Praca za granicą nie pozbawia prawa do wspólnego rozliczenia

Istotą wspólnego rozliczenia małżonków jest obliczanie podatku w podwójnej wysokości od połowy ich łącznych dochodów. Taki sposób obliczeń w wielu przypadkach pozwala na zapłatę przez małżonków mniejszej kwoty podatku niż ta, która byłaby należna w razie odrębnego rozliczenia (maksymalna możliwa korzyść wynosi ponad 12 530 zł; taka kwota może zostać zaoszczędzona przez wspólnie rozliczających się małżonków, z których jeden nie osiągnął w ciągu roku żadnego dochodu, a drugi uzyskał dochód w kwocie 171 056 zł lub więcej). Dzięki wspólnemu rozliczeniu małżonkowie mogą często:

1) wykorzystać kwotę zmniejszającą podatek (556,02 zł - art. 27 ust. 1 ustawy o PIT) przysługującą jednemu z małżonków, która w razie odrębnego opodatkowania zostałaby niewykorzystana, [przykład 1] lub

2) wyłączyć konieczność zapłaty podatku według stawki 32 proc., [przykład 2] lub

3) zmniejszyć kwotę dochodu opodatkowanego według stawki 32 proc. [przykład 3]

Konieczne warunki

Wspólne rozliczenie małżonków jest możliwe, jeżeli łącznie spełnionych jest pięć warunków:

1) miejsce zamieszkania małżonków znajduje się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

2) pozostają w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy,

3) istnieje między nimi wspólność majątkowa przez cały rok podatkowy,

4) małżonkowie nie korzystają z niektórych form opodatkowania,

5) złożyli w terminie wniosek o wspólne opodatkowanie.

Przed wskazaniem tych warunków zauważyć należy, że nie jest przeszkodą dla wspólnego rozliczenia się małżonków to, iż jeden (lub oboje) z nich uzyskują dochody za granicą. Dotyczy to również sytuacji, gdy na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody te są w Polsce zwolnione od podatku. Potwierdzają to organy podatkowe, np. dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 14 maja 2010 r. (nr IPPB4/415-120/10-7/MP) czy dyrektor IS w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 11 czerwca 2010 r. (nr IBPBII/1/415-297/10/BD). W drugiej ze wskazanych interpretacji czytamy, że "fakt uzyskiwania przez męża dochodu, który podlega zwolnieniu z opodatkowania w Polsce na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (...) nie jest przeszkodą do złożenia wspólnego zeznania".

Miejsce zamieszkania

Pierwszym warunkiem niezbędnym dla wspólnego rozliczania się małżonków jest, co do zasady, aby oboje podlegali nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, a więc aby ich miejsce zamieszkania znajdowało się na terytorium Polski (zob. art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT). W konsekwencji, małżonkowie nie mogą się wspólnie rozliczać, jeżeli jedno lub oboje z nich ma miejsce zamieszkania poza Polską. [przykład 4]

Od zasady tej istnieje ważny wyjątek. Jeżeli spełnione są dwa dodatkowe warunki, wspólnie rozliczać się mogą również małżonkowie, jeżeli:

1) oboje mają miejsce zamieszkania na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub na terytorium Islandii, Liechtensteinu, Norwegii lub Szwajcarii,

2) jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium Polski, a drugi z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub na terytorium Islandii, Liechtensteinu, Norwegii lub Szwajcarii.

W powyższych przypadkach wspólne rozliczenie małżonków jest możliwe, jeżeli osiągnięte przez nich przychody podlegające opodatkowaniu w Polsce stanowią łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym (bez względu na miejsce położenia źródeł tych przychodów - art. 6 ust. 11 ustawy o PIT) i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (art. 6 ust. 3a ustawy o PIT). [przykład 5]

Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca nie wymaga, aby warunek miejsca zamieszkania spełniony był przez cały rok, za który małżonkowie chcą się wspólnie rozliczyć. W konsekwencji wspólne rozliczenie małżonków jest możliwe również w przypadkach, gdy przez część roku warunek ten nie jest spełniony, np. gdy w trakcie roku małżonkowie przestają mieć miejsce zamieszkania na terytorium Polski (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora IS w Warszawie z 12 marca 2010 r.; nr IPPB4/415-5/10-2/JK2) lub - w przypadku korzystania ze wspólnego rozliczenia się małżonków na podstawie art. 6 ust. 3a ustawy o PIT - na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub na terytorium Islandii, Liechtensteinu, Norwegii lub Szwajcarii. [przykład 6]

Pozostawanie w związku

Drugim warunkiem wspólnego rozliczania się małżonków jest, aby pozostawali oni w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy. Nie mogą się zatem wspólnie rozliczać za 2012 r. osoby, które:

1) zawarły związek małżeński w trakcie 2012 r.,

2) rozwiodły się w trakcie 2012 r.

Zauważyć należy, że datą rozwodu nie jest data wyroku sądu orzekającego rozwód, lecz data uprawomocnienia się tego wyroku. W konsekwencji w grę wchodzi wspólne rozliczenie się za 2012 r. byłych małżonków, jeżeli wyrok rozwodowy zapadł w 2012 r., lecz uprawomocnił się w 2013 r. (odpowiednie zastosowanie ma interpretacja indywidualna dyrektora IS w Poznaniu z 7 kwietnia 2010 r.; nr ILPB2/415-91/10-2/AJ). [przykład 7]

Wyjątek od omawianego warunku ma miejsce w przypadkach, gdy jeden z małżonków zmarł w trakcie roku podatkowego. W takich przypadkach drugi z małżonków może się wspólnie rozliczyć ze zmarłym małżonkiem, o ile związek małżeński został zawarty przed rozpoczęciem roku podatkowego, za który ma nastąpić wspólne rozliczenie (art. 6a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT). [przykład 8]

Wspólność majątkowa

Trzecim warunkiem wspólnego rozliczania się małżonków jest, aby przez cały rok podatkowy, za który zamierzają się wspólnie rozliczyć, istniała między nimi wspólność majątkowa.

Należy w związku z tym zauważyć, że przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozróżniają trzy rodzaje wspólności majątkowej - wspólność ustawową (art. 31 par. 1 k.r.o.) oraz wspólność umowną (art. 47 par. 1 k.r.o.). Omawiany warunek jest spełniony w przypadku obu rodzajów wspólności, w tym w przypadku umownie ograniczonej wspólności majątkowej. Jak czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora IS w Poznaniu z 4 lutego 2011 r. (nr ILPB1/415-1265/10-2/AA), "ograniczenie albo rozszerzenie wspólności majątkowej nie ma wpływu na możliwość wspólnego opodatkowania małżonków. Przepis stanowi o istnieniu wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami. Należy przyjąć, iż do wspólnego opodatkowania uprawnieni są małżonkowie, między którymi istnieje wspólność majątkowa w kształcie ustawowym, jak i małżonkowie, którzy zmodyfikowali zakres wspólności przez jej ograniczenie lub rozszerzenie". [przykład 9]

Omawiany warunek wyłącza możliwość korzystania ze wspólnego rozliczenia przez małżonków, między którymi w jakimkolwiek momencie roku istniała rozdzielność majątkowa, w tym rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.

Warunek, o którym mowa, wyłącza również możliwość wspólnego rozliczenia przez małżonków, wobec których w trakcie roku orzeczona została separacja (orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej - art. 54 par. 1 k.r.o.). Analogicznie jak w przypadku rozwodu datą orzeczenia separacji nie jest data wydania wyroku orzekającego separację, lecz data uprawomocnienia się tego wyroku. W konsekwencji w grę wchodzi wspólne rozliczenie się za 2012 r. małżonków pozostających w separacji, jeżeli wyrok orzekający separację zapadł w 2012 r., lecz uprawomocnił się w 2013 r. [przykład 11]

Oczywiście warunek istnienia przez cały rok wspólności majątkowej nie ma pełnego zastosowania w przypadku wspólnego rozliczania się z małżonkiem zmarłym w ciągu roku podatkowego. W przypadkach takich warunkiem jest, aby wspólność majątkowa między małżonkami istniała od 1 stycznia roku podatkowego do dnia śmierci małżonka.

Formy wyłączające

Czwartym warunkiem wspólnego rozliczania się małżonków jest, aby nie korzystali oni z jednej z form opodatkowania wyłączających możliwość takiego rozliczenia (art. 6 ust. 8 ustawy o PIT). Takimi formami są:

1) opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym (tj. na zasadach określonych przepisami art. 30c ustawy o PIT),

2) opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

3) opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej w formie karty podatkowej (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora IS w Katowicach z 7 grudnia 2010 r., nr IBPBI/1/415-893/10/WRz),

4) opodatkowanie przychodów z eksploatacji morskich statków handlowych w żegludze międzynarodowej w formie podatku tonażowego.

