Jak ująć częściową zapłatę w sprawozdaniu za pierwsze półrocze

Zgodnie z zasadami ustawy o rachunkowości wszystkie zdarzenia gospodarcze powinny być odzwierciedlone w księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych zgodnie z ich treścią ekonomiczną. Przy czym sprzedaż środków trwałych nie jest podstawową działalnością jednostki. Są to zdarzenia gospodarcze, które towarzyszą podstawowej aktywności podmiotów, a zatem ich skutki zaliczamy do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych. W przypadku sprzedaży maszyny będącej środkiem trwałym jej wartość netto należy ująć jako pozostały przychód operacyjny zapisem:

• Wn „Pozostałe rozrachunki”,
• Ma „VAT należny”,
• Ma „Pozostałe przychody operacyjne”.

Z kilku powodów zaleca się ujęcie należności z tytułu sprzedaży na koncie „Pozostałe rozrachunki”. Po pierwsze, nie jest to należność wynikająca z podstawowej działalności jednostki, tylko właśnie zdarzenie uzupełniające, nie powinna zatem być prezentowana jako należności z tytułu dostaw i usług. Ujęcie na koncie „Pozostałe rozrachunki” umożliwia więc prawidłową identyfikację tych kwot, a potem ich prezentację w pozycji bilansowej „Inne należności”. Należy też pamiętać, że należności ze sprzedaży środków trwałych mogą mieć charakter długoterminowy, co ma miejsce np. przy sprzedaży na raty. W konsekwencji w takiej sytuacji powinny być one prezentowane w podziale na należności długoterminowe (aktywa trwałe w bilansie) i należności krótkoterminowe (aktywa obrotowe). Natomiast gdyby jednostka ujęła należność na koncie „Rozrachunki z odbiorcami”, prawidłowa identyfikacja do bilansu byłaby dość trudna. Ujęcie na koncie „Pozostałe rozrachunki” ułatwia też jednostkom sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych. Łatwiej jest wtedy monitorować, czy należności te zostały spłacone i pokazać wpływy z tego tytułu w ramach przepływów z działalności inwestycyjnej. Nie są one częścią pozycji „Zmiana stanu należności”. Dzięki ujęciu na koncie „Pozostałe rozrachunki” prościej też ustalić wartość bilansową ww. korekty w rachunku przepływów pieniężnych. Przy czym należy podkreślić, że VAT będący częścią należności jest jednak włączany do przepływów działalności operacyjnej – następuje to w zależności od decyzji jednostki albo w pozycji „Zmiana stanu należności” albo „Inne korekty”.