Poradnia Księgowa

● Jak ująć egzekucję komorniczą

W jaki sposób zaksięgować wypłatę świadczenia urlopowego pracownika

● Jesteśmy spółką z o.o. i w roku 2014 nasze średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 60 osób, a suma bilansowa wyniosła 12 384 954, 59 zł. Jakie obowiązki będą ciążyły na spółce w związku z przekroczeniem tych dwóch wielkości przy sporządzaniu sprawozdania finansowego za 2015 r.?

specjalistka z zakresu rachunkowości

W związku z przekroczeniem dwóch podanych z trzech wielkości determinujących obowiązek badania sprawozdania finansowego na spółce będzie ciążył wymóg właściwej prezentacji danych finansowych.

W szczególności, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości, badaniu sprawozdania finansowego podlegają:

1. roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych,

2. roczne sprawozdania finansowe kontynuujących działalność:

a) banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji,

b) spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych,

c) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,

d) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

e) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji,

f) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdanie finansowe, tj. w 2014 r., spełniły co najmniej dwa z poniższych warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro (2 500 000 euro × 4,2623 zł/euro = 10 655 750 zł),

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro (5 000 000 euro × 4,2623 zł/euro = 21 311 500 zł).

Podmioty, które podlegają corocznemu badaniu sprawozdania finansowego, mają również inne obowiązki.

W przypadku gdy roczne sprawozdanie finansowe korzystającego nie podlega obowiązkowi badania i ogłaszania w myśl art. 64 ust. 1, to może on dokonywać kwalifikacji umów leasingu według zasad określonych w przepisach podatkowych. Opisana spółka za rok 2015 będzie podlegać badaniu, a tym samym musi stosować, przypadku spełnienia co najmniej jednego z warunków określonych w art.3 ust. 4, klasyfikację przyjętych do używania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych jako leasingu finansowego (art. 3 ust. 4, 5, 6).

W sytuacji gdy roczne sprawozdanie finansowe jednostki nie podlega obowiązkowi badania i ogłoszenia w myśl art. 64 ust. 1, to może ona odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego zgodnie z art. 37 ust.  10. Opisana spółka za rok 2015 będzie podlegać badaniu, a tym samym będzie zobowiązana do utworzenia rezerwy i ustalania aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Zgodnie z paragrafem 2 ust. 2 rozporządzenia ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych jednostki, których sprawozdania finansowe nie podlegają obowiązkowemu badaniu zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy, mogą nie stosować przepisów rozporządzania, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy ( czyli rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki). Opisywana spółka za rok 2015 będzie podlegać badaniu, a tym samym musi zastosować metody uznawania, wyceny i prezentacji instrumentów finansowych zgodne z wyżej wymienionym rozporządzeniem.

W przypadku gdy roczne sprawozdanie finansowe jednostki nie podlega obowiązkowi badania i ogłaszania w myśl art. 64 ust. 1, to obliczając koszt wytworzenia produktu zgodnie z ust. 3, jednostka może do kosztów bezpośrednich doliczyć koszty pośrednie związane z wytworzeniem tego produktu, niezależnie od poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych. Ustalony w ten sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od ceny sprzedaży netto zgodnie z art.28 ust. 4a. Dokonując wyceny kosztu wyrobu gotowego będzie Państwa spółka musiała ustalić normalny poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych, ażeby ustalić uzasadnioną, odpowiednią do okresu wytwarzania produktu, części kosztów pośrednich z podziałem na zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część stałych, pośrednich kosztów produkcji, które odpowiadają poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych.

Z art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) wynika, że podatnicy ustalając różnice kursowe mogą zastosować przepisy ustawy o rachunkowości, pod warunkiem że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będzie badane przez podmioty uprawnione do ich badania. Podatnicy, którzy wybrali metodę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów ujęte w księgach rachunkowych różnice kursowe z tytułu transakcji walutowych i wynikające z dokonanej wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walucie obcej, a także wyceny pozabilansowych pozycji w walutach obcych. Wycena ta dla celów podatkowych powinna być dokonywana na ostatni dzień każdego miesiąca i na ostatni dzień roku podatkowego lub na ostatni dzień kwartału i na ostatni dzień roku podatkowego albo tylko na ostatni dzień roku podatkowego, z tym że wybrany termin wyceny musi być stosowany przez pełny rok podatkowy i nie może być zmieniany. Podatnik ma obowiązek stosować metodę rachunkową przez okres nie krótszy niż trzy lata podatkowe, licząc od początku roku podatkowego, w którym została przyjęta ta metoda, z tym że podatnicy mają obowiązek w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody. W przypadku analizowanej spółki zastosowanie metody rachunkowej do wyceny różnic kursowych będzie możliwe od roku 2016.

