pierwszej kolejności metod tradycyjnych.

Wprowadzenie ust. 4 art. 23p, regulującego zobowiązanie organów podatkowych do stosowania w pierwszej kolejności metody, która została zastosowana przez podatnika, ma charakter zmiany porządkującej – dotychczas powyższe zobowiązanie istniało w przepisach wykonawczych do ustawy. Dodatkowo ust. 4 art. 23p umożliwia organom podatkowym stosowanie zarówno metod tradycyjnych, jak i innych metod, co jest novum w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego, w którym organy podatkowe do określania wysokości dochodu (straty) mogły stosować wyłącznie jedną z metod tradycyjnych.

Przepis wprowadza dodatkowo możliwość stosowania innej metody w celu weryfikacji rynkowości transakcji kontrolowanej, w tym technik wyceny. Powyższe umożliwia stosowanie również innych metod zarówno przez podatników, jak i organy podatkowe. Zgodnie z literalnym brzmieniem zastosowanie innych metod, w tym technik wyceny, jest ograniczone do przypadków, gdy nie jest możliwe zastosowanie jednej z pięciu podstawowych metod. Techniki wyceny mogą być przydatne do ustalania i weryfikowania cen transferowych w transakcjach kontrolowanych, których przedmiotem są wartości niematerialne i prawne oraz w przypadku opłat z tytułu restrukturyzacji.

Doszło do zmiany nazwy metody rozsądnej marży na metodę koszt plus.

Szczegółowe warunki stosowania metod zostały określone w rozporządzeniu ministra finansów z 21 grudnia 2018 r. w sprawie cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. poz. 2502).

Art. 23q. [Korekta cen transferowych]

Podatnik może dokonać korekty cen transferowych poprzez zmianę wysokości uzyskanych przychodów lub poniesionych kosztów uzyskania przychodów, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1) w transakcjach kontrolowanych realizowanych przez podatnika w trakcie roku podatkowego ustalone zostały warunki, które ustaliłyby podmioty niepowiązane;

2) nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ustalone w trakcie roku podatkowego warunki lub znane są faktycznie poniesione koszty lub uzyskane przychody będące podstawą obliczenia ceny transferowej, a zapewnienie ich zgodności z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, wymaga dokonania korekty cen transferowych;

3) w momencie dokonania korekty podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego, że podmiot ten dokonał korekty cen transferowych w tej samej wysokości, co podatnik;

4) podmiot powiązany, o którym mowa w pkt 3, ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie lub na terytorium, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z tym państwem;

5) podatnik potwierdzi dokonanie korekty cen transferowych w rocznym zeznaniu podatkowym za rok podatkowy, którego dotyczy ta korekta.

Niniejsza regulacja definiuje kryteria dopuszczalności dokonania korekty cen transferowych poprzez zmianę uzyskanych przychodów lub poniesionych kosztów uzyskania przychodu.

Przepis ten przewiduje, że w celu dokonania korekty cen transferowych łącznie muszą zostać spełnione warunki przewidziane w niniejszym artykule. To znaczy: podatnik musi dążyć do zapewnienia warunków rynkowych w transakcji kontrolowanej w trakcie całego roku podatkowego, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą i doświadczeniem nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na warunki ustalone w trakcie roku lub znane są faktyczne koszty / przychody stanowiące podstawę kalkulacji ceny w momencie dokonania korekty podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego o korekcie drugostronnej w tej samej wysokości; druga strona transakcji, której dotyczy korekta, ma siedzibę lub zarząd w Polsce lub państwie, z którym Polska ma zawartą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz umowę dotyczącą wymiany informacji podatkowych oraz korekta ta musi zostać potwierdzona przez podatnika w rocznym zeznaniu podatkowym.

Ponadto należy mieć na uwadze, że korekta cen transferowych zwiększająca przychody lub obniżająca koszty uznawana jest za przychód lub koszt podatkowy w przypadku spełnienia warunków wymienionych w pkt 1 oraz pkt 2 komentowanego artykułu, natomiast w sytuacji, kiedy korekta zwiększa koszty lub zmniejsza przychody, spełnione musi być wszystkich pięć warunków łącznie.

Art. 23r. [Usługi o niskiej wartości dodanej]

1. W przypadku transakcji kontrolowanych stanowiących usługi o niskiej wartości dodanej organ podatkowy odstępuje od określenia dochodu (straty) podatnika w zakresie wysokości narzutu na kosztach tych usług, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1) narzut na kosztach tych usług został ustalony przy wykorzystaniu metody, o której mowa w art. 23p ust. 1 pkt 3 albo 4, i wynosi:

a) nie więcej niż 5% kosztów – w przypadku nabycia usług,

b) nie mniej niż 5% kosztów – w przypadku świadczenia usług;

2) usługodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową;

3) usługobiorca posiada kalkulację obejmującą następujące informacje:

a) rodzaj i wysokość kosztów uwzględnionych w kalkulacji,

b) sposób zastosowania i uzasadnienie wyboru kluczy alokacji dla wszystkich podmiotów powiązanych korzystających z usług.

2. Przepis ust. 1 ma zastosowanie do usług wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy, które spełniają łącznie następujące warunki:

1) mają charakter usług wspomagających działalność gospodarczą usługobiorcy;

2) nie stanowią głównego przedmiotu działalności grupy podmiotów powiązanych;

3) wartość tych usług świadczonych przez usługodawcę na rzecz podmiotów niepowiązanych nie przekracza 2% wartości tych usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych i niepowiązanych;

4) nie są przedmiotem dalszej odprzedaży przez usługobiorcę, z wyłączeniem odprzedaży usług nabytych we własnym imieniu, ale na rzecz innego podmiotu powiązanego (refakturowanie).

Niniejszy przepis stanowi wdrożenie regulacji przewidzianych w Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych oraz pracach Wspólnotowego Forum Unii Europejskiej ds. Cen Transferowych w zakresie odstąpienia w trakcie ewentualnej kontroli podatkowej przez organy podatkowe od oceny rynkowego charakteru rozliczeń w transakcjach w zakresie usług o niskiej wartości dodanej.

Przepis ten określa warunki, które muszą być spełnione łącznie, aby móc skorzystać z jego przywilejów – czyli (i) narzut na kosztach usług o niskiej wartości dodanej nie powinien być niższy niż 5 proc. w przypadku świadczenia tych usług oraz wyższy niż 5 proc. w przypadku ich zakupu, (ii) usługodawca nie jest podmiotem mającym siedzibę, zarząd na terytorium rajów podatkowych, (iii) usługobiorca posiada szczegółowe kalkulacje opłaty serwisowej wraz ze wskazaniem sposobu stosowania oraz uzasadnieniem doboru kluczy alokacji, o ile są stosowane.

Dodatkowo, zgodnie z tą regulacją podstawowym warunkiem umożliwiającym skutecznie skorzystanie z tych przepisów jest zakwalifikowanie danych usług do usług o niskiej wartości dodanej.

W praktyce spełnienie tych warunków oznacza również brak obowiązku przygotowywania przez podatników analizy danych porównawczych dla takich transakcji. Dotyczy to zarówno podmiotów, które pełnioną w danej transakcji rolę usługodawcy, jak i usługobiorcy usług o charakterze usług o niskiej wartości dodanej. Przepis ten nie zwalnia ich jednak z przygotowania samej lokalnej dokumentacji cen transferowych. Ważne, aby dokumentacja wnikliwie opisywała mechanizm ustalania opłaty w tej transakcji.

Art. 23s. [Pożyczki]

1. W przypadku transakcji kontrolowanej dotyczącej pożyczki organ podatkowy odstępuje od określenia dochodu (straty) podatnika w zakresie wysokości oprocentowania tej pożyczki, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1) oprocentowanie pożyczki na dzień zawarcia umowy jest ustalane w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, określone w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych aktualnym na dzień zawarcia tej umowy;

2) nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii;

3) pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat;

4) w trakcie roku obrotowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty;

5) pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.

2. Kwoty pożyczki wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień wypłaty kwoty pożyczki.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do kredytu i emisji obligacji.

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza nie rzadziej niż raz w roku, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, o których mowa w ust. 1 pkt 1, biorąc pod uwagę rodzaje bazowych stóp procentowych stosowanych na międzybankowym rynku finansowym.

Przepis ten przewiduje, że warunki niektórych transakcji pożyczek realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi nie będą kwestionowane przez organy podatkowe podczas ewentualnej kontroli pod kątem ich zgodności z warunkami rynkowymi. Dotyczy to w szczególności pożyczek zawieranych na krótki czas, wynoszący maksymalnie 5 lat, jak również o niewielkiej wartości kapitału (łączny poziom zobowiązań/należności podatnika z tytułu kapitału pożyczek zawartych pomiędzy podmiotami powiązanymi w danym roku obrotowym nie może przekroczyć 20 000 000 zł lub równowartości tej kwoty). Dodatkowo zakłada się, że oprocentowanie w danej transakcji pożyczki zostanie ustalone w oparciu o bazową stopę procentową i marżę określoną w obwieszczeniu ministra finansów aktualnym na dzień zawarcia umowy pożyczki. Obwieszczenia ministra finansów zgodnie z przepisem będą publikowane nie rzadziej niż raz w roku. Pierwsze obwieszczenie ministra finansów w tej sprawie zostało opublikowane 31 grudnia 2018 r. (M.P. 2018 poz. 1286) i przewiduje dość niskie oprocentowanie. Przepis ten ma zastosowanie zarówno dla organów podatkowych, jak i dla podatników (pożyczkodawcy oraz pożyczkobiorcy). Brak konieczności wykazania rynkowego charakteru rozliczeń w danych transakcjach pożyczek spełniających powyższe warunki nie zwalnia jednak podatników z obowiązku przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych dla tych transakcji finansowych. W praktyce przepis ten będzie mieć zastosowanie w szczególności do finansowania wewnątrzgrupowego realizowanego przez małe i średnie przedsiębiorstwa.

Uwaga: generalnie art. 23s wszedł w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r., z tym że ust. 4 art. 23s wszedł w życie 24 listopada 2018 r.

Art. 23t. [Korekta dochodów podatnika uznanych za dochody podmiotu powiązanego spoza Polski]

1. W przypadku gdy dochody podatnika zostaną przez administrację podatkową innego państwa uznane za dochody podmiotu powiązanego mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zaliczone do podlegających opodatkowaniu dochodów tego podmiotu, dokonuje się korekty dochodów podatnika, jeżeli przepisy właściwych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, taką korektę przewidują.

2. Korekta dochodów, o której mowa w ust. 1, służy eliminowaniu podwójnego opodatkowania poprzez określenie dochodów podatnika, jakie byłyby przez podatnika uzyskane, gdyby warunki ustalone z podmiotem powiązanym mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 1, odpowiadały warunkom, jakie byłyby uzgodnione między podmiotami niepowiązanymi.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy określaniu dochodu podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, prowadzącego działalność przez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład, lub podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, prowadzącego działalność przez zagraniczny zakład położony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dochodów podlegających przypisaniu do tego zagranicznego zakładu.

4. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadkach, w których:

1) organ podatkowy określił dochody podatnika w związku z ustaleniem lub narzuceniem warunków, o których mowa w art. 23o ust. 2, pomiędzy podatnikami mającymi miejsca zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

2) podatnik po zakończeniu kontroli podatkowej skorzystał z uprawnienia do skorygowania zeznania o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym w przypadku ujawnienia przez kontrolę nieprawidłowości w związku z ustaleniem lub narzuceniem warunków, o których mowa w art. 23o ust. 2, lub

3) podatnik skorzystał z uprawnienia do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, a kontrola celno-skarbowa została zakończona zawiadomieniem, o którym mowa w art. 83 ust. 2 tej ustawy.

Zmiana ma charakter porządkujący – utrzymuje zasady wynikające z art. 23 i dostosowuje brzmienie przepisu do pojęć i definicji, wprowadzonych nowymi regulacjami. Niniejszy przepis reguluje zasady ubiegania się przez podatnika o korektę dochodów w przypadku, gdy w wyniku zastosowania warunków odbiegających od rynkowych organy podatkowe innego państwa uznają część dochodów podatnika za dochód powiązanego z nim podmiotu, mającego siedzibę lub zarząd w tym państwie. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że dochody podmiotów powiązanych zostaną ustalone w wysokości, jaka zostałaby osiągnięta przy ustaleniu warunków, na które przystałyby podmioty niepowiązane, przy jednoczesnym eliminowaniu podwójnego opodatkowania tych dochodów poprzez zastosowanie korekty.

Dana regulacja ma także zastosowanie do zagranicznych zakładów. Przepis przewiduje również takie uprawnienie w przypadku ustalenia warunków odbiegających od tych, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, pomiędzy podmiotami mającymi siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 23u. [Transakcje z podmiotami z rajów podatkowych]

Jeżeli warunki transakcji realizowanej pomiędzy osobą fizyczną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową odbiegają od warunków, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, z których żaden nie ma miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, przepisy art. 23o i art. 23p stosuje się odpowiednio.

Przepis stanowi powielenie dotychczas obowiązujących norm prawnych, które umożliwiają organom szacowanie dochodu w transakcjach odbiegających od warunków, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, w przypadku transakcji pomiędzy osobą fizyczną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, mającą siedzibę lub zarząd na terytorium RP z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Delegacja dotycząca opublikowania w rozporządzeniu wykazu krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową znajduje się w art. 23v.

Art. 23v. [Delegacja]

1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb:

1) oceny zgodności warunków ustalonych przez podmioty powiązane z warunkami, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, w tym kryteria porównywalności tych warunków,

2) określania wysokości dochodu (straty) podatnika w drodze oszacowania z zastosowaniem metod, o których mowa w art. 23p ust. 1–3, w tym określania wynagrodzenia z tytułu przeniesienia pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji, aktywów lub kategorii ryzyka,

3) eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych

– mając na uwadze zapewnienie prawidłowości weryfikacji cen transferowych dokonywanej przez podatników i organy podatkowe oraz uwzględniając wytyczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, uwzględniając treść ustaleń w tym zakresie podjętych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, istnienie podstawy prawnej do wymiany informacji podatkowych między Rzecząpospolitą Polską a danym krajem lub terytorium, terminowość realizowania obowiązku wymiany informacji podatkowych oraz rzetelność, kompletność i czytelność przekazywanych informacji podatkowych, a także rzeczywiste cechy systemu podatkowego danego kraju lub terytorium mogące doprowadzić do stosowania szkodliwej konkurencji podatkowej.

Przepisy zawierają ustawowe upoważnienie do wydania przez ministra finansów nowych aktów wykonawczych w zakresie sposobu i trybu weryfikowania prawidłowości przeprowadzonej transakcji, szacowania przychodów podatnika oraz eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych. Ustęp drugi omawianego przepisu zawiera ustawowe upoważnienie w zakresie wydania rozporządzenia w zakresie wykazu krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.

Oddział 3. Dokumentacja cen transferowych

Art. 23w. [Obowiązek sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych]

1. Podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

2. Lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość, pomniejszona o podatek od towarów i usług, przekracza w roku podatkowym następujące progi dokumentacyjne:

1) 10 000 000 zł – w przypadku transakcji towarowej;

2) 10 000 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;

3) 2 000 000 zł – w przypadku transakcji usługowej;

4) 2 000 000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1–3.

3. Progi dokumentacyjne są ustalane odrębnie dla:

1) każdej transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym niezależnie od przyporządkowania transakcji kontrolowanej do transakcji towarowych, finansowych, usługowych albo innych transakcji;

2) strony kosztowej i przychodowej.

4. Wartość transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, o której mowa w ust. 2 i 3, jest ustalana bez względu na liczbę dokumentów księgowych, dokonanych lub otrzymanych płatności oraz podmiotów powiązanych, z którymi zawierana jest transakcja kontrolowana.

5. Przy ocenie, czy transakcja kontrolowana ma charakter jednorodny, uwzględnia się:

1) jednolitość transakcji kontrolowanej w ujęciu ekonomicznym oraz

2) kryteria porównywalności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23v ust. 1 pkt 1, oraz

3) metody weryfikacji cen transferowych, o których mowa w art. 23p ust. 1–3, oraz

4) inne istotne okoliczności transakcji kontrolowanej.

Wprowadzone regulacje wiążą się z odstąpieniem od dotychczasowego powiązania zakresu obowiązków dokumentacyjnych podatnika z wysokością osiągniętych przez niego przychodów lub kosztów. Dotychczasowe przepisy, odnoszące się do obowiązku przygotowania dokumentacji lokalnej (Local File) i analiz danych porównawczych oraz ustalania progów istotności, zostały zastąpione regulacjami wprowadzającymi stałe progi dokumentacyjne, tj. 10 000 000 zł w przypadku transakcji towarowych i finansowych oraz 2 000 000 zł w przypadku transakcji usługowych oraz innych transakcji. W przypadku, gdy wartość transakcji o charakterze jednorodnym przekroczy w roku podatkowym powyższe progi, na podatniku będzie ciążył obowiązek przygotowania dokumentacji lokalnej oraz analizy cen transferowych (tj. analizy porównawczej lub analizy zgodności). Omawiane zmiany w praktyce będą wiązały się z wyłączeniem spod obowiązku dokumentacyjnego transakcji niematerialnych (tj. których wartość nie przekracza 2 000 000 zł), z wyjątkiem transakcji realizowanych przez podatników o wysokich przychodach lub kosztach, w przypadku których próg istotności (wynoszący do tej pory równowartość 500 000 euro) może ulec obniżeniu w zakresie np. transakcji usługowych. Jednocześnie ustawodawca doprecyzował sposób ustalania wartości transakcji poprzez zdefiniowanie oraz odniesienie do jednorodnego charakteru transakcji w podziale na stronę przychodową i kosztową, niezależnie od liczby dokumentów księgowych. Zgodnie z nowymi przepisami przy ustalaniu wartości transakcji nie uwzględnia się wartości podatku od towarów i usług – dotychczasowy brak regulacji w tym zakresie powodował duże niejasności interpretacyjne.

Nowe regulacje określają również cel sporządzania dokumentacji cen transferowych przez podatników (tj. wykazanie, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane), wskazując również, że dokumentacja jest sporządzana za rok podatkowy.

Zrezygnowano z obowiązku przygotowania dokumentacji również za rok podatkowy następujący po roku podatkowym, za który podatnik był obowiązany sporządzić dokumentację podatkową, bez względu na wysokość osiągniętych przychodów lub kosztów. Nowe przepisy nie wskazują również bezpośrednio sposobu ustalania wartości w przypadku umowy spółki niebędącej osobą prawną bądź umowy wspólnego przedsięwzięcia (lub umowy o podobnym charakterze) – w tym przypadku zastosowanie będzie miał próg dotyczący innych transakcji. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować art. 23m i art. 23w–23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23x. [Wartość transakcji kontrolowanej]

1. Wartość transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 23 w ust. 2, odpowiada:

1) wartości kapitału – w przypadku pożyczki i kredytu;

2) wartości nominalnej – w przypadku emisji obligacji;

3) sumie gwarancyjnej – w przypadku poręczenia lub gwarancji;

4) wartości przypisanych przychodów lub kosztów – w przypadku przypisania dochodu (straty) do zakładu zagranicznego;

5) wartości właściwej dla danej transakcji kontrolowanej – w przypadku pozostałych transakcji.

2. Wartość transakcji kontrolowanej, o której mowa w art. 23 w ust. 2, określa się na podstawie:

1) otrzymanych lub wystawionych faktur dotyczących danego roku podatkowego albo

2) umów lub innych dokumentów – w przypadku gdy faktura nie została wystawiona lub w przypadku transakcji finansowych, albo

3) otrzymanych lub przekazanych płatności – w przypadku gdy nie jest możliwe określenie tej wartości na podstawie pkt 1 i 2.

3. Określając wartość transakcji kontrolowanych o charakterze jednorodnym, o których mowa w ust. 1, nie uwzględnia się wartości transakcji kontrolowanych, o których mowa w art. 23z.

4. Wartość transakcji kontrolowanej wyrażoną w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień realizacji operacji gospodarczej lub zawarcia umowy.

