Luksemburg już nie ułatwi życia polskim przedsiębiorcom

Protokół zmieniający konwencję o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Luksemburgiem (część jego postanowień jest stosowana od 1 września 2013 r., pozostałe będą od 1 stycznia 2014 r.) wywołał wątpliwości odnośnie do korzyści z posiadania przez Polaka spółki czy innego rodzaju majątku w Wielkim Księstwie.

Różne metody

Podstawową metodą unikania podwójnego opodatkowania w Polsce pozostanie metoda wyłączenia z progresją.

Artykuł 24 ust. 2a konwencji wyraża ją następująco: przy naliczaniu stawki podatku od pozostałego majątku (innego niż umiejscowiony w Luksemburgu) Polska uwzględni uzyskany tam dochód. Oznacza to, iż zrzeka się jurysdykcji podatkowej wobec osoby mającej majątek, który może zostać opodatkowany w Luksemburgu zgodnie z postanowieniami konwencji. Dotyczy to także sytuacji, gdyby majątek umiejscowiony w Luksemburgu przynosił dochód w obu krajach, lecz zgodnie z umową mógł być opodatkowany w Wielkim Księstwie. Literalna interpretacja tego zapisu prowadziłaby do konkluzji, że nawet działanie, które przyniosło znaczący dochód w Polsce i minimalny w Luksemburgu, byłoby opodatkowane tylko w tym drugim kraju. Mogłoby to być jednak uznane nawet za omijanie prawa.

Natomiast do niektórych kategorii dochodów uzyskiwanych przez polskich rezydentów w Luksemburgu stosowana będzie metoda zaliczenia proporcjonalnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2b opodatkowane będą w ten sposób zyski przedsiębiorstw, dywidendy, odsetki, należności licencyjne, zyski ze sprzedaży majątku oraz z wykonywania wolnych zawodów. Jeżeli zatem takie dochody mogą być opodatkowane w Luksemburgu, to Polska zezwoli na odliczenie zapłaconego tam podatku od tego, który ma być uiszczony w kraju, pod warunkiem że zagraniczna danina została rzeczywiście rozliczona. Oznaczałoby to, że jeśli taki dochód z majątku mógł zostać opodatkowany w Luksemburgu zgodnie z konwencją, lecz nie został, to podatnik musi uiścić podatek należny w Polsce bez żadnego odliczenia.

Artykuł 24 ust. 2c konwencji ma na celu niedopuszczenie do absurdalnej sytuacji, w której dochód określony w art. 24 ust. 2a nie zostałby w ogóle opodatkowany, gdyby Luksemburg tego nie zrobił. W takiej sytuacji postanowień art. 24 ust. 2a się nie stosuje.

Są one wyłączone także, gdy Luksemburg zastosuje przepisy konwencji traktujące o opodatkowaniu dywidend w państwie siedziby spółki, a także przepisy o odsetkach i należnościach licencyjnych. Zgodnie z art. 10 ust. 2 konwencji dywidenda może być opodatkowana nie tylko w kraju siedziby czy miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do jej otrzymania, lecz także w państwie, gdzie ma siedzibę wypłacająca ją spółka. Oznacza to de facto podwójne opodatkowanie, ograniczone jedynie do 15 proc. w państwie siedziby spółki wypłacającej (chyba że właścicielem jest spółka, której bezpośredni udział kapitałowy w firmie wypłacającej dywidendę wynosi minimum 10 proc. i jest utrzymywany przez co najmniej 24 miesięce).

Zysk z nieruchomości

W międzynarodowym prawie podatkowym zasadą jest, że zyski ze sprzedaży udziałów lub akcji podlegają opodatkowaniu w kraju, w którym siedzibę ma zbywający. Artykuł 13 konwencji wprowadza tu wyjątek. Stanowi, że zyski osiągane przez osobę mieszkającą lub mającą siedzibę w Polsce lub Luksemburgu z tytułu przeniesienia udziałów lub akcji, których wartość w minimum 50 proc. została pokryta z nieruchomości położonej w drugim państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim kraju. Ma to zapobiec sytuacji, w której zysk z tytułu nieruchomości położonej w jednym z państw nie byłby w nim opodatkowany.

Istotną zmianą jest także obniżenie stawek podatku u źródła od należności licencyjnych - z 10 proc. do 5 proc. Co do zasady należności licencyjne powstające w jednym z państw, w sytuacji gdy osoba uprawniona do ich otrzymania ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w drugim, mogą być opodatkowane w jej kraju. Po zmianach istnieje opcja jednoczesnego ich opodatkowania także w państwie, w którym powstały, ale w wysokości nie większej niż 5 proc. Pomimo iż w obu przypadkach użyto słowa "może" sugerującego fakultatywność nałożenia podatku, to w praktyce taki dochód zostanie opodatkowany w odpowiedniej wysokości wynikającej z przepisów prawa Polski czy Luksemburga (zależnie gdzie dochód powstanie) oraz w wysokości do 5 proc. w państwie siedziby lub miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do otrzymania takiej należności.

Wiedza o podatnikach

Protokół ułatwia też wymianę informacji podatkowej między Polską a Wielkim Księstwem, w tym o środkach zgromadzonych na rachunkach bankowych. Artykuł 27 konwencji stanowi, że władze państw umawiających się będą współpracowały w zakresie informacji istotnych dla porozumienia albo dla wewnętrznego ustawodawstwa dotyczącego podatków. Ponadto żadne z państw nie może się wymówić posiadaniem takich informacji przez bank, instytucję finansową, agenta, powiernika lub tym, że dotyczą relacji właścicielskich w danym podmiocie.

Michał Jaskólski

 partner

Piotr Pieńkowski

prawnik, Kancelaria Świeca i Wspólnicy