Podstawa prawna:

Art. 64 ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 4,5,6, art. 28 ust.4, i 4a, art. 37 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). l Art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.). l Rozporządzenie ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych jednostki (Dz.U. z 2008 r. nr 228, poz. 1508 ).

● Dotarło do nas zawiadomienie o zajęciu części wynagrodzenia za pracę pracownika z tytułu zaległości alimentacyjnych. Jakich zapisów teraz dokonać w księgach rachunkowych?

magdalena.sobczak@infor.pl

Potrąceń z wynagrodzeń dokonuje się zgodnie z art. 87-91 kodeksu pracy. Podstawą, od której pracodawca może dokonywać potrąceń alimentacyjnych (jak i innych potrąceń), jest kwota netto wypłaty, tj. po odliczeniu od wynagrodzenia składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na PIT. W przypadku potrącania świadczeń alimentacyjnych z wynagrodzenia nie istnieje kwota wolna od potrąceń (jak to ma miejsce w przypadku innych potrąceń, tj. niealimentacyjnych, zaliczek pieniężnych). Nie oznacza to jednak, że pracodawca może zająć całość wynagrodzenia. Kodeks w art. 87 par. 4 wskazuje, że potrącenia z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie mogą przekroczyć 3/5 (tj. 60 proc.) wynagrodzenia.

W firmie ewidencja potrącenia z tytułu zajęcia komorniczego z tytułu egzekucji może przebiegać następująco. Po pierwsze ujmujemy naliczenie wynagrodzenia brutto: strona Wn konta Wynagrodzenia, strona Ma konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń. Po drugie składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika i składka na ubezpieczenie zdrowotne: strona Wn konta Rozrachunki z tyt. wynagrodzeń, strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne. Pozostaje jeszcze zaksięgować zaliczkę na PIT: strona Wn konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne. Następnie ujmuje się potrącenie z tytułu zajęcia komorniczego - alimenty: strona Wn konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta Potrącenia z wynagrodzeń - zajęcia komornicze. Samo przelanie zajętej części wynagrodzenia na rachunek podany przez komornika księguje się: strona Wn konta Potrącenia z wynagrodzeń - zajęcia komornicze, strona Ma konta Rachunek bankowy. Na koniec ewidencjonujemy wypłatę wynagrodzenia pracownikowi: strona Wn konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta Rachunek bankowy.

Natomiast w jednostce budżetowej potrącenie części wynagrodzenia zajętej przez komornika ujmuje się: strona Wn konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta Pozostałe rozrachunki publiczno-prawne. Zaś przekazanie zajętego wynagrodzenia komornikowi ewidencjonujemy: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki publiczno-prawne, strona Ma konta Rachunek bieżący jednostki.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21 ze zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).

● Firma zatrudnia poniżej 20 pracowników i nie tworzy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Pracownicy chcą skorzystać z dwutygodniowych urlopów. Czy mamy wypłacić świadczenie urlopowe? Jeśli tak, to jak je zaewidencjonować?

magdalena.sobczak@infor.pl

Wypłata świadczenia urlopowego (poza wyjątkiem przewidzianym w Karcie nauczyciela) jest nieobowiązkowa. Pracodawca, który nie chce go wypłacać, musi jednak dokonać formalności określonych w ustawie o ZFŚS. Pracodawcy zatrudniający mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty nie muszą, lecz mogą utworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (art. 3 ust. 3 ustawy). Wypłacają oni jednak pracownikom, zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy, świadczenie urlopowe. Pracodawca nieobjęty układem zbiorowym pracy oraz niezobowiązany do wydania regulaminu wynagradzania (zatrudniający poniżej 20 pracowników) informację o niewypłacaniu świadczenia urlopowego przekazuje pracownikom w pierwszym miesiącu danego roku kalendarzowego, w terminie do 31 stycznia, w sposób zwyczajowo przyjęty w danym zakładzie pracy (np. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń). Jeśli nie dopełnili Państwo tego obowiązku, to muszą Państwo wypłacać świadczenia urlopowe swoim pracownikom.