Analizowany przepis stanowi uzupełnienie regulacji odnoszących się do sposobu ustalania wartości transakcji, wskazując na prawidłowe metody określania wartości transakcji m.in. udzielania pożyczek, emisji obligacji, udzielania poręczeń lub gwarancji. Za istotne należy uznać w szczególności zmiany dotyczące poręczeń oraz gwarancji, powodujące powstanie obowiązku dokumentacyjnego również w przypadku nieodpłatnych gwarancji lub poręczeń, jeżeli suma gwarancyjna przekroczyła próg 10 000 000 zł. Ustawodawca określił również podstawę ustalania wartości kontrolowanej, dając pierwszeństwo wartościom wynikającym z faktur, zaś jeżeli nie są one wystawiane – z umów lub innych dokumentów (np. porozumień czy not), zaś w dalszej kolejności, wartościom otrzymanych lub przekazanych płatności. W ramach ustalania wartości transakcji o charakterze jednorodnym nie uwzględnia się wartości transakcji, co do których obowiązek przygotowania dokumentacji nie ma zastosowania na podstawie art. 23z ustawy o PIT (m.in. zwolnienie dotyczące transakcji krajowych, spełniających określone warunki). Nowe przepisy określają również sposób przeliczania kwot w odniesieniu do transakcji realizowanych w walutach innych niż złote. Wprowadzone regulacje są zasadniczo zbieżne ze sposobem ustalania wartości przychodu lub kosztu na podstawie przepisów ogólnych ustawy o PIT, uzupełniając jednocześnie zasadę ogólną o metodę stosowaną w przypadku, gdy dana wartość transakcji nie stanowi przychodu lub kosztu (np. wartość kapitału pożyczki). Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23y. [Oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji]

1. Podmioty powiązane, które są obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, składają urzędom skarbowym oświadczenie o jej sporządzeniu, w terminie do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego.

2. W oświadczeniu o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych podmiot powiązany oświadcza, że:

1) sporządził lokalną dokumentację cen transferowych;

2) ceny transferowe transakcji kontrolowanych objętych lokalną dokumentacją cen transferowych są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, podpisuje kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, podając pełnioną przez siebie funkcję, przy czym:

1) oświadczenie składa i podpisuje każda z osób uprawnionych do reprezentacji – w przypadku gdy kilka osób spełnia kryteria kierownika jednostki albo nie jest możliwe określenie kierownika jednostki;

2) nie jest dopuszczalne złożenie oświadczenia przez pełnomocnika.

4. Oświadczenie o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych składa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do podatników obowiązanych do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych na podstawie art. 23za ust. 1.

Zmiana ma charakter rozszerzający. Dotychczasowy obowiązek dotyczący składania oświadczenia o posiadaniu dokumentacji podatkowej został poszerzony o oświadczenie o rynkowym charakterze cen stosowanych w dokumentowanych transakcjach. W związku z powyższym istotnie zwiększa się waga składanego oświadczenia, jak również pojawia się ryzyko stosowania sankcji w zakresie odpowiedzialności karnej skarbowej za złożenie oświadczenia niezgodnie z prawdą, w przypadku kwestionowania stosowanych cen w trakcie kontroli podatkowej. Zmiana ma również charakter doprecyzowujący w zakresie określenia osób odpowiedzialnych za złożenie oświadczenia w imieniu podatnika, którym w myśl przepisu stają się wszystkie osoby pełniące funkcje kierownika jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, lub w przypadku braku osoby spełniającej tę definicję, wszystkie osoby uprawnione do jej reprezentowania. Obowiązek ten nie może być cedowany na pełnomocników. W praktyce obowiązek złożenia oświadczenia będzie zatem ciążył na osobach uprawnionych do reprezentacji. Oświadczenie w nowym kształcie składane będzie, w przeciwieństwie do dotychczas stosowanej formy papierowej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23z. [Zwolnienia z obowiązku dokumentacyjnego]

Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych nie ma zastosowania do transakcji kontrolowanych:

1) zawieranych wyłącznie przez podmioty powiązane mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w roku podatkowym, w którym każdy z tych podmiotów powiązanych spełnia łącznie następujące warunki:

a) nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a i 63b,

b) nie poniósł straty podatkowej;

2) objętych decyzją w sprawie porozumienia, o której mowa w art. 20a Ordynacji podatkowej, w okresie, którego dotyczy ta decyzja;

3) których wartość w całości trwale nie stanowi przychodu albo kosztu uzyskania przychodu, z wyłączeniem transakcji finansowych, transakcji kapitałowych oraz transakcji dotyczących inwestycji, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;

4) w przypadku gdy powiązania wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu terytorialnego lub ich związkami;

5) w których cena została ustalona w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986);

6) realizowanych między grupą producentów rolnych wpisaną do rejestru, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1026), a jej członkami, dotyczących odpłatnego zbycia:

a) na rzecz grupy producentów rolnych produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy,

b) przez grupę producentów rolnych na rzecz jej członków towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w lit. a, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją;

7) realizowanych między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw, działających na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2018 r. poz. 1131 i 1633), a jej członkami, dotyczących odpłatnego zbycia:

a) na rzecz takiej grupy lub organizacji produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy lub organizacji,

b) przez taką grupę lub organizację na rzecz jej członków towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w lit. a, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją;

8) polegających na przypisaniu dochodu do zagranicznego zakładu położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, jeżeli przepisy właściwych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, przewidują, że dochody te mogą być opodatkowane tylko w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska.

Przepis ten wprowadza listę transakcji, które są zwolnione z obowiązku przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych. W szczególność brak obowiązku w tym zakresie będzie dotyczył transakcji zawieranych pomiędzy krajowymi podmiotami powiązanymi pod warunkiem spełnienia przez każdy z tych podmiotów łącznie dwóch warunków określonych w powołanej regulacji, tj. (i) ze zwolnienia mogą korzystać wyłącznie podmioty krajowe nieponoszące strat podatkowych, (ii) podmioty nieprowadzące działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Istotna zmiana w zakresie obowiązku dokumentacyjnego dotyczy również transakcji realizowanych przez podmioty, w których całość udziałów jest w posiadaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z brzmieniem nowego przepisu, jeśli zatem powiązania dwóch podmiotów wynikają jedynie z tego, że ma w nich udziały Skarb Państwa lub ta sama jednostka samorządu terytorialnego, to wówczas transakcja pomiędzy tymi podmiotami nie musi być dokumentowana. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23za. [Obowiązek dokumentacyjny w przypadku transakcji z podmiotami z rajów podatkowych]

1. Do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych są obowiązani także podatnicy:

1) dokonujący, bezpośrednio lub pośrednio, zapłaty należności na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, jeżeli łączna kwota wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w tym roku świadczeń przekracza 100 000 zł lub równowartość tej kwoty, lub

2) zawierający z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową:

a) umowę spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza 100 000 zł lub równowartość tej kwoty, lub

b) umowę wspólnego przedsięwzięcia lub inną umowę o podobnym charakterze, w których wartość wspólnie realizowanego przedsięwzięcia określona w umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości – przewidywana na dzień zawarcia umowy, przekracza 100 000 zł lub równowartość tej kwoty.

2. Kwoty, o których mowa w ust. 1, wyrażone w walucie obcej, przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień realizacji operacji gospodarczej.

Wprowadzone przepisy zastępują dotychczas obowiązujące regulacje, dotyczące transakcji realizowanych z podmiotami mającymi miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Utrzymany został dotychczasowy obowiązek przygotowania dokumentacji w sytuacji dokonywania bezpośrednio lub pośrednio zapłaty należności na rzecz podmiotów z rajów podatkowych lub zawierania z takimi podmiotami umowy spółki niebędącej osobą prawną lub umowy wspólnego przedsięwzięcia. Jednocześnie zmianie uległ próg powodujący powstanie obowiązku dokumentacyjnego (z 20 000 euro na 100 000 zł). Przepis ustępu drugiego wskazuje na sposób przeliczania kwot wyrażonych w walutach innych niż złote. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23zb. [Grupowa dokumentacja cen transferowych]

1. Podmioty powiązane konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, które są obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, dołączają do tej dokumentacji grupową dokumentację cen transferowych, sporządzoną za rok obrotowy, w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego, jeżeli należą do grupy podmiotów powiązanych:

1) dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe;

2) której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość.

2. Kwoty przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu roboczym sprawozdawczego roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, którego dotyczy grupowa dokumentacja cen transferowych.

3. Grupowa dokumentacja cen transferowych może być sporządzona przez podmiot powiązany obowiązany do dołączania grupowej dokumentacji cen transferowych lub inny podmiot należący do grupy podmiotów powiązanych. Sporządzenie grupowej dokumentacji cen transferowych przez inny podmiot z grupy podmiotów powiązanych nie zwalnia z odpowiedzialności za zgodność tej dokumentacji z art. 23zc ust. 2.

4. W przypadku gdy grupowa dokumentacja cen transferowych została sporządzona w języku angielskim, organ podatkowy może wystąpić z żądaniem przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego żądania, grupowej dokumentacji cen transferowych w języku polskim.

Modyfikacja przepisu. Zagadnienie dokumentacji grupowej nie jest obce dla polskich podatników. Określona grupa podatników była zobowiązana do jej przygotowania już na gruncie przepisów z 2017 r. Obecne przepisy modyfikują dotychczasowe regulacje w zakresie dokumentacji grupowej. W świetle przepisów obowiązujących od 2019 r. dokumentacja grupowa będzie musiała być przygotowana przez podatników należących do grupy kapitałowej, dla której przygotowywane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe i której skonsolidowane przychody przekraczają 200 000 000 zł. W praktyce oznacza to, że członkowie dużych grup kapitałowych zobowiązani do przygotowania lokalnej dokumentacji podatkowej niezależnie od indywidualnych przychodów lub kosztów będą dodatkowo musieli dołączyć do dokumentacji lokalnej dokumentację grupową. Co istotne, dokumentacja grupowa będzie mogła być przygotowana w języku angielskim, a jej tłumaczenie będzie konieczne jedynie na żądanie organu podatkowego. Ważne jednak, aby dokumentacja grupowa spełniała lokalne wymogi dokumentacyjne w tym zakresie i tym samym była kompletna. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23zc. [Elementy lokalnej i grupowej dokumentacji cen transferowych]

1. Lokalna dokumentacja cen transferowych zawiera następujące elementy:

1) opis podmiotu powiązanego;

2) opis transakcji, w tym analizę funkcji, ryzyk i aktywów;

3) analizę cen transferowych, w tym:

a) analizę danych podmiotów niepowiązanych lub transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi lub pomiędzy podmiotami niepowiązanymi uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach kontrolowanych, zwaną dalej analizą porównawczą, albo

b) analizę wykazującą zgodność warunków, na jakich została zawarta transakcja kontrolowana, z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, zwaną dalej analizą zgodności – w przypadku gdy sporządzenie analizy porównawczej nie jest właściwe w świetle danej metody weryfikacji cen transferowych lub nie jest możliwe przy zachowaniu należytej staranności;

4) informacje finansowe.

2. Grupowa dokumentacja cen transferowych zawiera następujące elementy dotyczące grupy kapitałowej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 44 ustawy o rachunkowości:

1) opis tej grupy;

2) opis istotnych wartości niematerialnych i prawnych tej grupy;

3) opis istotnych transakcji finansowych tej grupy;

4) informacje finansowe i podatkowe tej grupy.