Warunek powyższy nie będzie spełniony nie tylko wówczas, gdy podatnicy aktywnie korzystają z jednej z wymienionych form opodatkowania, tj. uzyskują dochody (przychody) opodatkowane w jednej z tych form. Warunek ten może nie być spełniony również w przypadkach braku w ciągu roku dochodów (przychodów) opodatkowanych w jednej z wymienionych form, jeżeli małżonek wcześniej wybrał opodatkowanie w jednej z tych form i nie zlikwidował działalności gospodarczej (albo działów specjalnych produkcji rolnej) ani nie wybrał formy opodatkowania uprawniającej do wspólnego rozliczenia.

Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2010 r. (sygn. akt II FSK 1940/08), "dla realizacji przesłanki określonej w art. 6 ust. 8 ustawy o PIT nie ma znaczenia, czy podatnik osiągnął przychód. Już samo podleganie przez małżonkę podatnika przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, o czym przesądza wybór tej formy opodatkowania, pozbawia oboje małżonków możliwości wspólnego opodatkowania dochodów uzyskanych w analizowanym okresie". Z kolei dyrektor IS w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 8 czerwca 2012 r. (nr IPTPB1/415-174/12-4/ASZ) wyjaśnił, że "sam wybór opodatkowania dochodów osiąganych z działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT oraz niezłożenie innych oświadczeń - w myśl art. 9a ust. 4 ww. ustawy, tj. dotyczących likwidacji działalności gospodarczej lub zmiany formy opodatkowania, wyklucza możliwość opodatkowania dochodów uzyskanych przez współmałżonków w sposób przewidziany w art. 6 ust. 2 ustawy o PIT".

Powyższe dotyczy również sytuacji, gdy brak dochodów (przychodów) związany jest z zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora IS w Warszawie z 30 listopada 2009 r., nr IPPB1/415-715/09-4/ES). [przykład 12]

Omawiany warunek jest jednak spełniony w przypadkach, gdy małżonek rozpoczął rok jako opodatkowany w formie podatku liniowego, lecz w trakcie roku utracił prawo do opodatkowania w tej formie na podstawie art. 9a ust. 3 ustawy o PIT. Możliwość taką potwierdzają organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, np. dyrektor IS w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 20 maja 2010 r. (nr IBPBI/1/415-229/10/AP) czy dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 16 listopada 2010 r. (nr IPPB1/415-854/10-2/JB). W drugiej ze wskazanych interpretacji czytamy, że "wnioskodawca poprzez utratę prawa do opodatkowania podatkiem liniowym uzyska prawo do preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o PIT". [przykład 13]

Chociaż z przepisów nie wynika to wprost, wspólne rozliczenie małżonków wyłącza korzystanie przez choćby jednego z małżonków z którejś z wymienionych form opodatkowania w roku podatkowym, za który małżonkowie mieliby się wspólnie rozliczyć. Wcześniejsze lub późniejsze korzystanie przez małżonka (małżonków) z tych form opodatkowania nie wyłącza możliwości wspólnego rozliczenia się małżonka. [przykład 14]

Podkreślić należy, że korzystanie z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wyłącza możliwość wspólnego rozliczenia się małżonków tylko wtedy, gdy w tej formie opodatkowane są przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków nie wyłącza uzyskiwanie przez jednego lub obu małżonków przychodów z najmu opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (art. 6 ust. 9 ustawy o PIT). [przykład 15]

Złożenie wniosku

Piątym, ostatnim warunkiem jest wspólny wniosek małżonków złożony w zeznaniu rocznym. Składa się go poprzez zaznaczenie kwadratu 2 lub 3 (kwadrat 2 zaznaczany jest przez uprawnionych do wspólnego rozliczenia małżonków, którzy oboje posiadają miejsce zamieszkania na terytorium Polski; kwadrat 3 zaznaczany jest w przypadku uprawnionych do wspólnego rozliczenia małżonków, z których przynajmniej jeden ma miejsce zamieszkania na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub na terytorium Islandii, Liechtensteinu, Norwegii lub Szwajcarii) w poz. 6 zeznania PIT-36 albo PIT-37.

Zeznanie z takim wnioskiem musi zostać złożone najpóźniej w ostatnim dniu złożenia zeznania PIT za dany rok (a więc w przypadku małżonków chcących się wspólnie rozliczyć za 2012 r. - w terminie 30 kwietnia 2013 r.). Wspólne rozliczenie małżonków, którzy omawiany wniosek złożą po tym terminie, nie jest możliwe (art. 6 ust. 10 ustawy o PIT). [przykład 16]

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 14 lipca 2004 r. (sygn. akt III SA 777/03), "do 30 kwietnia (...) można było złożyć oświadczenia o łącznym opodatkowaniu dochodów osiąganych przez małżonków. Do upływu tego dnia możliwa było również zmiana tego oświadczenia - bez ograniczeń co do liczby zmian oraz bez wskazywania jakichkolwiek ich przyczyny". Oznacza to, że wniosek o wspólne opodatkowanie w powyższym terminie może zostać złożony również, jeżeli najpierw małżonkowie złożyli roczne zeznania PIT osobno. W takim przypadku wspólnie składane przez małżonków zeznanie roczne stanowi korektę zeznań złożonych osobno przez małżonków.

Analogicznie do upływu terminu złożenia zeznania rocznego małżonkowie mogą wycofać się ze złożonego wniosku o wspólne opodatkowanie (składając odrębne korekty wspólnie złożonego zeznania). Po upływie tego terminu wycofanie wniosku o wspólne rozliczenie jest bezwzględnie niemożliwe. W tym zakresie w pełni aktualny pozostaje wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r. (sygn. akt III SA 978/97), w którym czytamy, że "nie jest możliwe wycofanie złożonej (wspólnej) deklaracji podatkowej i dokonywanie innego sposobu opodatkowania". [przykład 17]

Teoretycznie wniosek małżonków o wspólne opodatkowanie musi być wspólny, tj. wspólnie muszą oni podpisać składane zeznanie roczne PIT-36 lub PIT-37 (art. 6 ust. 2 ustawy o PIT). Należy jednak zauważyć, że art. 6 ust. 2a omawianej ustawy stanowi, że wniosek o wspólne opodatkowanie może być wyrażony przez jednego tylko z małżonków. Wówczas traktuje się to na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów (oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania). Istnienie tego przepisu powoduje, że wniosek o wspólne rozliczenie małżonków może zostać złożony również przez:

1) złożenie papierowego zeznania rocznego PIT-36 lub PIT-37 z podpisem jednego tylko z małżonków,

2) małżonka składającego zeznanie roczne PIT-36 lub PIT-37 w formie elektronicznej.

W powyższych przypadkach wniosek jednego tylko z małżonków jest wyjątkiem od zasady. Inaczej jest w sytuacji, jeżeli małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego albo po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego za ten rok. W takich przypadkach wniosek o wspólne rozliczenie ze zmarłym małżonkiem pozostały przy życiu małżonek może oczywiście złożyć samodzielnie (art. 6a ust. 1 ustawy o PIT). [przykład 18]

WAŻNE

Uzyskiwanie dochodów za granicą przez jednego z małżonków lub oboje z nich nie jest przeszkodą dla skorzystania z możliwości wspólnego rozliczenia

WAŻNE

Z możliwości wspólnego rozliczenia nie mogą skorzystać osoby, które w trakcie roku podatkowego zawarły związek małżeński lub w tym czasie uprawomocniła się decyzja o ich rozwodzie

WAŻNE

Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej, co wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia

WAŻNE

Do 30 kwietnia 2013 r. małżonkowie, którzy chcą rozliczać się wspólnie za 2012 r., mogą złożyć stosowne oświadczenie. Do upływu tej daty możliwa jest też zmiana oświadczenia (nawet kilkakrotna)

PRZYKŁAD 1

Wykorzystanie kwoty wolnej od podatku

Małżonek B. osiągnął w 2012 r. dochód z pracy w kwocie 65 200 zł, zaś małżonka B. nie osiągnęła żadnego dochodu. Gdyby małżonek B. rozliczał się samodzielnie, kwota podatku za 2012 r. wyniosłaby 11 180 zł (minus odliczenia od podatku). Dzięki rozliczeniu z żoną kwota podatku za 2012 r. wyniesie 10 624 zł (minus odliczenia od podatku). Różnica jest efektem wykorzystania przez małżonków przypadającej na małżonkę kwoty zmniejszającej podatek.

