Prowizję od wydanej przez bank gwarancji księguje się na kontach zespołu cztery

Gwarancja udzielona przez bank ma na celu uwiarygodnienie spółki wobec jej kontrahenta. Stanowi ona bowiem zapewnienie, że podmiot wypełni wymagania wobec innego podmiotu. Zgodnie z przepisami prawa bankowego gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku-gwaranta, że po spełnieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) określonych warunków zapłaty bank ten wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji - bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku. Udzielenie i potwierdzenie gwarancji bankowej następuje na piśmie pod rygorem nieważności. Gwarancją bankową można zabezpieczyć zarówno zwrot zaliczki uiszczonej wykonawcy, jak i prawidłowe wykonanie umowy, jak również usuwanie przez wykonawcę wad i usterek, które ujawnią się po odbiorze robót. Rozróżnia się dwa podstawowe typy gwarancji bankowych: bezwarunkową i warunkową. Gwarancja bezwarunkowa jest płatna na pierwsze żądanie inwestora, bez warunku i jest nieodwoływalna. Inwestor może z niej skorzystać w przypadku jakiegokolwiek niedotrzymania warunków umowy przez wykonawcę, bez potrzeby udowadniania naruszenia przez wykonawcę ciążących na nim zobowiązań. W praktyce strony często rezygnują z tak rygorystycznego zabezpieczenia i do umowy wprowadza się pewne warunki, które określają, w jakiej sytuacji inwestor będzie mógł skorzystać z gwarancji. Wystawiana jest ona najczęściej przez wykonawcę na wartość od 5 do 10 proc. (maksymalnie 15 proc.) całkowitej wartości robót budowlanych w umowie i ma zabezpieczać poprawne, zgodne z umową, wykonanie prac budowlanych i wszystkich innych obowiązków przez wykonawcę. Inwestor ma prawo skorzystać z gwarancji dobrego wykonania w przypadku naruszenia przez wykonawcę warunków umowy w trakcie jej ważności. Okres obowiązywania gwarancji dobrego wykonania równy jest okresowi wykonywania robót, aż do daty końcowego odbioru obiektu lub robót budowlanych i skwitowania całkowitego wykonania prac przez inwestora. W związku z tym, że gwarancje bankowe są podobne do kredytu, bank wymaga od jednostki zdolności kredytowej oraz uwiarygodnienia zawieranej transakcji odpowiednimi dokumentami. Bank może również zażądać od jednostki zabezpieczenia pod udzieloną gwarancję, np. w formie ustanowienia hipoteki kaucyjnej na nieruchomości, utworzenia lokaty bankowej czy wystawienia weksla zabezpieczającego.

W przypadku opisanym w pytaniu jednostka została zobowiązana do zamrożenia określonej kwoty na lokacie bankowej, która zostanie uwolniona przez bank po upływie okresu gwarancji.

Środki pieniężne zablokowane w banku na osobnym rachunku w związku z zawartą umową gwarancji bankowej ujmuje się w księgach rachunkowych jednostki, zapisem: Wn konto 13-5 "Inne rachunki bankowe" oraz Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

Prowizję od wydanej przez bank gwarancji księguje się na kontach zespołu cztery - Usługi bankowe.

W sprawozdaniu finansowym na dzień bilansowy gwarancję bankową ujętą w księgach rachunkowych na koncie 13-5 "Inne rachunki bankowe" można potraktować jak lokatę długoterminową bądź krótkoterminową. Zależnie bowiem od terminu ważności gwarancji bankowej można ją zaprezentować w aktywach bilansu w pozycji: A.IV.3 lit. b "Inne długoterminowe aktywa finansowe", jeżeli termin ustania gwarancji jest dłuższy niż 12 kolejnych miesięcy po dniu bilansowym, w pozycji B.III.1 lit. b "Inne krótkoterminowe aktywa finansowe", jeśli termin zakończenia gwarancji zawiera się w przedziale od 3 do 12 miesięcy po dniu bilansowym, lub w pozycji B.III.1 lit.c "Inne środki pieniężne", jeśli termin ustania gwarancji bankowej wynosi do 3 miesięcy od dnia bilansowego.

PRZYKŁAD

Płatność w euro

Jednostka wystawiła dla kontrahenta polskiego fakturę za usługę w euro oraz w złotych. Na fakturze umieściła zapis, że płatność jest w euro. Waluta została wyceniona po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień zakończenia wykonania usługi, który wyniósł 4,0918 zł/euro. Kwota do zapłaty wyniosła 1000 euro, czyli 4091,80 zł. Jednostka otrzymała na rachunek walutowy od kontrahenta zapłatę za fakturę w kwocie 1000 euro. Wpływ waluty przeliczono po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień jej otrzymania, który wyniósł 4,1012 zł/euro, co dało równowartość 4101,20 zł. W wyniku transakcji powstała dodatnia różnica kursowa w wysokości 9,40 zł.

@RY1@i02/2016/102/i02.2016.102.008000300.101.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. WB - ustanowienie blokady na środkach pieniężnych w wysokości 20 000 zł: strona Wn konto 13-5 "Inne rachunki bankowe" oraz strona Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący";

2. WB - pobranie prowizji za udzielenie gwarancji bankowej kwota 200 zł: strona Wn konto 40-2 "Usługi bankowe" oraz strona Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

@RY1@i02/2016/102/i02.2016.102.008000300.803.jpg@RY2@

Halina Zabrocka

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 ze zm.).

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.).