3. W przypadku transakcji kontrolowanych spełniających kryteria, o których mowa w art. 23r i art. 23s, lokalna dokumentacja cen transferowych może nie zawierać analizy porównawczej lub analizy zgodności.

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres elementów lokalnej dokumentacji cen transferowych i grupowej dokumentacji cen transferowych, mając na uwadze ułatwienie podatnikom sporządzania poprawnej dokumentacji cen transferowych oraz uwzględniając wytyczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych.

Wprowadzone regulacje utrzymują dotychczasowy podział dokumentacji cen transferowych na dokumentację lokalną (Local File) oraz dokumentację grupową (Master File). Tym samym zmiana ma w dużej mierze charakter porządkujący oraz dostosowawczy do rekomendacji wynikających m.in. z wytycznych OECD, nie powodując powstania nowych obowiązków dla podatników. Przepis wskazuje na główne elementy, jakie powinna zawierać dokumentacja podatkowa, upoważniając ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania rozporządzenia określającego szczegółowy zakres tej dokumentacji. Nowe przepisy wprowadzają generalną zasadę posiadania analizy cen transferowych (tj. analizy porównawczej lub analizy zgodności) jako obowiązkowego elementu każdej dokumentacji lokalnej, tym samym odstępując od dotychczasowego wyłączenia takiego obowiązku dla podatników, których przychody lub koszty nie przekroczyły w poprzednim roku podatkowym równowartości 10 000 000 euro. Doprecyzowano również, w jakich sytuacjach podatnik może przygotować analizę zgodności, tj. gdy sporządzenie analizy porównawczej nie jest właściwe w świetle danej metody weryfikacji cen transferowych lub nie jest możliwe przy zachowaniu należytej staranności. Analizowany przepis będzie mógł być zastosowany np. w przypadku ustalenia wynagrodzenia w oparciu o techniki wyceny. Obowiązek przygotowania analizy porównawczej lub analizy zgodności został wyłączony w odniesieniu do transakcji spełniających warunki do skorzystania ze zwolnień dla tzw. safe harbours, określonych w art. 23r i 23s ustawy o PIT. Jest to znaczące uproszczenie dla podatników realizujących tego typu transakcje z podmiotami powiązanymi. Nowe regulacje znoszą obowiązek zawarcia w analizie danych porównawczych danych porównywalnych o podmiotach mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli dane były dla podatnika dostępne. Stanowi to uproszczenie dla podatników, którzy w ramach przygotowywanej dokumentacji podatkowej wykorzystywali analizy przygotowane na szczeblu grupowym, obejmujące dane finansowe np. na temat podmiotów z państw Unii Europejskiej. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23zd. [Aktualizacja analizy porównawczej i analizy zgodności]

Analiza porównawcza oraz analiza zgodności podlegają aktualizacji nie rzadziej niż co 3 lata, chyba że zmiana otoczenia ekonomicznego w stopniu znacznie wpływającym na sporządzoną analizę uzasadnia dokonanie aktualizacji w roku zaistnienia tej zmiany.

Zmiana ma charakter porządkujący i utrzymuje zasady dotychczas obowiązujące. Dodatkowo przepis doprecyzował kwestię aktualizacji analiz zgodności (nazywanych wcześniej jako opisów zgodności), z uwagi na brak odniesienia wprost do powyższej kwestii w ramach przepisów obowiązujących w starym porządku prawnym. Zgodnie z ustawą z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193) podatnik może zastosować przepisy art. 23m i art. 23w-23zd do transakcji kontrolowanych realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2017 r.

Art. 23ze. [Przedkładanie dokumentacji cen transferowych na żądanie organów podatkowych]

1. Podmioty powiązane, które są obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych lub grupowej dokumentacji cen transferowych, przedkładają, na żądanie organów podatkowych, tę dokumentację, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego żądania.

2. W przypadku wystąpienia prawdopodobieństwa zaniżenia wartości transakcji kontrolowanej organ podatkowy może zwrócić się do podatnika niebędącego mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców z żądaniem sporządzenia i przedłożenia lokalnej dokumentacji cen transferowych niezawierającej analizy porównawczej lub analizy zgodności dla wskazanych przez organ podatkowy transakcji kontrolowanych w roku podatkowym, w terminie 30 dni od dnia doręczenia takiego żądania. Żądanie wskazuje okoliczności świadczące o prawdopodobieństwie zaniżenia wartości transakcji kontrolowanej.

3. Organ podatkowy może wystąpić z żądaniem, o którym mowa w ust. 1, po upływie terminu, o którym mowa w art. 23y ust. 1, a w przypadku grupowej dokumentacji cen transferowych – po upływie terminu, o którym mowa w art. 23zb ust. 1.

4. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie również do podatników, o których mowa w art. 23za ust. 1, w zakresie należności i umów wskazanych w tym przepisie. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Dotychczas obowiązujący 7-dniowy termin na przedłożenie dokumentacji podatkowej na żądanie organu, jak również dodatkowy, 30-dniowy termin stosowany w przypadku żądania, z którym może wystąpić organ podatkowy w przypadku stwierdzenia prawdopodobieństwa celowego zaniżenia wartości transakcji kontrolowanej w celu uniknięcia obowiązku dokumentacyjnego, nie ulegają zmianie. Zmiana ma charakter redakcyjny, wynikający ze zmiany kształtu dokumentacji podatkowej. W przypadku uzasadnionego żądania organu do przedłożenia dokumentacji do transakcji, w przypadku której doszło do wystąpienia wyżej wymienionej przesłanki zaniżenia wartości, organ nie może zażądać przedstawienia w ramach dokumentacji analizy porównawczej lub analizy zgodności, a więc zgodnie z przepisami obowiązującymi także przed 2019 r. Żądanie organu o przedłożenie dokumentacji podatkowej lub dokumentacji grupowej nie może nastąpić przed upływem ustawowego terminu na sporządzenie właściwej dokumentacji.

Art. 23zf. [Informacja o cenach transferowych za rok podatkowy]

1. Podmioty powiązane:

1) obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych – w zakresie transakcji kontrolowanych objętych tym obowiązkiem lub

2) realizujące transakcje kontrolowane określone w art. 23z pkt 1

– przekazują Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, w terminie do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, informację o cenach transferowych za rok podatkowy, sporządzoną na podstawie wzoru dokumentu elektronicznego zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

2. Informacja o cenach transferowych zawiera:

1) cel złożenia informacji i okres, za jaki jest składana;

2) dane identyfikacyjne podmiotu składającego informację oraz podmiotu, dla którego jest składana informacja;

3) ogólne informacje finansowe podmiotu, dla którego jest składana informacja;

4) informacje dotyczące podmiotów powiązanych i transakcji kontrolowanych;

5) informacje dotyczące metod i cen transferowych;

6) dodatkowe informacje lub wyjaśnienia dotyczące danych lub informacji, o których mowa w pkt 2–5.

3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie również do podatników, o których mowa w art. 23za ust. 1, w zakresie należności i umów wskazanych w tym przepisie. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4. W przypadku transakcji kontrolowanych, o których mowa w art. 23z pkt 1, w informacji o cenach transferowych nie uwzględnia się informacji oraz wyjaśnień, o których mowa w ust. 2 pkt 3, 5 i 6.

5. W przypadku spółek niemających osobowości prawnej podmiotem obowiązanym do przekazania informacji o cenach transferowych jest wyznaczony wspólnik. Wyznaczenie wspólnika nie zwalnia pozostałych wspólników z odpowiedzialności za nieprzekazanie informacji o cenach transferowych.

6. Informacja o cenach transferowych jest wykorzystywana w celu analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w zakresie cen transferowych oraz do innych analiz ekonomicznych lub statystycznych.

7. Szef Krajowej Administracji Skarbowej zapewnia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych bieżący dostęp do informacji o cenach transferowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych i informacji przekazywanych w informacji o cenach transferowych, wraz z objaśnieniami co do sposobu jej sporządzenia, uwzględniając konieczność zapewnienia dokonywania prawidłowej analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w obszarze cen transferowych oraz innych analiz ekonomicznych lub statystycznych.

Zmiana dotyczy formy i zakresu raportowania informacji o cenach transferowych. Podmioty obowiązane do sporządzenia dokumentacji podatkowej, jak również realizujące transakcje kontrolowane korzystające ze zwolnienia wskazanego w art. 23z pkt 1, tj. zawierane z innym podmiotem krajowym, przy czym żadna ze stron nie realizuje straty podatkowej i nie korzysta ze wskazanych w art. 23z pkt 1 zwolnień, są zobowiązane do przekazania do Szefa KAS informacji o cenach transferowych. Informacja przekazywana jest do Szefa KAS w terminie 9 miesięcy od końca roku podatkowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w formularzu, który zastąpi dotychczasowy formularz PIT-TP. Rozszerzeniu ulega zakres przekazywanych informacji. Za rozporządzeniem wykonawczym w tym zakresie należy zwrócić uwagę na ustandaryzowaną i rozbudowaną formę formularza. Do kluczowych informacji przekazywanych w formularzu należą: a) ogólne informacje finansowe, przekazywane w formie określonych wskaźników rentowności, b) informacje dotyczące podmiotów powiązanych i transakcji kontrolowanych, w tym m.in. siedziby stron transakcji, wartość rozliczeń, c) informacje dotyczące metod i cen transferowych, w tym przekazane w określony sposób wyniki przeprowadzonych analiz porównawczych, pozwalające organom na porównanie cen stosowanych w transakcji lub realizowanej rentowności, do cen lub rentowności stosowanych lub realizowanych w porównywalnych warunkach przez podmioty niepowiązane na rynku, d) dodatkowe informacje lub wyjaśnienia, w tym na przykład informacje o rodzaju oprocentowania transakcji finansowej czy sposobie kalkulacji ceny w przypadku transakcji dotyczącej wartości niematerialnej. Rozszerzenie zakresu przekazywanych danych, w kontekście wskazanego wprost w przepisie celu analizy ryzyka zaniżenia dochodu do podatkowania, będzie wymagało od raportujących podatników m.in. zakończenia prac nad obowiązkowymi analizami porównawczymi przed upływem okresu raportowania. Ponadto istotne stanie się rzetelne przeprowadzenie analiz, nie tylko w celu uniknięcia korygowania zeznania w przypadku zmiany wyników, ale też wykazania, że stosowane ceny nie odbiegają od warunków występujących na rynku. W przeciwnym razie organ podatkowy uzyska informację, że ceny stosowane przez podmiot raportujący odbiegają od warunków rynkowych, w wyniku czego istotnie wzrośnie ryzyko kontroli podatkowej.