PRZYKŁAD 2

Według niższej stawki

W 2012 r. małżonek N. osiągnął dochód z pracy w kwocie 120 200 zł, zaś małżonka N. osiągnęła dochód w kwocie 23 500 zł. Gdyby małżonkowie rozliczali się osobno, kwota podatku (przed dokonaniem odliczeń od podatku) wyniosłaby, odpowiednio, 25 934 zł oraz 3674 zł, a więc łącznie 29 608 zł. Dzięki wspólnemu rozliczeniu kwota podatku za 2012 r. wyniesie u małżonków 24 754,00 zł (minus odliczenia od podatku). Różnica jest efektem wyłączenia zastosowania stawki 32 proc. do dochodu męża ponad 85 528 zł.

PRZYKŁAD 3

Obniżenie podstawy opodatkowania

W ubiegłym roku małżonek W. osiągnął dochód z pracy w kwocie 96 500 zł, zaś jego małżonka osiągnęła dochód w kwocie 62 200 zł. Gdyby małżonkowie rozliczali się osobno, kwota podatku (przed dokonaniem odliczeń od podatku) wyniosłaby, odpowiednio, 18 350 zł oraz 10 640 zł, a więc łącznie 28 990 zł. Dzięki wspólnemu rozliczeniu kwota podatku za 2012 r. wyniesie u małżonków 27 454 zł (minus odliczenia od podatku). Różnica jest efektem zmniejszenia dochodu męża opodatkowanego stawką 32 proc.

PRZYKŁAD 4

Poza Polską

Małżonkowie S. mieszkają na Ukrainie, lecz codziennie dojeżdżają do pracy w Polsce (małżonek S. pracuje na budowach, a jego żona opiekuje się dziećmi). Ich dochody z pracy podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce, lecz ze względu na miejsce zamieszkania poza terytorium Polski nie mogą się oni wspólnie rozliczyć.

PRZYKŁAD 5

Zagraniczne dochody

Małżonka K. wyjechała do pracy do Wielkiej Brytanii. Po pewnym czasie kupiła tam mieszkanie i sprowadziła dzieci. Jej mąż ze względu na dobrze płatną pracę pozostał w Polsce, gdzie mieszka w ich wspólnym mieszkaniu. Małżonka K. uznana została za rezydentkę brytyjską i uzyskała brytyjski certyfikat rezydencji. Małżonkowie mogą się wspólnie rozliczyć w Polsce za 2012 r. (nawet jeżeli małżonka K. nie uzyskała żadnych przychodów podlegających opodatkowaniu w Polsce), jeżeli 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez małżonków w 2012 r. stanowiły przychody podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce. W przeciwnym razie wspólne rozliczenie małżonków nie jest możliwe.

PRZYKŁAD 6

Praca w USA

Małżonek M. otrzymał atrakcyjną ofertę pracy ze Stanów Zjednoczonych. W związku z tym w maju 2012 r. małżonkowie sprzedali mieszkanie w Polsce i razem z dziećmi przeprowadzili się do USA. Nie wyklucza to wspólnego rozliczenia się małżonków za 2012 r., gdyż do maja 2012 r. małżonkowie mieli miejsce zamieszkania na terytorium Polski i podlegali nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

PRZYKŁAD 7

Po rozwodzie...

Sąd Okręgowy w Poznaniu 13 grudnia 2012 r. rozwiązał małżeństwo małżonków P. Wyrok uprawomocnił się 3 stycznia 2013 r. W tej sytuacji małżonkowie P. przez cały rok pozostawali w związku małżeńskim, a więc - jeżeli spełnione są pozostałe warunki - mogą się wspólnie rozliczyć za 2012 r.

PRZYKŁAD 8

...i po śmierci

17 lipca 2012 r. zmarł małżonek R. Małżonka R. może się wspólnie rozliczyć ze zmarłym mężem za 2012 r., jeżeli związek małżeński został zawarty przed 1 stycznia 2012 r. (oczywiście o ile spełnione są pozostałe warunki rozliczenia).

PRZYKŁAD 9

Umowa ograniczająca

Małżonkowie W. zawarli w maju 2012 r. umowę ograniczającą wspólność majątkową poprzez wyłączenie spod tej wspólności dwóch nieruchomości, których są współwłaścicielami. Nie wyłącza to możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków za 2012 r.

