Jak zaksięgować odpisy na fundusz rekultywacyjny

Zgodnie z art. 244 i art. 137 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) na zarządzającego składowiskiem odpadów nałożono obowiązek utworzenia funduszu rekultywacyjnego. W ramach tego funduszu należy gromadzić środki pieniężne na realizację obowiązków związanych z zamknięciem, rekultywacją, nadzorem, w tym monitoringiem. Wynika to z faktu, iż prace rekultywacyjne nie mogą być prowadzone równolegle z bieżącą eksploatacją składowiska, lecz dopiero po jego zamknięciu. Obowiązki związane z zamknięciem, rekultywacją, nadzorem, w tym monitoringiem wygenerują wydatki, które będą musiały zostać poniesione w przyszłości w fazie poeksploatacyjnej, tj. w okresie, gdy jednostka już nie będzie uzyskiwać przychodów z tytułu eksploatacji składowiska. Z ustawy o odpadach oraz aktów wykonawczych do niej wynika, że funkcja zarządzającego składowiskiem nie kończy się w momencie zamknięcia składowiska, ale jest ona rozciągnięta w czasie trwania fazy poeksploatacyjnej. Na przykład rozporządzenie ministra środowiska z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. poz. 523 ze zm.) szczegółowo określa parametry i częstotliwość pomiarów monitoringowych każdej fazy. Ostatnia faza poeksploatacyjna wymaga dokonywania przez specjalistyczne podmioty pomiarów składowiska odpadów w okresie 30 lat od dnia uzyskania decyzji o jego zamknięciu, co wiąże się z ponoszeniem znacznych nakładów finansowych z tego tytułu. I na te cele mają być zarezerwowane środki na kontach funduszu.

Środki zgromadzone na funduszu rekultywacyjnym zarządzający składowiskiem odpadów będzie mógł przeznaczyć na rekultywację, dopiero po uzyskaniu zgody na zamknięcie składowiska odpadów. Ustalając wysokość odpisu na fundusz rekultywacji należy wziąć pod uwagę między innymi czas, jaki składowisko będzie eksploatowane, i oszacowane koszty związane z zadaniami dotyczącymi poeksploatacyjnego utrzymania obiektu, takimi jak:

w rekultywacja główna - wykonanie, plantowanie złoża odpadów, wykonanie niezbędnych warstw izolacyjnych, ułożenie warstw podglebia oraz rozścielenie warstwy ostatecznej, wykonanie rowów opaskowych, czasem też budowa drogi technicznej;

w monitoring środowiskowy składowiska odpadów zgodnie z rozporządzeniem ministra środowiska w sprawie składowisk odpadów;

w koszty utrzymania rowów opaskowych (czyszczenie i opryski) oraz terenów zielonych (koszenie trawy);

w koszty zrzutu odcieków.

Oszacowane koszty powinny być aktualizowane przez cały okres dokonywania odpisów.

Fundusz rekultywacyjny jest przeznaczony na poeksploatacyjne utrzymanie obiektu, który dziś przynosi spółce podstawowe przychody operacyjne - przychody ze sprzedaży. Oznacza to, iż koszty tworzenia odpisu są związane z działalnością operacyjną jednostki. Powinny zatem obciążać pozostałe koszty rodzajowe.

W niektórych podmiotach odpisy na fundusz obciążają pozostałe koszty operacyjne. W polityce rachunkowości argumentowane jest to tym, iż wykorzystanie funduszu nastąpi za kilkanaście, kilkadziesiąt lat po zakończeniu eksploatacji składowiska. Moim zdaniem odpis ma jednak związek z dziś prowadzaną działalnością, a ponoszone w przyszłości koszty będą efektem dziś uzyskiwanych przychodów, stąd obciążenie pozostałych kosztów rodzajowych.

PRZYKŁAD

Środki na rachunku

Spółka prowadząca ewidencję kosztów w zespole 4 i 5 tworzy odpis na fundusz rekultywacyjny w kwocie 250 000 zł rocznie. Środki pieniężne przekazano na wyodrębniony rachunek bankowy.

@RY1@i02/2014/218/i02.2014.218.00800020f.801.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. PK dokonanie odpisu na fundusz rekultywacyjny w kwocie 250 000 zł;

2. Rozliczenie kosztów w układzie kalkulacyjnym w kwocie 250 000 zł;

3. WB Przekazanie środków pieniężnych na wyodrębniony rachunek bankowy w kwocie 250 000 zł.

@RY1@i02/2014/218/i02.2014.218.00800020f.803.jpg@RY2@

dr Katarzyna Trzpioła Katedra Rachunkowości UW

dr Katarzyna Trzpioła

Katedra Rachunkowości UW

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).