W przypadku transakcji raportowanych, podlegających zwolnieniu dokumentacyjnemu na mocy art. 23z pkt. 1, został ograniczony zakres przekazywanych informacji do podstawowych. Należy to uznać za naturalne ograniczenie w kontekście braku konieczności badania warunków takiej transakcji przez podatnika pod kątem ich rynkowego charakteru.

W przypadku spółek nieposiadających osobowości prawnej, tak jak dotychczas, obowiązek raportowania spoczywa na wyznaczonym wspólniku, przy czym wszyscy wspólnicy ponoszą odpowiedzialność za nieprzekazanie informacji.

Tak było do końca 2018 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 5. Szczególne zasady ustalania dochodu

Art. 24. [Szczególne zasady ustalania dochodu]

(…) 2a. Dochodem albo stratą w ramach działalności, o której mowa w ust. 2 zdanie drugie, z odpłatnego zbycia nabytego uprzednio samochodu osobowego będącego środkiem trwałym jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia tego samochodu a jego wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w części nieprzekraczającej odpowiednio kwot, o których mowa wart. 23 ust. 1 pkt 4, po pomniejszeniu tej wartości o sumę odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia tego samochodu zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

ważna zmiana Wprowadzony z dniem 1 stycznia 2019 r. art. 24 ust. 2a ma związek z ograniczeniem możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej samochodu osobowego przekraczającej 150 tys. zł brutto i przepis ten stosuje się do samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po 31 grudnia 2018 r.

Art. 24 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

2b. Przepis ust. 2a nie ma zastosowania przy ustalaniu dochodu (straty) z odpłatnego zbycia samochodu osobowego, jeżeli ten samochód został uprzednio oddany przez podatnika do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, a oddawanie w odpłatne używanie na podstawie takiej umowy stanowi przedmiot działalności podatnika.

W przypadku sprzedaży pojazdów oddanych uprzednio w leasing, najem, dzierżawę itp. podatnicy mogą ustalić dochód lub stratę przy sprzedaży bez limitu, który dotyczy pozostałych podatników i o którym mowa powyżej.

Art. 24 ust. 2b dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2159).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

Art. 24a. [Obowiązek prowadzenia ksiąg]

(…) 5. Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku osoba ta lub wspólnicy spółki przed rozpoczęciem roku podatkowego są obowiązani do zawiadomienia o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Zawiadomienie o prowadzeniu ksiąg rachunkowych może być złożone na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.

(…) 5. Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku podatnik informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym były prowadzone. Jeżeli księgi prowadziła spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska, informację składają wszyscy wspólnicy.

W miejsce dotychczasowego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o wyborze prowadzenia ksiąg rachunkowych przez podmioty, których przychody za poprzedni rok podatkowy są niższe niż 2 mln euro, podatnicy mogą informować o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w składanym zeznaniu podatkowym za rok podatkowy, w którym były prowadzone.

Art. 24a ust. 5 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 10 lit. a ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, określi sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, a także terminy zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu księgi.

(…) 7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.

Zmiana o charakterze technicznym, związana z likwidacją obowiązku składania zawiadomienia, o którym mowa powyżej.

Art. 24a ust. 7 w brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 10 lit. b ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2244).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 24ba. [Wyodrębnienie w księgach składników majątku przenoszonych poza terytorium RP]

Podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych lub ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych albo wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, którzy przenoszą poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składniki majątku, o których mowa w art. 30da ust. 2 i art. 30dh ust. 3, są obowiązani wyodrębnić te składniki w prowadzonych księgach, ewidencji lub wykazie.

ważna zmiana Istotna zmiana związana z exit tax, wskazująca, że podatnicy prowadzący księgi rachunkowe lub ewidencję ŚT i WNP lub wykaz ŚT i WNP, którzy przenoszą za granicę składniki majątku podlegające opodatkowaniu od dochodów z niezrealizowanych zysków, są obowiązani wyodrębnić te składniki w prowadzonych księgach, ewidencjach lub wykazach.

Art. 23ba dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

Art. 24e. [Pakiety wierzytelności]

1. W przypadku nabycia w ramach jednej transakcji co najmniej 100 wierzytelności bez wyodrębniania ceny nabycia poszczególnych wierzytelności (pakiet wierzytelności) dochód z pakietu wierzytelności stanowi nadwyżka przychodów uzyskanych z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności nad kosztem nabycia pakietu wierzytelności.

2. Przez przychody uzyskane z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności rozumie się środki lub wartości otrzymane w wyniku uregulowania tych wierzytelności lub środki lub wartości ze zbycia całości albo części wierzytelności wchodzących w skład danego pakietu wierzytelności, z wyjątkiem opłat, odsetek, odsetek za opóźnienie w zapłacie zobowiązań i kar, naliczonych po dniu nabycia pakietu wierzytelności.

3. Przez koszt nabycia pakietu wierzytelności rozumie się cenę nabycia takiego pakietu wierzytelności.

4. Koszty nabycia pakietu wierzytelności potrąca się w okresie rozliczeniowym, w którym osiągnięty został przychód z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności, do wysokości odpowiadającej temu przychodowi.

5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do nabycia pojedynczej wierzytelności.

ważna zmiana Ustawodawca w art. 24e wprowadził nowe zasady opodatkowania obrotu pakietami wierzytelności. Zgodnie z nimi analogicznie będą rozliczane przychody i koszty dotyczące wierzytelności nabytych w pakiecie (co najmniej 100 wierzytelności).

Wynik z obrotu ustala się łącznie dla pakietu, o ile nie wyodrębniono wartości poszczególnych wierzytelności.

Koszty nabycia wierzytelności bądź pakiety wierzytelności należy rozpoznawać bezpośrednio, w kwocie odpowiadającej kwocie uzyskanego z niej przychodu, do momentu zrównania się przychodu ze spłaty wierzytelności (pakietu wierzytelności) z kwotą poniesionego na jej (jego) nabycie wydatku (tj. innymi słowy, do momentu rozliczenia całości wydatków na nabycie określonej wierzytelności bądź pakietu wierzytelności).

Art. 24e dodany przez art. 1 pkt 18 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Tak było do końca 2018 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Art. 25. [Szacowanie dochodów]

1. Jeżeli:

1) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo

2) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo

3) ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów

– i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podatnika oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

2. Dochody, o których mowa w ust. 1, określa się, w drodze oszacowania, stosując następujące metody:

1) porównywalnej ceny niekontrolowanej;

2) ceny odprzedaży;

3) rozsądnej marży („koszt plus”).

3. Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie metod wymienionych w ust. 2, stosuje się metody zysku transakcyjnego.

3a. W przypadku wydania przez właściwy organ podatkowy, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, decyzji o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi, w zakresie określonym w tej decyzji stosuje się metodę w niej wskazaną.

4. Przepisy ust. 1-3a stosuje się odpowiednio, gdy:

1) podmiot krajowy, z wyłączeniem Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo

2) ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, z wyłączeniem Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów.

4a. W przypadku gdy podmiot krajowy dokonuje transakcji z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionym w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 25a ust. 6, a warunki ustalone w takiej transakcji odbiegają od warunków, jakie ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów lub wykazuje dochody w zaniżonej wysokości - dochody podatnika określa się w drodze oszacowania, stosując metody wskazane w ust. 2 i 3 albo stosuje się odpowiednio art. 19.

4b. W przypadku gdy na wysokość przychodów:

1) o których mowa w art. 17 ust. 1, z wyjątkiem dywidend, nadwyżki bilansowej w spółdzielniach oraz przychodów z funduszy kapitałowych, gdy przychody te zostały uzyskane bez unicestwiania tytułów uczestnictwa w takich funduszach,

2) uzyskanych ze zbycia nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości

– wpływ miały powiązania, o których mowa w ust. 1 lub 4, przy szacowaniu wysokości tych przychodów przepisy art. 19 stosuje się odpowiednio.

5. Przepisy ust. 4 stosuje się również do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach.

5a. Posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 i 4, oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 25%.

5b. Określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości; jeżeli wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą.

6. Przez pojęcie powiązań rodzinnych, o których mowa w ust. 5, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.

6a. (uchylony).

6b. Jeżeli dochody podatnika będącego podmiotem krajowym zostaną przez administrację podatkową innego państwa uznane za dochody powiązanego z podatnikiem podmiotu zagranicznego i zaliczone do podlegających opodatkowaniu dochodów tego podmiotu zagranicznego, w celu wyeliminowania podwójnego opodatkowania dokonuje się korekty dochodów podatnika będącego podmiotem krajowym, jeżeli przepisy właściwych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, taką korektę przewidują.

6c. Korekta dochodów, o której mowa w ust. 6b, służy określeniu dochodów podatnika będącego podmiotem krajowym, jakie byłyby przez ten podmiot uzyskane, gdyby warunki handlowe lub finansowe ustalone z podmiotem zagranicznym, o którym mowa w ust. 6b, odpowiadały warunkom, jakie byłyby uzgodnione między podmiotami niezależnymi.

6d. Przepisy ust. 1-3a, 6b i 6c stosuje się odpowiednio przy określaniu dochodu podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, prowadzącego działalność przez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład, lub podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, prowadzącego działalność przez zagraniczny zakład położony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dochodów podlegających przypisaniu do tego zagranicznego zakładu.

6e. Przepisy ust. 6b i 6c stosuje się odpowiednio w przypadkach, w których:

1) organ podatkowy określił dochody podatnika w związku z ustaleniem lub narzuceniem pomiędzy podmiotami krajowymi warunków, o których mowa w ust. 1, lub

2) podatnik po zakończeniu kontroli podatkowej skorzystał z uprawnienia do skorygowania zeznania o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym w przypadku ujawnienia przez kontrolę nieprawidłowości w związku z ustaleniem lub narzuceniem pomiędzy podmiotami krajowymi warunków, o których mowa w ust. 1, lub

3) podatnik skorzystał z uprawnienia do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, a kontrola została zakończona zawiadomieniem, o którym mowa w art. 83 ust. 2 tej ustawy.

6f. Przepisy ust. 4 nie mają zastosowania:

1) w przypadku transakcji między grupą producentów rolnych wpisaną do rejestru, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1026), a jej członkami, dotyczących odpłatnego zbycia na rzecz grupy producentów rolnych produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy;

2) w przypadku transakcji między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw, działających na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2018 r. poz. 1131), a ich członkami, dotyczących odpłatnego zbycia na rzecz takiej grupy lub takiej organizacji produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy lub organizacji.