PRZYKŁAD 10

Rozdzielność

Małżonkowie X. 31 grudnia 2012 r. ustanowili między sobą rozdzielność majątkową. Nie mogą się wspólnie rozliczyć za 2012 r., mimo że rozdzielność majątkowa między nimi trwała tylko przez niespełna jeden dzień tego roku.

PRZYKŁAD 11

Orzeczenie separacji

Sąd Okręgowy w Krakowie 20 grudnia 2012 r. wydał wyrok w sprawie separacji małżonków L. Wyrok uprawomocnił się 10 stycznia 2013 r. Przed orzeczeniem separacji między małżonkami L. istniała wspólność majątkowa. W tej sytuacji małżonkowie L. - jeżeli spełnione są pozostałe warunki - mogą się wspólnie rozliczyć za 2012 r.

PRZYKŁAD 12

Wybór ryczałtu

Małżonek M. od 2007 r. prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Od 1 stycznia 2012 r. zawiesił on wykonywanie działalności gospodarczej, lecz nie zgłosił zmiany formy opodatkowania do 20 stycznia 2012 r. W ciągu 2012 r. małżonek M. nie uzyskał żadnego przychodu z działalności. Mimo to małżonkowie M. nie mogą się wspólnie rozliczyć za 2012 r.

PRZYKŁAD 13

Zmiana formy w trakcie roku

Małżonek B. pracował w latach 2009-2012 jako kierowca w firmie X. W maju 2012 r. zwolnił się z pracy i rozpoczął świadczenie usług kierowcy w ramach działalności gospodarczej. Jako formę opodatkowania wybrał podatek liniowy. W lipcu 2012 r. wynajął się do świadczenia usług kierowcy w firmie X. (u swojego byłego pracodawcy) i uzyskał z tego tytułu przychód. Małżonek B. utracił tym samym prawo do opodatkowania w formie podatku liniowego. W tej sytuacji - jeżeli spełnione są pozostałe warunki - małżonkowie B. mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia za 2012 r.

PRZYKŁAD 14

Tylko według skali

Małżonek B. prowadzi działalność gospodarczą. W 2011 r. wybrał opodatkowanie dochodów z działalności w formie podatku liniowego. Na początku 2012 r. zmienił formę opodatkowania dochodów z działalności i rozliczał się na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Na początku 2013 r. małżonek B. wybrał opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Nie ma w tej sytuacji przeszkód, aby - jeżeli spełnione są pozostałe warunki - małżonkowie B. rozliczyli się wspólnie za 2012 r.

PRZYKŁAD 15

Najem nie jest przeszkodą

Małżonkowie K. uzyskują dochody z pracy, a ponadto uzyskują opodatkowane ryczałtem według stawki 8,5 proc. przychody z wynajmu mieszkania. Nie ma w tej sytuacji przeszkód, aby małżonkowie K. wspólnie rozliczyli się za 2012 r. (jeżeli spełnione są pozostałe warunki wspólnego rozliczenia).

PRZYKŁAD 16

Po terminie

Załóżmy, że małżonkowie L. spóźnią się ze złożeniem wspólnego zeznania za 2012 r. o dwa dni, tj. zeznanie złożą 2 maja 2013 r. Wniosek o wspólne opodatkowanie będzie w tej sytuacji bezskuteczny. Małżonkowie L. będą obowiązani do złożenia kolejnych, odrębnych zeznań za 2012 r.

Przykład 17

Tylko do 30 kwietnia

Małżonkowie W. w styczniu 2013 r. złożyli wspólne zeznanie za 2012 r. Zatem do 30 kwietnia 2013 r. małżonkowie mogą wycofać się ze wspólnego rozliczenia i złożyć odrębne zeznania za 2012 r. Później możliwości takiej nie mają.

Przykład 18

Przypadek szczególny

20 stycznia 2013 r. zmarł małżonek J. Nie wyłącza to możliwości wspólnego rozliczenia się ze zmarłym małżonkiem przez wdowę J. Może ona - jeżeli spełnione są pozostałe warunki wspólnego rozliczenia - złożyć zeznanie z wnioskiem o wspólne rozliczenie bez podpisu małżonka.

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100100f.811.jpg@RY2@

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100100f.812.jpg@RY2@

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.). Ustawa z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r., nr 788 z późn. zm.).