Kiedy rozliczać kapitał z aktualizacji wyceny środków trwałych

Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości wartość początkowa i dotychczas dokonane od środków trwałych odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe mogą, na podstawie odrębnych przepisów, ulegać aktualizacji wyceny. W przypadku spółki opisanej w pytaniu ostatnio takie przeszacowanie miało miejsce 1 stycznia 1995 r. na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia ministra finansów z 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz.U. nr 7, poz. 34 z późn.zm.). Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa netto środka trwałego nie powinna być wyższa od jego wartości godziwej, której odpisanie w przewidywanym okresie jego dalszego używania jest ekonomicznie uzasadnione. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o rachunkowości powstałą na skutek aktualizacji wyceny różnicę wartości netto środków trwałych odnosiło się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny zapisami:

wprzyrost wartości środków trwałych: strona Wn konta Środki trwałe, strona Ma konta Kapitał z aktualizacji wyceny,

wprzyrost umorzenia: strona Wn konta Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta Umorzenie środków trwałych.

Utworzony w ten sposób kapitał z aktualizacji wyceny nie może być przeznaczony do podziału.

Zmniejszenie utworzonego w 1995 roku kapitału z aktualizacji wyceny następują jedynie w dwóch sytuacjach.

Pierwsza to dokonanie odpisu aktualizacyjnego z tytułu trwałej utraty wartości. Wtedy na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy o rachunkowości w pierwszej kolejności odpis aktualizacyjny zmniejsza wartość kapitału z aktualizacji wyceny, a dopiero po jego wyczerpaniu odnoszony jest w pozostałe koszty operacyjne.

Druga sytuacja to wyksięgowanie środka trwałego, który podlegał przeszacowaniu w 1995 roku na skutek jego likwidacji, sprzedaży bądź innej przyczyny. Wtedy kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny podlega zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych zbywanych lub zlikwidowanych środków trwałych. Różnica ta wpływa na kapitał (fundusz) zapasowy lub inny o podobnym charakterze, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

WAŻNE

Kwoty kapitału zapasowego powstałe w wyniku przeniesienia kapitału z aktualizacji wyceny mogą podlegać podziałowi. Warto jednak w polityce rachunkowości wskazać, iż przeznaczane będą na pokrycie strat bilansowych

PRZYKŁAD

Odpis z tytułu utraty wartości

Spółka ABC posiada środek trwały o wartości brutto 850 000 zł i dotychczasowym umorzeniu na koniec 2013 roku - 520 000 zł. W odniesieniu do tego środka trwałego utworzono na 1 stycznia 1995 r. kapitał z aktualizacji wyceny w kwocie 250 000 zł. Amortyzacja miesięczna w 2014 roku wynosi 2000 zł. Na koniec 2013 roku postanowiono środek objąć odpisem z tytułu utraty wartości w kwocie 60 000 zł. 30 stycznia dokonano jego likwidacji ze względu na całkowitą utratę przydatności w działalności.

@RY1@i02/2014/012/i02.2014.012.0080000af.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Ujęcie odpisu aktualizacyjnego w 2013 roku 60 000 zł: strona Wn konta Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta Odpisy aktualizacyjne środków trwałych;

2. PK naliczenie amortyzacji za styczeń 2014 r. 2000 zł: strona Wn konta Amortyzacja, strona Ma konta Umorzenie środków trwałych;

3. LT likwidacja środka trwałego w 2014 roku:

a) 60 000 zł strona Wn konta Odpisy aktualizacyjne środków trwałych;

b) 522 000 zł strona Wn konta Umorzenie środków trwałych;

c) 268 000 zł strona Wn konta Pozostałe koszty operacyjne

d) 850 000 zł strona Ma konta Środki trwałe;

4. PK rozliczenie kapitału z aktualizacji wyceny 190 000 zł (250 000 zł - 60 000 zł): strona Wn konta Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma Kapitał zapasowy.

Dr Katarzyna Trzpioła

Podstawa prawna

Art. 31 ust. 3, ust. 4, art. 32 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.).