Warunkiem wypłaty świadczenia urlopowego jest skorzystanie przez pracownika w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. Wypłata musi natomiast nastąpić nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu. Jeśli pracownik w danym miesiącu będzie co prawda wykorzystywał co najmniej 2 tygodnie urlopu, ale nie będzie to 14 dni przypadające jeden po drugim, pracodawca nie ma obowiązku wypłaty tego świadczenia. W okres 14-dniowego urlopu należy wliczyć wszystkie dni przypadające w dacie urlopu, tzn. wliczamy również dni niepracujące, takie jak niedziele, święta, dni wolne z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, wolne dni równoważne w przypadku pracowników zatrudnionych w systemie równoważnym. Wliczamy weekendy poprzedzające i kończące okres urlopu wypoczynkowego, przypadające w jego trakcie, jak też inne dni dla pracownika wolne, przypadające w ciągu tygodnia kalendarzowego.

Jeśli pracownik wykorzysta 14-dniowy urlop na przełomie roku, to mimo że jego urlop będzie trwał nieprzerwanie przez te dni, nie będzie mu przysługiwało prawo do świadczenia urlopowego. Nie został spełniony podstawowy warunek wypłaty świadczenia urlopowego - co najmniej 14-dniowy urlop w jednym roku. Można wypłacać świadczenie urlopowe w przypadku wykorzystania urlopu na przełomie miesięcy, ale w ramach tego samego roku kalendarzowego.

Świadczenie urlopowe nie pochodzi ze środków ZFŚS. Aby je otrzymać, pracownik nie przedstawia żadnego zaświadczenia o osiąganych dochodach ani wniosku o jego przyznanie. Nie musi spełniać kryterium socjalnego, świadczenie wypłaca się niezależnie od jego sytuacji materialnej i rodzinnej. Należy spełnić dwa warunki: posiadać status pracownika i korzystać z odpowiednio długiego okresu urlopu wypoczynkowego. Na wypłatę świadczenia nie ma również wpływu to, czy pracownik korzysta z bieżącego, czy zaległego urlopu wypoczynkowego. Istotna jest liczba dni wolnych. Musi być przyznane, jeżeli wnioskuje o nie pracownik, który rozpoczyna co najmniej 14-dniowy urlop.

Co do zasady pracownik otrzymuje świadczenie urlopowe raz w roku. Niemniej jednak jeżeli zdarzy się tak, że jest on zatrudniony u kilku pracodawców i w każdym z tych zakładów pracy wypłacane jest to świadczenie, to pracownik ma do niego prawo w każdym z zakładów. Oczywiście wciąż obowiązuje tu podstawowy warunek - wykorzystanie co najmniej 14-dni urlopu u każdego z pracodawców.

Wysokość świadczenia ustala pracodawca, z tym że nie może być ono wyższe niż wysokość odpisu podstawowego na ZFŚS w danym roku. Wypłata świadczenia urlopowego następuje nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego. Wysokość świadczenia urlopowego ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Wyjątkiem jest świadczenie urlopowe dla pracowników młodocianych, które zawsze przysługuje w całości (art. 3 ust. 4 ustawy o ZFŚS).

Bardzo istotną kwestią w ewidencji świadczeń urlopowych będzie ich opodatkowanie i oskładkowanie. W przypadku wypłaty tych świadczeń odprowadzany jest PIT. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT stanowią one przychód dla pracownika. Artykuł 31 ustawy o PIT stanowi, że pracodawca zobowiązany jest do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy.

Świadczenia urlopowe do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego określonej w ustawie o ZFŚS nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Nie trzeba w tym przypadku odprowadzać składki zdrowotnej. Oznacza to, że w tym przypadku płatnik pobiera jedynie zaliczkę na podatek dochodowy.

W księgach świadczenie urlopowe będzie stanowiło koszt operacyjny na koncie 440 - Ubezpieczenie społeczne i inne świadczenia. W przypadku gdy ewidencja kosztów przebiega na kontach zespołu 4 i 5, konieczne będzie również przeksięgowanie świadczenia na konto 550 - Koszty ogólnego zarządu.

Ewidencja zdarzeń gospodarczych związanych z wypłatą świadczenia urlopowego może przebiegać następująco:

1. Świadczenie urlopowe naliczone dla pracowników: strona Wn konta Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, strona Ma konta Pozostałe rozrachunki z pracownikami (w przypadku gdy ewidencja kosztów przebiega na kontach 4 i 5 równolegle, należy wprowadzić zapis: strona Wn konta Koszty ogólnego zarządu, strona Ma konta Rozliczenie kosztów);

2. Naliczony podatek od świadczeń urlopowych: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki z pracownikami, strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne (analityka z tytułu PIT);

3. Wypłata świadczeń urlopowych: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki z pracownikami, strona Ma konta Rachunek bankowy.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).