7. (uchylony).

7a. (uchylony).

Uchylony – przez art. 1 pkt 19 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

Zmiana mająca charakter techniczny, polega na uchyleniu dotychczasowych regulacji w zakresie powiązań oraz szacowania dochodu. Regulacje te zostaną zastąpione wprowadzanymi przepisami zawartymi w nowo dodanym rozdziale 4B, regulującymi kwestię cen transferowych.

8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i tryb określania dochodów w drodze oszacowania,

2) sposób i tryb eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych,

3) sposób i tryb określania wynagrodzenia z tytułu przeniesienia pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji, aktywów lub ryzyk,

4) tryb stosowania metod określonych w ust. 2 i 3 dla określonych rodzajów transakcji

– uwzględniając w szczególności wytyczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, postanowienia Konwencji z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych i Kodeksu postępowania wspierającego skuteczne wykonanie Konwencji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych (Dz. Urz. UE C 176 z 28.07.2006, str. 8–12).

Art. 25a. [Dokumentacja cen transferowych]

1. Podatnicy:

1) prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej, którzy w roku podatkowym oraz w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzą i prowadzili księgi rachunkowe:

a) dokonujący w roku podatkowym transakcji z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 25 ust. 1 i 4, mających istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty), lub

b) ujmujący w roku podatkowym w księgach rachunkowych inne zdarzenia, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 25 ust. 1 i 4, mające istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty)

– których przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 2 000 000 euro, lub

2) dokonujący, bezpośrednio lub pośrednio, zapłaty należności na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, wynikających z transakcji lub innego zdarzenia ujętego w księgach rachunkowych, jeżeli łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość 20 000 euro, lub

3) zawierający z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową:

a) umowę spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 20 000 euro lub

b) umowę wspólnego przedsięwzięcia lub inną umowę o podobnym charakterze, w których wartość wspólnie realizowanego przedsięwzięcia określona w umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości – przewidywana na dzień zawarcia umowy, przekracza równowartość 20 000 euro

– są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej tych transakcji lub innych zdarzeń, zwanej dalej „dokumentacją podatkową”.

1a. Podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej również za rok podatkowy następujący po roku podatkowym, za który byli obowiązani sporządzić dokumentację podatkową, bez względu na wysokość osiągniętych, w roku podatkowym, za który byli obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej, przychodów lub poniesionych kosztów, w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

1b. Podatnicy rozpoczynający prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, prowadzący w roku podatkowym księgi rachunkowe i dokonujący w roku podatkowym transakcji lub ujmujący w roku podatkowym w księgach rachunkowych inne zdarzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej w roku rozpoczęcia prowadzenia tej działalności lub działów specjalnych produkcji rolnej, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły równowartość 2 000 000 euro.

1c. Za podatnika rozpoczynającego prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub działy specjalne produkcji rolnej, o którym mowa w ust. 1b, uważa się podatnika, który nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej.

1d. Za transakcje lub inne zdarzenia mające istotny wpływ na wysokość dochodu (straty) podatnika, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których łączna wartość przekracza w roku podatkowym równowartość 50 000 euro, z tym że w przypadku podatników, których przychody w rozumieniu przepisów o rachunkowości, w roku poprzedzającym rok podatkowy przekroczyły równowartość:

1) 2 000 000 euro, lecz nie więcej niż równowartość 20 000 000 euro – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 50 000 euro powiększoną o 5000 euro za każdy 1 000 000 euro przychodu powyżej 2 000 000 euro;

2) 20 000 000 euro, lecz nie więcej niż równowartość 100 000 000 euro – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 140 000 euro powiększoną o 45 000 euro za każde 10 000 000 euro przychodu powyżej 20 000 000 euro;

3) 100 000 000 euro – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość w roku podatkowym przekracza kwotę stanowiącą równowartość kwoty 500 000 euro.

1e. Za transakcje lub inne zdarzenia mające istotny wpływ na wysokość dochodu (straty) podatnika, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uznaje się również zawartą w roku podatkowym:

1) umowę spółki niebędącej osobą prawną, w której łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 50 000 euro lub

2) umowę wspólnego przedsięwzięcia lub inną umowę o podobnym charakterze, w której wartość wspólnie realizowanego przedsięwzięcia określona w umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości – przewidywana na dzień zawarcia umowy, przekracza równowartość 50 000 euro.

1f. W przypadku prowadzenia przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej w formie spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli spółka niebędąca osobą prawną dokonuje transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, spełnienie warunku prowadzenia ksiąg rachunkowych i limit przychodów lub kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się dla tej spółki.

1g. W przypadku, o którym mowa w ust. 1f, dokumentacja podatkowa może zostać sporządzona przez wyznaczonego wspólnika mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyznaczenie wspólnika nie zwalnia pozostałych wspólników z odpowiedzialności za nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji podatkowej.

2. (uchylony).

2a. (uchylony).

2b. Dokumentacja podatkowa obejmuje:

1) opis transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1, w tym umów zarządzania płynnością, umów o podziale kosztów, dokonywanych pomiędzy podatnikiem, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1f – spółką niebędącą osobą prawną, i podmiotami z nimi powiązanymi, zawierający:

a) wskazanie rodzaju i przedmiotu tych transakcji lub innych zdarzeń,

b) dane finansowe, w tym przepływy pieniężne, dotyczące tych transakcji lub innych zdarzeń,

c) dane identyfikujące podmioty powiązane dokonujące tych transakcji lub ujmujące te zdarzenia,

d) opis przebiegu tych transakcji lub innych zdarzeń, w tym funkcji wykonywanych przez podatnika, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1f – spółkę niebędącą osobą prawną, i podmioty z nimi powiązane, angażowanych przez nich aktywów bilansowych i pozabilansowych, kapitału ludzkiego oraz ponoszonych ryzyk,

e) wskazanie metody i sposobu kalkulacji dochodu (straty) podatnika wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących tych transakcji lub innych zdarzeń oraz sposobu wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1f – również pozostałych wspólników spółki niebędącej osobą prawną;

2) w przypadku podatników:

a) których przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 10 000 000 euro albo

b) prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej w formie spółki niebędącej osobą prawną, której przychody lub koszty, w rozumieniu obowiązujących tę spółkę przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w poprzednim roku obrotowym w rozumieniu tych przepisów równowartość 10 000 000 euro

– poza opisem, o którym mowa w pkt 1, także opis analizy danych podmiotów niezależnych lub danych ustalonych z podmiotem niezależnym, uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach lub innych zdarzeniach, o których mowa w ust. 1, zwanej dalej „analizą danych porównawczych”, wykorzystanych do kalkulacji rozliczeń, o której mowa w pkt 1 lit. e, wraz z podaniem źródła tych danych;

3) opis danych finansowych podatnika, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1f – spółki niebędącej osobą prawną, pozwalający na porównanie rozliczeń, o których mowa w pkt 1 lit. e, z danymi wynikającymi z zatwierdzonego sprawozdania finansowego, jeżeli obowiązek jego sporządzenia wynika z obowiązujących podatnika lub spółkę przepisów o rachunkowości;

4) informacje o podatniku, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1f – o spółce niebędącej osobą prawną, obejmujące opis:

a) struktury organizacyjnej i struktury zarządczej,

b) przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej,

c) realizowanej strategii gospodarczej, w tym przeprowadzonych w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy przeniesień pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji, aktywów lub ryzyk, mających wpływ na dochód (stratę) podatnika,

d) otoczenia konkurencyjnego;

5) dokumenty, w szczególności:

a) umowy, porozumienia zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi lub inne dokumenty, dotyczące transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1, umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, dokumentujące zasady przyznawania praw wspólnikom (stronom umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach,

b) porozumienia w sprawach podatku dochodowego zawarte z administracjami podatkowymi państw innych niż Rzeczpospolita Polska, dotyczące transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1, w szczególności uprzednie porozumienia cenowe.

2c. Analiza danych porównawczych powinna zawierać dane porównywalne o podmiotach mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli dane są dla podatnika dostępne. W przypadku braku danych do przeprowadzenia analizy danych porównawczych, podatnik załącza do dokumentacji podatkowej opis zgodności warunków transakcji oraz innych zdarzeń, ustalonych z podmiotami powiązanymi, z warunkami, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty.

2d. W przypadku podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej w formie spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli spółka ta tworzy wraz z podmiotami powiązanymi grupę kapitałową w rozumieniu przepisów o rachunkowości co najmniej dwóch podmiotów powiązanych oraz przychody tej spółki lub jej koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, przekroczyły w poprzednim roku obrotowym równowartość 20 000 000 euro, dokumentacja podatkowa powinna również zawierać informacje o grupie podmiotów powiązanych, w skład której wchodzi ta spółka, obejmujące w szczególności:

1) wskazanie podmiotu powiązanego, który sporządził informacje o grupie podmiotów powiązanych, wraz z podaniem daty składania przez niego rocznego zeznania podatkowego;

2) strukturę organizacyjną grupy podmiotów powiązanych;

3) opis zasad wyznaczania cen transakcyjnych (polityki cen transakcyjnych) stosowanych przez grupę podmiotów powiązanych;

4) opis przedmiotu i zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez grupę podmiotów powiązanych;

5) opis posiadanych, tworzonych, rozwijanych i wykorzystywanych w działalności gospodarczej przez grupę podmiotów powiązanych istotnych wartości niematerialnych;

6) opis sytuacji finansowej podmiotów tworzących grupę wraz ze sprawozdaniem skonsolidowanym podmiotów powiązanych tworzących grupę podmiotów powiązanych;

7) opis zawartych przez podmioty tworzące grupę podmiotów powiązanych porozumień w sprawach podatku dochodowego z administracjami podatkowymi państw innych niż Rzeczpospolita Polska, w tym jednostronnych uprzednich porozumień cenowych.

2e. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do transakcji lub innych zdarzeń objętych decyzją w sprawie uznania prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej pomiędzy podmiotami powiązanymi, w okresie, którego ta decyzja dotyczy.

2f. W przypadku podatników, o których mowa w ust. 1, 1b, 5a i 5b, dokumentację podatkową w zakresie elementów wymienionych w ust. 2b sporządza się nie później niż do dnia upływu terminu określonego dla złożenia rocznego zeznania podatkowego, z tym że opis, o którym mowa w ust. 2b pkt 3, sporządza się w terminie 10 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego podatnika lub spółki niebędącej osobą prawną.

