Założenie ksiąg musi poprzedzać inwentaryzacja

Obowiązek przejścia z uproszczonej ewidencji na pełne księgi rachunkowe łączy się z koniecznością sporządzenia bilansu otwarcia.

W 2013 r. księgi rachunkowe będą musieli prowadzić przedsiębiorcy, których przychody netto w 2012 r. osiągną co najmniej wartość 4 936 560 zł. Dotyczy to osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych (przedsiębiorstwa funkcjonujące w formie np. spółek akcyjnych czy z o.o. muszą niezależnie od obrotów prowadzić pełną księgowość).

Wynika to z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.). Obowiązek przejścia z uproszczonej ewidencji na pełne księgi łączy się z koniecznością sporządzenia bilansu otwarcia.

Ewa Sobińska, biegły rewident, prezes zarządu ABES Audyt, przypomina, że księga przychodów i rozchodów to ewidencja uproszczona, a dane w niej zawarte są niewystarczające do otwarcia ksiąg rachunkowych. Ponadto remanent przeprowadzany co roku u podatników prowadzących księgi podatkowe obejmuje tylko spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów.

Inwentaryzacja majątku

Natomiast otwarcie ksiąg rachunkowych wiąże się z zamknięciem księgi przychodów i rozchodów i sporządzeniem wykazu wszystkich składników aktywów i pasywów (inwentarz), potwierdzonego ich inwentaryzacją. Wymaga tego art. 19 ust. 1 ustawy o rachunkowości .

- Oprócz więc typowego remanentu, należy przeprowadzić inwentaryzację środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych poprzez spis z natury i ustalenie dotychczasowego umorzenia - twierdzi nasza rozmówczyni.

Spisem z natury obejmuje się także środki pieniężne w kasie. Natomiast saldem początkowym dla rachunku bankowego jest saldo końcowe wyciągu bankowego z dnia przejścia na księgi rachunkowe.

Wykaz aktywów

Ewa Sobińska podkreśla, że rozrachunki z tytułu należności i zobowiązań od odbiorców i dostawców, w podziale niezbędnym do zaprezentowania w bilansie (analitycznie), inwentaryzuje się poprzez uzgodnienie i potwierdzenie sald, a w przypadku należności podatkowych i z tyłu ZUS - w drodze weryfikacji danych, wynikających z posiadanych dokumentów (a w szczególności analizy deklaracji i dokonanych wpłat).

Inwentaryzacji rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się na podstawie dokumentów, z których wynika, że nie mogły być zaliczone w ciężar kosztów poprzedniego roku obrotowego. Z kolei stan kredytów bankowych powinien wynikać z uzyskanego z banku salda, dotyczącego rozliczenia kredytu.

Prezes zarządu ABES Audyt wyjaśnia również, że po zinwentaryzowaniu aktywów i pasywów konieczne jest ustalenie kapitału własnego. Stanowi on różnicę pomiędzy sumą aktywów i zobowiązań.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl