Koszty wynagrodzeń są kosztem pracodawcy

Wśród kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów są także świadczenia wypłacane przez pracodawców na rzecz pracowników, z wyjątkiem jednak świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Do kategorii świadczeń socjalnych wypłacanych z zakładowego funduszu socjalnego należą np. dopłaty do tzw. wczasów pod gruszą. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Kosztem podatkowym są jednak świadczenia urlopowe wypłacone zgodnie z przepisami o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Składki określone w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem że składki zostaną opłacone:

● z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne - w terminiewynikającym z odrębnych przepisów,

● z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony - nie później niż do 15 dnia tego miesiąca.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują, że należności z tytułu m.in. wypłaty wynagrodzeń ze stosunku pracy oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony.

W przypadku uchybienia temu terminowi do należności zastosowanie ma art. 23 ust. 1 pkt 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowi on, że nie uważa się za koszty niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności, m.in. z tytułu wypłaty wynagrodzenia, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy.

Podobnie jest ze składkami. Nowe przepisy przewidują w tym zakresie, że nie uważa się za koszt uzyskania przychodów nieopłaconych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, określonych w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek.

Za koszt uzyskania przychodów nie uznaje się także składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i inne fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw - od nagród i premii wypłaconych w gotówce lub papierach wartościowych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Za koszt uzyskania przychodu nie można uznać również naliczonego odszkodowania na podstawie art. 55 par. 11 kodeksu pracy. Zgodnie z art. 55 par. 11 pracownikowi przysługuje prawo rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni.

W przypadku wynagrodzeń i innych świadczeń wypłacanych na rzecz pracowników istotne jest określenie, czy wydatek został poniesiony w związku z przychodem firmy, innymi słowy, czy firma osiągnie lub może osiągnąć przychód. Dobrym przykładem na świadczenie tego typu są wydatki na szkolenia pracownika.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym za koszty uzyskania przychodu można uznać nie tylko koszty mające bezpośredni związek z osiągniętym przychodem, ale również koszty, które mają związek pośredni. Podatnik, który zalicza do kosztów uzyskania przychodów określony wydatek, musi wykazać, że wydatek może przynieść mu korzyść w postaci przychodu.

Kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione przez pracodawcę na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego (PPE) w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych. Realizacja PPE polega głównie na finansowaniu jednej, wybranej przez pracodawcę, formy PPE przez systematyczne naliczanie i odprowadzanie przez pracodawcę składek: podstawowej i dodatkowej.

Składkę podstawową finansuje pracodawca, a składkę dodatkową - pracownik. Do powstania PPE konieczne jest zawarcie zakładowej umowy emerytalnej, a następnie umowy z funduszem inwestycyjnym lub zakładem albo towarzystwem ubezpieczeń bądź też powstanie towarzystwa emerytalnego i pracowniczego funduszu emerytalnego. Warunkiem niezbędnym jest także wpis do rejestru prowadzonego przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych.

Niespełnienie tych warunków oznacza, że program nie powstał i z tego powodu wydatki związane z nim przez dany podmiot nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.

Uzbrojeni w podstawową wiedzę o przepisach możemy przystąpić do omówienia zasad obliczania zaliczek na wynagrodzenia.

Załóżmy, że spółka zatrudniła na podstawie umowy o pracę sześciu pracowników. Kwota wynagrodzenia brutto określona w umowach o pracę opiewa w przypadku trzech pracowników na 3,6 tys. zł brutto i 3 tys. zł brutto w przypadku pozostałych trzech pracowników.

Dokonując analizy przedstawionego przykładu, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że cała wypłacona na podstawie umowy o pracę kwota wynagrodzenia (odpowiednio 3,6 tys. i 3 tys. zł) stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu - w zależności od tego, jaki status prawny spółka posiada - art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) lub art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Wydatek ten niewątpliwie został poniesiony w celu uzyskania przychodów i nie został wymieniony w żadnym z punktów zawierających katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. A zatem, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, kosztem uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie zachodzi również konieczność stosowania art. 23 ust. 1 pkt 55 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (lub analogicznego przepisu z ustawy o CIT). Zakładamy bowiem, że wynagrodzenia zostały wypłacone w terminie. Gdyby tak się nie stało, wydatek ten nie mógłby być zaliczony do kosztów aż do momentu wypłaty wynagrodzenia.

W rozpatrywanym przypadku kosztem spółki będzie zatem kwota 19,8 tys. zł (3 x 3600 zł + 3 x 3000 zł = 10 800 zł + 9000 zł = 19 800 zł).

To jednak nie wszystkie koszty pracodawcy.

Nie uważa się za koszty niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności, m.in. z tytułu wypłaty wynagrodzenia, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy

gp@infor.pl