2g. Dokumentacja podatkowa dotycząca kontynuowanych w kolejnym roku podatkowym transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podlega okresowemu przeglądowi i aktualizacji, nie rzadziej niż raz na rok podatkowy, przed dniem upływu terminu określonego dla złożenia rocznego zeznania podatkowego za kolejne lata, w zakresie zawartych w niej informacji, z zastrzeżeniem ust. 2h.

2h. Dokumentacja podatkowa obejmująca elementy wymienione w ust. 2b pkt 2 podlega w tym zakresie aktualizacji nie rzadziej niż co 3 lata, chyba że zmiana warunków ekonomicznych w stopniu znacznie wpływającym na analizę danych porównawczych uzasadnia dokonanie przeglądu w roku zaistnienia tej zmiany.

2i. Informacje, o których mowa w ust. 2d, dołącza się do dokumentacji podatkowej w terminie do dnia złożenia rocznego zeznania podatkowego, o którym mowa w ust. 2d pkt 1.

3. (uchylony).

3a. (uchylony).

3b. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania do transakcji między grupą producentów rolnych wpisaną do rejestru, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, a jej członkami, dotyczących:

1) odpłatnego zbycia na rzecz grupy producentów rolnych produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy;

2) odpłatnego zbycia przez grupę producentów rolnych na rzecz jej członków towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w pkt 1, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją.

3c. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania do transakcji między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw, działających na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu, a jej członkami, dotyczących:

1) odpłatnego zbycia na rzecz takiej grupy lub organizacji produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy lub organizacji;

2) odpłatnego zbycia przez taką grupę lub organizację na rzecz jej członków, towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w pkt 1, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją.

3d. Obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej w przypadku podatników, o których mowa w ust. 1, 1b, 5a i 5b, nie ma zastosowania do transakcji, w których cena lub sposób określenia ceny przedmiotu takiej transakcji wynika z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych.

4. Na żądanie organów podatkowych podatnicy, o których mowa w ust. 1, 1b, 5a i 5b, są obowiązani do przedłożenia dokumentacji podatkowej w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego żądania.

4a. Organ podatkowy może wystąpić do podatnika z żądaniem sporządzenia i przedłożenia dokumentacji podatkowej dla transakcji lub innych zdarzeń, których wartość nie przekracza limitów określonych w ust. 1d lub 1e, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo zaniżenia ich wartości w celu uniknięcia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej. Żądanie powinno wskazywać okoliczności świadczące o prawdopodobieństwie zaniżenia wartości transakcji lub innych zdarzeń. Podatnik jest obowiązany do sporządzenia i przedłożenia dokumentacji podatkowej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia takiego żądania.

5. Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 1, 1b, 1d, 1e, 2b i 2d, przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roboczym roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, którego dotyczy dokumentacja podatkowa.

5a. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, prowadzących działalność przez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład, w tym także w zakresie transakcji pomiędzy tymi podatnikami a ich zagranicznym zakładem położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przypisanych do tego zagranicznego zakładu.

5b. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników, o których mowa w art. 3 ust. 1, prowadzących działalność przez zagraniczny zakład położony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie transakcji pomiędzy tymi podatnikami a ich zagranicznym zakładem, przypisanych do tego zagranicznego zakładu.

6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Sporządzając wykaz krajów i terytoriów, minister właściwy do spraw finansów publicznych uwzględnia w szczególności treść ustaleń w tym zakresie podjętych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

7. Podatnicy, o których mowa w ust. 1, 1b, 5a i 5b, są obowiązani składać urzędom skarbowym oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji podatkowej, do dnia upływu terminu określonego dla złożenia rocznego zeznania podatkowego, z tym że oświadczenie to nie dotyczy informacji, o których mowa w ust. 2d. W przypadku podatników, o których mowa w ust. 5a, oświadczenie może podpisać osoba upoważniona do reprezentowania zagranicznego zakładu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji wymienionych w ust. 2b i 2d, w celu ułatwienia podatnikom sporządzenia poprawnej dokumentacji podatkowej, uwzględniając wytyczne OECD w zakresie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych.

Uchylony przez art. 1 pkt 19 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

Zmiana mająca charakter techniczny, polega na uchyleniu dotychczasowych regulacji w zakresie dokumentacji cen transferowych. Regulacje te zostaną zastąpione wprowadzanymi przepisami zawartymi w nowo dodanym rozdziale 4B, regulującymi kwestię cen transferowych.

Tak było do końca 2018 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 6. Podstawa obliczenia i wysokość podatku

Art. 26. [Podstawa obliczenia podatku]

1. Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29–30c, art. 30e i art. 30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b–3e, 4–4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot:

1. Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29–30cb i art. 30da–30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot:

Zmiana o charakterze porządkowym. Jest związana z wprowadzonymi do ustawy zmianami, w tym opodatkowaniem dochodów z niezrealizowanych zysków.

Art. 26 ust. 1 zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 9) darowizn przekazanych na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, z zastrzeżeniem ust. 6e,

b) kultu religijnego,

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi na podstawie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 tej ustawy i litrów oddanej krwi lub jej składników

– w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6% dochodu;

(….) 9) darowizn przekazanych na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, z zastrzeżeniem ust. 6e,

b) kultu religijnego,

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi na podstawie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 tej ustawy i litrów oddanej krwi lub jej składników,

d) kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe, o których mowa w art. 4 pkt 28a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, oraz publicznym placówkom i centrom, o których mowa w art. 2 pkt 4 tej ustawy

– w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6% dochodu;

Rozszerzony został katalog celów, na jakie można przekazywać darowizny, które następnie pozwalają na pomniejszenie dochodu o wysokość dokonanej darowizny. Nowo wprowadzony cel dotyczy kształcenia zawodowego i umożliwia odliczenie darowizn przekazanych publicznym szkołom kształcenia zawodowego oraz innym placówkom umożliwiającym uzyskanie kwalifikacji zawodowych. Limit odliczenia nie uległ zmianie i wynosi nie więcej niż 6 proc. dochodu. Celem regulacji jest zachęcenie do dokonywania darowizn na rzecz szkół kształcenia zawodowego.

Art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. d dodany przez art. 9 pkt 2 lit. a ustawy z 22 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2245).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 6b. Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn, o którym mowa w ust. 1 pkt 9 oraz wynikającego z odrębnych ustaw, są obowiązani wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.

(…) 6b. Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn, o którym mowa w ust. 1 pkt 9 oraz wynikającego z odrębnych ustaw, są obowiązani wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego.

Zmiana o charakterze porządkowym (wykreślono słowa „w szczególności jego nazwę i adres”), ograniczająca zakres danych pozwalających na identyfikację podmiotu obdarowanego, które musi wykazać podatnik w celu odliczenia dokonanej darowizny.

Art. 26 ust. 6b w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2126).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r.

(…) 6ea. Odliczenie darowizn, o którym mowa w ust. 1 pkt 9 lit. d, stosuje się w przypadku gdy przedmiotem darowizny są materiały dydaktyczne lub środki trwałe, z wyjątkiem materiałów dydaktycznych lub środków trwałych, które nie są kompletne, zdatne do użytku lub są starsze niż 12 lat.

Ograniczenie zakresu darowizn podlegających odliczeniu od dochodu, jeżeli chodzi o darowizny na cele kształcenia zawodowego, do materiałów dydaktycznych oraz środków trwałych, z wyłączeniem niekompletnych lub niezdatnych do użytku lub też starszych niż 12 lat środków trwałych i materiałów.

Art. 26 ust. 6ea dodany przez art. 9 pkt 2 lit. b ustawy z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2245).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

6eb. Prawo do odliczenia darowizny, o której mowa w ust. 1 pkt 9 lit. d, przysługuje podatnikom osiągającym przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

Do przekazywania darowizn na cele kształcenia zawodowego, a zarazem do odliczenia od dochodu dokonanej darowizny uprawnieni są osiągający przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Art. 26 ust. 6eb dodany przez art. 9 pkt 2 lit. b ustawy z 22 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2245).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

(…) 13a. Wydatki na cele określone w ust. 1 podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

(…) 13a. Wydatki na cele określone w ust. 1 podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Nowelizacja wprowadziła dodatkowe ograniczenie jeżeli chodzi o odliczanie darowizn od dochodu. Wspomniane wydatki nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub zostać odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c – podatek liniowy.

Art. 26 ust. 13a w brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 2 lit. c ustawy z 22 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2245).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

Art. 26e. [Koszty kwalifikowane]

(…) 2. Za koszty kwalifikowane uznaje się:

(…) 4) odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 25 ust. 1 i 4;

(…) 2. Za koszty kwalifikowane uznaje się:

(…) 4) odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4;

Zmiana porządkowa związana z koniecznością dostosowania brzmienia art. 26e do treści oraz numeracji dodanego rozdziału 4B. Ceny transferowe.

Art. 26e ust. 2 pkt 4 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 21 lit. a ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

4a) nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 25;

4a) nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4;

Zmiana porządkowa związana z koniecznością dostosowania brzmienia art. 26e do treści oraz numeracji dodanego rozdziału 4B. Ceny transferowe.

Art. 26e ust. 2 pkt 4a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 21 lit. b ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

(…) 3i. Podatnik, o którym mowa w ust. 3a, korzystający z odliczenia, o którym mowa w ust. 1, stanowiącego pomoc publiczną, jest obowiązany do przedstawienia naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach podatku dochodowego, w terminie złożenia zeznania podatkowego, informacji, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 362).

(…) 3i. Podatnik, o którym mowa w ust. 3a, korzystający z odliczenia, o którym mowa w ust. 1, stanowiącego pomoc publiczną, jest obowiązany do przedstawienia naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach podatku dochodowego, przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania, informacji, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362).

Zmiana porządkowa związana z koniecznością dostosowania brzmienia art. 26e do treści oraz numeracji dodanego rozdziału 4B. Ceny transferowe.

Art. 26e ust. 3i w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2126).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 26h. [Ulga termomodernizacyjna]

1. Podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo odliczyć od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2, wydatki poniesione w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w tym budynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, które zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

2. Kwota odliczenia nie może przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem.

3. Wysokość wydatków ustala się na podstawie faktur wystawionych przez podatnika podatku od towarów i usług niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku.

4. Jeżeli poniesione wydatki były opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę wydatku uważa się wydatek wraz z podatkiem od towarów i usług, o ile podatek ten nie został odliczony na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług.

5. Odliczeniu nie podlegają wydatki w części, w jakiej zostały:

1) sfinansowane (dofinansowane) ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej lub zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie;

2) zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub uwzględnione przez podatnika w związku z korzystaniem z ulg podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

6. Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki.

7. Kwota odliczenia nieznajdująca pokrycia w rocznym dochodzie podatnika podlega odliczeniu w kolejnych latach, nie dłużej jednak niż przez 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

8. Podatnik, który po roku, w którym dokonał odliczeń, otrzymał zwrot odliczonych wydatków na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, jest obowiązany doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot.

9. W przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w terminie, o którym mowa w ust. 1, podatnik dolicza kwoty poprzednio odliczone do dochodu za rok podatkowy, w którym upłynął ten termin.

10. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, ministrem właściwym do spraw gospodarki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze zapewnienie poprawy efektywności energetycznej przedsięwzięć termomodernizacyjnych oraz ich wpływ na poprawę jakości powietrza.

ważna zmiana Wprowadzona ulga termomodernizacyjna pozwala podatnikom rozliczającym się wedle skali podatkowej oraz podatnikom podatku liniowego, będących właścicielami lub współwłaścicielami budynku jednorodzinnego na odliczenie od dochodu wydatków na materiały budowlane, urządzenia oraz usługi w związku z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Przedmiotowa ulga ma na celu poprawę jakości powietrza w Polsce. Zgodnie z regulacją przedsięwzięcie ma się zakończyć w okresie 3 kolejnych lat od zakończenia roku, w którym poniesiony został pierwszy wydatek. W przeciwnym razie podatnik jest zobligowany do doliczenia do dochodu odliczonych uprzednio kwot. Limit odliczenia został określony jako 53 000 zł, w odniesieniu do całości przedsięwzięcia w poszczególnym budynku. Ulga ma zostać odliczona w roku, w którym poniesione zostały wydatki na przedsięwzięcie termomodernizacyjne. Jeżeli kwota odliczenia przewyższa dochód podatnika, uprawiony jest on do dokonania odliczeń w kolejnych latach – nie dłużej jednak niż w przeciągu sześciu lat od końca roku, w którym poniesiony został pierwszy wydatek. Okres ten liczony jest odrębnie dla każdego przedsięwzięcia. Dokładna wysokość poniesionych wydatków ma zostać udokumentowana fakturami wystawionymi przed podatnika VAT, niekorzystającego ze zwolnienia ze wspomnianego podatku. Co więcej, do kwoty wydatku zaliczana będzie również wysokość podatku od towarów i usług, jeżeli nie zostanie on odliczony na podstawie przepisów ustawy o VAT. Odliczone nie będą mogły zostać wydatki sfinansowane ze środków różnych funduszy ochrony środowiska czy też wydatki w jakiejkolwiek formie zwrócone podatnikowi. Dodatkowo, jeżeli dane wydatki zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, nie będą mogły zostać odliczone. Na zakończenie należy wskazać, że ulga znajdzie zastosowanie także do prac rozpoczętych przed 1 stycznia 2019 r.

Art. 26h dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z 9 listopada 2018 r. (Dz.U. poz. 2246).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Ważne:

Odliczenie, o którym mowa w art. 26h, stosuje się również do przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. z 2018 r. poz. 966) rozpoczętego przed 1 stycznia 2019 r., które zostanie zakończone po 31 grudnia 2018 r., jednak nie później niż w okresie określonym w art. 26h ust. 1.

W takim przypadku odliczeniu podlegają wydatki zgodnie z art. 26h, poniesione na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów od 1 stycznia 2019 r. do dnia, w którym upływa okres określony w art. 26h ust. 1.

Tak było do końca 2018 r.

Tak jest w 2019 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 27g. [Ulga abolicyjna]

(…) 3. Odliczenia nie stosuje się, gdy dochody ze źródeł, o których mowa w ust. 1, uzyskane zostały w krajach i na terytoriach wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 25a ust. 6.

(…) 3. Odliczenia nie stosuje się, gdy dochody ze źródeł, o których mowa w ust. 1, uzyskane zostały w krajach i na terytoriach wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 23v ust. 2.

Zmiana związana ze zmianą podstawy prawnej do wydania rozporządzenia w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 27g ust. 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 22 ustawy z 23 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2193).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r. i ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r.

Art. 30a. [Pobór zryczałtowanego podatku dochodowego]

1. Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a:

(…)

1. Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a:

(…) 11a) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego uzyskanego w związku z wypłatą dokonaną na podstawie art. 98 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych – w zakresie, w jakim uczestnik pracowniczego planu kapitałowego nie dokonał zwrotu wypłaconych środków w terminie wynikającym z umowy zawartej z wybraną instytucją finansową;

11b) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu wypłaty środków, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych – jeżeli wypłata będzie wypłacana w mniejszej ilości rat niż 120 miesięcznych rat, albo z tytułu wypłaty jednorazowej – w przypadku określonym w art. 99 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;

11c) od dochodu małżonka lub byłego małżonka uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu zwrotu dokonanego na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;

11d) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego uzyskanego z tytułu zwrotu zgromadzonych środków dokonanego na podstawie art. 105 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;

11e) od dochodu małżonka lub byłego małżonka, z tytułu wypłaty 75% środków, które zostały mu przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej, o których mowa w art. 80 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, dokonanej po osiągnięciu przez niego 60 roku życia – jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku;

11f) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu wypłaty 75% środków zgromadzonych na rachunku w pracowniczym planie kapitałowym, które zostały przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej, o których mowa w art. 102 ust. 3 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych - jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku;

WAŻNA ZMIANA: Dodanie następnych punktów do art. 30a ustawy o PIT wynika z wprowadzenia ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.

Co do zasady, dochód z tytułu gromadzenia środków z PPK jest zwolniony z opodatkowania, wyłącznie gdy wypłata jest dokonywana na rzecz uprawnionego po ukończeniu przez niego 60 lat i dokonywana jest w co najmniej 120 miesięcznych ratach.

Poniższe punkty wskazują na poszczególne dochody, od których instytucja finansowa prowadząca PPK (jako płatnik) zobligowana jest pobrać zryczałtowany 19-proc. podatek dochodowy. I tak ma to zrobić:

– od jednorazowej wypłaty przez uczestnika PPK do 100 proc. wartości środków zgromadzonych na jego rachunku PPK, w celu pokrycia wkładu własnego, w przypadku braku ich zwrotu w wysokości nominalnej;

– od dokonania wypłaty w mniejszej ilości rat niż 120 miesięcy rat lub dokonania jednorazowej wypłaty, gdy wysokość poszczególnych rat byłaby mniej niż 50 zł;

– od wypłaty środków zgromadzonych przez małżonka na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej byłego małżonka;

– od zwrotu środków na wniosek uczestnika PPK (zwrot 100 proc. wpłat finansowanych przez pracownika oraz zwrot 70 proc. wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający);

– od wypłaty z tytułu likwidacji rachunku lokaty terminowej uczestnika.

Art. 30a ust. 1 pkt 11a-11f dodany przez art. 114 pkt 5 lit. a ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

12. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11a, stanowi kwota niedokonanego w terminie zwrotu wypłaconych środków pomniejszona o koszt nabycia odkupionych jednostek uczestnictwa lub umorzonych jednostek rozrachunkowych, przypadających na ten niedokonany zwrot. Za koszt, o którym mowa w zdaniu pierwszym, uważa się sumę wydatków na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa albo sumę wpłat na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których dokonano wypłaty w trybie art. 98 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, ustaloną w takiej proporcji, jaką stanowiła kwota niedokonanego zwrotu do wartości wypłaconych środków. Dochód powstaje w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin zwrotu wypłaconych środków określony w umowie, o której mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.

13. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11b, stanowi kwota wypłaty z dokonanego odkupienia jednostek uczestnictwa lub umorzenia jednostek rozrachunkowych, pomniejszona o wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub wpłaty na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których dokonano wypłaty.

14. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11c, stanowi kwota zwrotu z dokonanego odkupienia jednostek uczestnictwa lub umorzenia jednostek rozrachunkowych, pomniejszona o wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub wpłaty na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których dokonano zwrotu.

15. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11d, stanowi kwota zwrotu z dokonanego odkupienia jednostek uczestnictwa lub umorzenia jednostek rozrachunkowych, pomniejszona o wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub wpłaty na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których dokonano zwrotu.

16. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11e, stanowi kwota wypłaty pomniejszona o koszty przypadające na tę wypłatę stanowiące 75% wydatków na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub 75% wpłat na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których środki pieniężne zostały przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej.

17. Dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 11f, stanowi kwota wypłaty pomniejszona o koszty przypadające na tę wypłatę stanowiące wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub wpłaty na umorzone jednostki rozrachunkowe, z których środki pieniężne zostały przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej.

Nowo wprowadzane ust. 12–17 w art. 30a definiują, co należy rozumieć pod kątem dochodów wskazanych w ust. 11a–11f art. 30a ustawy o PIT.

Art. 30a ust. 12–17 dodany przez art. 114 pkt 5 lit. b ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

18. Jeżeli odkupywane jednostki uczestnictwa zostały nabyte albo umarzane jednostki rozrachunkowe zostały przeliczone w wyniku konwersji, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub wpłaty na umorzone jednostki rozrachunkowe, o których mowa w ust. 12–17, stanowią wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa lub wpłaty dokonywane na jednostki rozrachunkowe, w wysokości wydatków lub wpłat za jaką zostały nabyte jednostki uczestnictwa lub dokonane wpłaty na jednostki rozrachunkowe przed dokonaniem konwersji.

W przypadku konwersji dokonywanej zgodnie z brzmieniem ustawy o PPK – tj. jednoczesnym odkupieniu jednostek uczestnictwa w jednym funduszu inwestycyjnym i nabycie za środki pieniężne uzyskane z tego odkupienia jednostek uczestnictwa w innym funduszu inwestycyjnym – to wydatki na nabycie odkupionych jednostek uczestnictwa lub inne jednostki rozrachunkowe, o których mowa w powyższych ustępach, uważa się za wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa lub wpłaty dokonywane na jednostki rozrachunkowe, w wysokości wydatków lub wpłat, za jaką zostały nabyte jednostki uczestnictwa lub dokonane wpłaty na jednostki rozrachunkowe przed dokonaniem konwersji.

Art. 30a ust. 18 dodany przez art. 114 pkt 5 lit. b ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. poz. 2215).

Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 r.